Image default
Πρώτο Θέμα

Η Ευρωζώνη πάει γυρεύοντας…

Η Ευρωζώνη πάει γυρεύοντας…

Η συμβατική σοφία λέει ότι, όταν έρχεσαι αντιμέτωπος με μία άγρια αρκούδα στη φύση, πρέπει να σταθείς ακίνητος μέχρι να χάσει το ενδιαφέρον της (ή να νομίσει ότι έχεις πεθάνει) και να σε αφήσει ήσυχο.

Ωστόσο, υπάρχουν πολλά είδη αρκούδας και κάποια από αυτά είναι πιθανό να αποθαρρυνθούν περισσότερο από κάποια τολμηρή, ξαφνική κίνηση. Το ερώτημα είναι πως αποφασίζεις ποια είναι η σωστή μέθοδος αντιμετώπισης του προβλήματος, τη στιγμή που είσαι παγωμένος από τον φόβο και το θηρίο σε κοιτάζει στα μάτια.

Το σενάριο αυτό είναι χρήσιμο όταν σκεφτόμαστε την ευρωζώνη και το πώς αυτή προσπαθεί να επιβιώσει τον επόμενο γύρο δοκιμασιών –ξεκινώντας με τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το Μάιο. Μπορεί να συνεχίσει απλά να «στέκεται ακίνητη», ελπίζοντας ότι δεν θα προκύψουν νέα σοκ τα οποία θα υπονομεύσουν την οικονομική της ευρωστία ή ακόμη και θα απειλήσουν την ίδια της την επιβίωση;

Ορισμένοι ακολουθούν την πιο αισιόδοξη στάση ότι η προσέγγιση αυτή της «ακινησίας» είναι επαρκής για να εξασφαλίσει ότι η οικονομία της ευρωζώνης θα αποφύγει την παρακμή, και με το παραπάνω. Σύμφωνα με αυτή την οπτική, η απόφαση της Γερμανίας των τελευταίων τριών ετών να επιτρέψει πραγματικές και δυνητικές μεταβιβάσεις, μόλις αρκετά μεγάλες για να αποτρέψουν την οικονομική κατάρρευση, θα είναι κατά κάποιο τρόπο αρκετή για να μπορέσει επιτέλους η ευρωζώνη να αρχίσει να ανακάμπτει από τη μισή δεκαετία ύφεσης και στασιμότητας.

Αλλά το γεγονός παραμένει ότι οι μεταβιβάσεις αυτές –δηλαδή τα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ) και το πρόγραμμα οριστικών νομισματικών συναλλαγών (OMT) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας- αδυνατούν να κάνουν κάτι περισσότερο από το να «αποκρούσουν» την κατάρρευση. Δε μπορούν να ενισχύσουν την οικονομική απόδοση, διότι προϋποθέτουν τη συνεχιζόμενη επιδίωξη της εσωτερικής υποτίμησης από μέρους των κρατών-μελών (τη μείωση των τιμών και των μισθών).

Η αναζωογόνηση της οικονομίας της ευρωζώνης απαιτεί μία πιο ριζοσπαστική προσπάθεια για να επιλυθούν οι αλληλοσυνδεόμενες κρίσεις δημοσίου χρέους και τραπεζών. Συγκεκριμένα, απαιτεί την αμοιβαιοποίηση του δημόσιου-κρατικού χρέους μέσω των ευρωομολόγων, και ως εκ τούτου την κατάργηση της φορολογικής κυριαρχίας των χωρών της ευρωζώνης, καθώς και μία ολοκληρωμένη τραπεζική ένωση με κοινή αρχή για την ανακεφαλαιοποίηση και κοινή ασφάλεια των καταθέσεων –στοιχεία που απέχουν πολύ από το καθεστώς που έχει συμφωνηθεί.

Εάν οι ηγέτες της Ευρώπης συνεχίσουν να επιλέγουν ήπια καταπραϋντικά ως υποκατάστατα των τολμηρών τακτικών, το καλύτερο σενάριο είναι μία χλιαρή ανάκαμψη, με το ΑΕΠ να αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό της τάξης του 1 με 2 τοις εκατό. Δυστυχώς, το σενάριο αυτό μπορεί να μην είναι αρκετό για να αποτρέψει τις όποιες μελλοντικές αθετήσεις χρέους σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και, τελικά, ακόμη και η Γαλλία. Με άλλα λόγια, σε κάποιο σημείο, το να μένεις στάσιμος δεν θα αποτελεί πλέον επιλογή.

Στην πραγματικότητα, οι ηγέτες της ευρωζώνης μπορεί να αναγκαστούν να αναλάβουν δράση ακόμη νωρίτερα. Ενώ η προοπτική του προγράμματος OMT φαίνεται να προσφέρει επαρκή προστασία ενάντια στα οικονομικά σοκ, τουλάχιστον προς το παρόν, ένα πολιτικό σοκ μοιάζει όλο και πιο πιθανό, με τους ψηφοφόρους να αντιδρούν ενάντια στις πολιτικές εσωτερικής υποτίμησης οι οποίες τροφοδοτούν την υψηλή ανεργία και υπονομεύουν το βιοτικό επίπεδο. Οι επερχόμενες ευρωεκλογές μπορεί να είναι ακριβώς ένα τέτοιου είδους σοκ.

Όπως έχουν τα πράγματα, η πολιτική τάξη της Ευρώπης έχει δεσμευτεί ως προς την εσωτερική υποτίμηση σε όλες τις προβληματικές οικονομίες της ευρωζώνης. Η εναλλακτική προσέγγιση –η διάλυση της ευρωζώνης ώστε να επιτραπούν οι εξωτερικές υποτιμήσεις- έχει συνεπώς γίνει η παιδική χαρά των μέχρι σήμερα περιθωριακών πολιτικών κομμάτων, τα οποία προηγούνται τώρα στις δημοσκοπήσεις.

Στη Γαλλία, τα ενδιαφερόμενα κόμματα –το Εθνικό Μέτωπο και η Ένωση της Αριστεράς- εκπροσωπούν τα πολιτικά άκρα. Στην Ιταλία, ενδέχεται να αναδυθεί μία αντικαθεστωτική δύναμη πιο ιδεολογικά ουδέτερη, με πολύ μεγαλύτερη έμφαση ενάντια του ευρώ από το Κίνημα Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο, το οποίο προέκυψε την περασμένη χρονιά και έγινε η τρίτη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη της χώρας. Όσο αυτά τα κόμματα συνεχίζουν να κερδίζουν έδαφος, τόσο θα μειώνονται οι πιθανότητες επιβίωσης του ευρώ.

Η δυσάρεστη θέση του πολιτικού κατεστημένου της Ευρώπης οφείλεται σε έναν συνδυασμό παράλογου φόβου και μάταιης φιλοδοξίας. Αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές στη Γαλλία, όπου η νομισματική ένωση συχνά θεωρείται ως ένα εργαλείο για την αξιοποίηση της παγκόσμιας, οικονομικής ισχύος της Γερμανίας. Δεδομένου ότι η διάλυση της ευρωζώνης θα σήμαινε το τέλος του ευρωπαϊκού σχεδίου του γαλλικού κατεστημένου και θα αποδυνάμωνε τη δυνατότητα της Ευρώπης να προωθεί τα συμφέροντά της έναντι των παγκόσμιων δυνάμεων όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα, μία «νομισματική αντι-ένωση» είναι αδιανόητη.

Η παγκόσμια φιλοδοξία της Γαλλίας είναι εμφανής κάθε φορά που οι πολιτικοί της συζητούν το ευρώ. Το 2011, για παράδειγμα, ο Edmond Alphandéry, πρώην υπουργός Οικονομικών, δήλωσε ότι μία έξοδος ενός κράτους-μέλους από την ευρωζώνη ήταν το ίδιο πιθανή με έξοδο από το δολάριο από την πολιτεία του Τέξας ή της Καλιφόρνια. Σε αυτή τη δήλωση κρύβεται ο ευσεβής πόθος που οδήγησε στη δημιουργία του ευρώ εξαρχής: οι Γάλλοι αρχιτέκτονες του νομίσματος οραματίζονταν μία Ευρώπη η οποία θα ήταν ίση με τις ΗΠΑ. Επρόκειτο πάντα για μία απατηλή φιλοδοξία, ωστόσο εξακολουθεί να θολώνει την κρίση των Ευρωπαίων ηγετών.

Οι υποστηρικτές του ενιαίου νομίσματος έχουν δίκιο σχετικά με ένα πράγμα: τα πολιτικά κίνητρα χαρακτηρίζουν πάντα, κατά παράδοση, την καθιέρωση των νομισματικών ενώσεων, από την νομ. ένωση της Λατινικής Αμερικής κατά την περίοδο από το 1865 μέχρι το 1927, μέχρι εκείνη μεταξύ Ιρλανδίας και Βρετανίας από το 1922 έως το 1979. Ωστόσο, κάνουν ένα σημαντικό λάθος: η πολιτική είναι επίσης ο λόγος διάλυσης αυτών των ενώσεων. Όταν το οικονομικό κόστος και οι αποκλίσεις μετατρέπονται σε σημαντική απειλή, τότε καταρρέει και η πολιτική βούληση που απαιτείται για να διασφαλιστεί η επιβίωση του ενιαίου νομίσματος.

Σχετικα αρθρα

Νερό στο κρασί της έβαλε η Ιταλία

admin

Ναι, η Τουρκία ανήκει στο ΝΑΤΟ

admin

Μια «ωρολογιακή βόμβα» δίπλα μας…

admin

Ο Τραμπ έδωσε φιλί ζωής στον Ερντογάν – Τι φοβάται η Αθήνα για Αιγαίο, Μεσόγειο

admin

Οι 5 ταυτόχρονες κρίσεις που σπρώχνουν την Ευρώπη στο χάος

admin

Η «τέχνη της ανάλυσης» και η «τέχνη της κερδοσκοπίας»

admin

Η Μέρκελ συνεχίζει να παίρνει τις αποφάσεις στην ευρωζώνη

admin

XA:Χωρίς κατεύθυνση…

admin

Επενδύσεις από τη Γερμανία ζητά ο Εμ. Μακρόν

admin

OTE:”Δυνατός” μέσα στην πανδημία-Έσοδα Ομίλου €1 δισ.

admin

Αχίλλειος πτέρνα της Γερμανίας η εξάρτησή της από τις εξαγωγές

admin

Γερμανία: Η χαμένη μάχη για τον κεντρώο χώρο

admin

ΕΚΠΑ:Κίνδυνος λουκέτου για 200.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις

admin

Οι γαλλό-γερμανικές διαφορές για την άμυνα καθιστούν ευάλωτη την Ευρώπη

admin

XA:Διάψευση προσδοκιών

admin

Τεστ «αποδολαριοποίησης» από τη Ρωσία -Εκδίδει το πρώτο ομόλογο σε ευρώ από το 2013

admin

Αρχίζει σήμερα ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων με την τρόικα

admin

Πώς θα είναι η ευρωπαϊκή οικονομία το 2030;

admin