Image default
Πρώτο Θέμα

Θα διατηρηθεί ο «φαύλος κύκλος» στην Ευρωζώνη;

Θα διατηρηθεί ο «φαύλος κύκλος» στην Ευρωζώνη;

Μπορεί στο δ’ τρίμηνο να καταγράφηκε μια μικρή αύξηση στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης, ωστόσο η ανάπτυξη παραμένει εύθραυστη. Στο Νότο, βέβαια, η οικονομία εξακολουθεί να βρίσκεται σε δραματικό επίπεδο, αλλά και στον Βορρά, τα πράγματα δεν είναι και πολύ καλύτερα.

Σίγουρα, αυτό οφείλεται μερικώς στην πορεία της παγκόσμιας οικονομίας και κυρίως της Κίνας, η επιβράδυνση της οποίας έχει σημαντικό αντίκτυπο σε εξαγωγικές χώρες, όπως η Γερμανία. Η κρίση χρέους έχει γονατίσει τις περιφερειακές χώρες, οι οποίες έχουν υποχρεωθεί σε βίαια και ταχύτατη δημοσιονομική προσαρμογή. Παρά τη χαλαρότητα της νομισματικής πολιτικής, αυτή δεν φαίνεται να λειτουργεί, καθώς ο κατ’ εξοχήν μηχανισμός διείσδυσης της ρευστότητας, το τραπεζικό σύστημα, δεν είναι σε θέση να παίξει τον ρόλο του όσο αναβάλλεται η τραπεζική ένωση.

 Αναμφισβήτητα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει δείξει σημαντική δημιουργικότητα προκειμένου να εφαρμόσει πρωτοφανή χαλαρή νομισματική πολιτική, χωρίς να περάσει τις κόκκινες γραμμές των Συνθηκών της Ε.Ε. και τους περιορισμούς τους οποίους έχει από το καταστατικό της. Δεν είναι μόνο το επιτόκιο του ευρώ, το οποίο βρίσκεται σε μηδενικό σχεδόν επίπεδο, ούτε καν η προειδοποίηση προς τις τράπεζες ότι εξετάζει το ενδεχόμενο να επιβάλει αρνητικά επιτόκια στις καταθέσεις τους σε αυτήν. Ο ισολογισμός της έχει αυξηθεί αναλογικά πολύ περισσότερο από τον ισολογισμό της Fed, όταν η τελευταία προσπαθούσε να σταθεροποιήσει την αμερικανική οικονομία μετά την κρίση των subprime. Οι αγορές ομολόγων των περιφερειακών χωρών, η προσφορά απεριόριστης ρευστότητας στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα δεν είχαν μόνο στόχο να προστατεύσουν τις περιφερειακές χώρες από επιθέσεις των αγορών.

Ο βασικός στόχος ήταν να μειώσουν το κόστος χρήματος με την προσδοκία μετακύλισης της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, καθώς αυτό θα μεταφραζόταν σε αύξηση πιστώσεων προς τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά στις περιφερειακές κυρίως χώρες. Αντιλαμβανόταν πολύ καλά η ΕΚΤ ότι ο κίνδυνος ήταν υπαρκτός και σημαντικός να ακολουθήσει η ευρωπαϊκή οικονομία το παράδειγμα της Ιαπωνίας στις αρχές του 1990, με αδύναμο κρίκο το τραπεζικό σύστημα. Όταν έσκασε η φούσκα ακινήτων στην Ιαπωνία στα τέλη της δεκαετίας του 1980, η χώρα μπήκε σε έναν φαύλο κύκλο, από τον οποίον μέχρι και σήμερα δεν έχει καταφέρει να απαγκιστρωθεί. Βασική αιτία ήταν το τραπεζικό σύστημα, καθώς οι ιαπωνικές τράπεζες, ούτε αφέθηκαν να καταρρεύσουν αλλά ούτε και ενισχύθηκαν αρκετά ώστε να είναι σε θέση να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη. Το σενάριο αυτό ήθελε να αποτρέψει η ΕΚΤ, αλλά σκοντάφτει κυρίως στις γερμανικές αντιδράσεις.

Αξίζουν περισσότερο νεκρές παρά ζωντανές

Η ΕΚΤ έχει κάνει βέβαια σημαντικά λάθη, με σημαντικότερο την αδυναμία να στηρίξει ουσιαστικά την εμπιστοσύνη στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Τα αλλεπάλληλα stress tests, στα οποία υποβλήθηκαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες από το 2009 αποδείχθηκαν επιφανειακά και διάτρητα στην καλύτερη περίπτωση. Αρκεί να σκεφτεί κανείς την Dexia, η οποία κατέρρευσε λίγες μόνο εβδομάδες αφού είχε κριθεί βιώσιμη. Και αυτήν τη στιγμή, η εμπιστοσύνη στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται στο ναδίρ. Και δεν αφορά αυτό μόνο τα γνωστά μαύρα πρόβατα, δηλαδή τις ιρλανδικές, ή τις ισπανικές τράπεζες. Η γερμανική Deutsche Bank έχει αυτήν τη στιγμή αναλογία χρηματιστηριακής προς λογιστική αξία ελάχιστα πάνω από το 0,5. Αποτιμούν δηλαδή οι αγορές τη μεγαλύτερη γερμανική τράπεζα ως υψηλότερης αξίας αν διαλυθεί, παρά αν συνεχίσει να λειτουργεί ως έχει.

Σε αυτό βέβαια συμβάλλει το γεγονός ότι η ίδια η τράπεζα, όπως αποκάλυψε το πρακτορείο -, έχει χορηγήσει σε επιχειρήσεις και τράπεζες από την Ιταλία μέχρι τη Βραζιλία σχεδόν 400 δισ. ευρώ με αδιάφανο τρόπο και τα έχει αποκρύψει από τον ισολογισμό της. Έστω και αν αυτό γίνεται με τρόπο σύμφωνο με τις επιταγές των λογιστικών προτύπων, η γερμανική τράπεζα κατορθώνει να παρουσιάσει δείκτες επάρκειας καλύτερους από την πραγματικότητα, με αποτέλεσμα να αποφεύγει την ανάγκη άντλησης κεφαλαίων. Και δεν είναι η μοναδική. Από τη Γερμανία, μέχρι τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιρλανδία, το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα περιέχει σημαντικούς παράγοντες ρίσκου, οι οποίοι δεν αποτιμώνται σωστά. Με τη σειρά τους, το ρίσκο αυτό εμποδίζει τις τράπεζες να αναλάβουν τον ρόλο που θα είχαν κανονικά για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης.

Θα τα βρουν για την τραπεζική ενοποίηση;

Πολλά από αυτά τα προβλήματα θα μπορούσαν να έχουν λυθεί αν είχαν εφαρμοστεί οι αποφάσεις των Συνόδων Κορυφής. Παραδόξως, κάθε συμφωνία σχετικά με τις τράπεζες, από την τραπεζική ένωση, την εποπτεία των τραπεζών ή την ανακεφαλαιοποίησή τους απευθείας από τους μηχανισμούς στήριξης έχει μπλοκαριστεί από τη Γερμανία. Η διαπραγμάτευση για την τραπεζική ενοποίηση έχει μπει στην τελική της φάση, με τις πληροφορίες να υποστηρίζουν ότι μια συμφωνία είναι τόσο κοντά όσο και ένα άδοξο τέλος των συζητήσεων.

Η Γερμανία εμμένει στην άποψή της ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα πρέπει να έχει το τελευταίο λόγο για την «τύχη» της κάθε μιας από τις 128 συστημικές τράπεζες που αρχίζει να εποπτεύει πλέον η ΕΚΤ. Από την πλευρά του το Ευρωκοινοβούλιο επιμένει ότι ο τρόπος και ο μηχανισμός που έχει προτείνει το Συμβούλιο για να παίρνει τις τελικές αποφάσεις για την “τύχη” των τραπεζών πέρα από αναποτελεσματικός είναι και αντιθεσμικός (έξω από την Συνθήκη). Το εάν οι δύο πλευρές καταφέρουν να βρουν τη χρυσή τομή αυτό θα φανεί μέχρι το Σαββατοκύριακο.

Και το ερώτημα που τίθεται είναι ποιες θα είναι οι συνέπειες μιας ανατροπής της διαδικασίας για την δημιουργία του SRM και του Ταμείου εκκαθάρισης των τραπεζών. Οικονομολόγοι επισημαίνουν πως σε μια τέτοια περίπτωση, τα αποτελέσματα των stress test στα οποία θα υποβάλει τις τράπεζες η ΕΚΤ το φθινόπωρο θα πρέπει να αντιμετωπισθούν από τις εθνικές κυβερνήσεις. Με άλλα λόγια για τις τράπεζες που θα χρειασθούν νέα κεφάλαια και δεν θα μπορέσουν να τα βρουν από τον ιδιωτικό τομέα, θα πρέπει αναζητηθούν άλλες λύσεις.  δουλέψει όπως το bail-in και τα εθνικά ταμεία εκκαθάρισης όπου υπάρχουν. Κάτι τέτοιο όμως θα διατηρήσει το φαύλο κύκλο, ο οποίος αποτρέπει τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών στην Ελλάδα, την Ιταλία, ή την Ισπανία. Όσο καθυστερεί η τραπεζική ένωση τόσο δυσκολεύονται οι όποιες προσπάθειες αναθέρμανσης της οικονομίας. Η Γερμανία, η οποία έχει σε μεγάλο βαθμό επιβάλει την ασφυκτική δημοσιονομική λιτότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μελλοντικά θα εξετάσει πιο θετικά την εφαρμογή της τραπεζικής ένωσης. Με ανεργία όμως στο 28% σε Ελλάδα και Ισπανία και ολόκληρη την ευρωπαϊκή περιφέρεια στη χειρότερη ύφεση στην ιστορία, η καθυστέρηση δεν βοηθάει.

Σχετικα αρθρα

Τι υπάρχει «δεξιά» της Δεξιάς ;

admin

H Δύση σε βαριά κατάθλιψη

admin

Πόσο εύρωστη είναι η τουρκική οικονομία;

admin

Γερμανικός Τύπος: Τι θα γινόταν εάν οι Βρετανοί παρέμεναν στην ΕΕ;

admin

Οι αγορές είναι ο μεγάλος νικητής των ευρωπαϊκών εκλογών

admin

Στο κόκκινο η λειτουργία του Δημόσιου Συστήματος Υγείας

admin

DW: Προβληματικές οι κοινωνικές παροχές της Ρώμης

admin

Η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα κυβέρνηση για να αποτρέψει τη χρεοκοπία

admin

Η Μέρκελ πληρώνει υψηλό τίμημα για να μείνει στην εξουσία

admin

Οι πολιτικές συνέπειες των οικονομικών κρίσεων

admin

Χ.Α: Αντέδρασε από τα χαμηλά και περιορίστηκαν σημαντικά οι απώλειες

admin

Γερμανία: Οι μεγάλοι χορηγοί προτιμούν CDU και FDP

admin

Κύμα επενδύσεων στην Ελλάδα προβλέπουν 35 CEOs πολυεθνικών

admin

Reuters: Τρία νέα ομόλογα έως τον Αύγουστο σχεδιάζει η Αθήνα

admin

Οι τελευταίες προτάσεις στη διαπραγμάτευση με την Ελλάδα

admin

Το 2017 είδε το κατεστημένο κέντρο της Ευρώπης στον πάγο

admin

WSJ: Το ευρώ ένα από τα πιο σημαντικά γεγονότα στη μεταπολεμική Ευρώπη

admin

Το «όχι» σε νέο μνημόνιο και… η γκάφα Χαρδούβελη

admin