Image default
Πρώτο Θέμα

Η ευρωζώνη κινδυνεύει να χάσει τη γοητεία της

Η ευρωζώνη κινδυνεύει να χάσει τη γοητεία της

Ρεκόρ ανεργίας, οικονομίες που παραπαίουν από την χειρότερη κρίση μετά το 1945, κίνδυνοι αποπληθωρισμού –και πιθανότητα πολέμου εξαιτίας της Ουκρανίας στην ανατολή: τι ακριβώς έχουν βρει τόσο ελκυστικό οι αγορές στην ευρωζώνη τον τελευταίο καιρό;

Οι ροές διογκώθηκαν στις μετοχές, και στις αγορές χρέους των πληγεισών οικονομιών της περιφέρειας της ευρωζώνης. Το ευρώ είναι ανεβασμένο κατά 15 τοις εκατό από τα χαμηλά του στα μέσα του 2012 –δημιουργώντας προβλήματα για τον Μάριο Ντράγκι, τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι παρά τα πολλά της δεινά, η ευρωζώνη διαθέτει περιουσιακά στοιχεία τα οποία φαίνονται ελκυστικά σε σχέση με άλλα μέρη του κόσμου των επενδύσεων –είτε αυτά είναι οι αγωνιζόμενες, αναδυόμενες αγορές είτε οι υπερτιμημένες μετοχές των ΗΠΑ. Επίσης, η ιστορία της ευρωζώνης είναι μία ιστορία μεταστροφής• ας μην ξεχνάμε ότι ήταν κοντά στην κατάρρευση πριν από λιγότερο από δύο χρόνια.

Ωστόσο, η αδύναμη οικονομική ανάπτυξη και τα στοιχεία του αποπληθωρισμού μπορεί επίσης να κρύβουν μία σημαντική αλλαγή που δεν έχει περάσει απαρατήρητη στις χρηματοπιστωτικές αγορές: η ευρωζώνη έχει στραφεί αποφασιστικά σε ένα πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών, εξάγοντας περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες από ό,τι εισάγει. Τα επίσημα στοιχεία αυτού του μήνα έδειξαν ότι το πλεόνασμα κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2013 έπληξε σχεδόν το 3 τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος –το υψηλότερο ποσοστό από την εισαγωγή του ευρώ το 1999.

Rollover Κίνα

Ξεχάστε το πλεόνασμα της Κίνας. Της ευρωζώνης θα είναι περίπου το ίδιο μεγάλο (ως ποσοστό του ΑΕΠ) για τουλάχιστον μερικά χρόνια, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Ένα από τα διδάγματα των τελευταίων επτά ετών είναι ότι τα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα είναι το σημαντικοί δείκτες της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, ακόμη και εντός μίας νομισματικής ένωσης. Πριν από το 2008, τα μεγάλα ελλείμματα των οικονομιών της Νότιας Ευρώπης αγνοήθηκαν –με καταστροφικές συνέπειες. Τώρα, οι επενδυτές κατατάσσουν την ευπάθεια των αναδυόμενων αγορών με βάση το μέγεθος του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών τους.

Η ευρωζώνη παρουσιάζει πλεόνασμα, εν μέρει διότι οι οικονομίες της τα έχουν πάει τόσο άσχημα. Οι εισαγωγές «ακρωτηριάστηκαν» καθώς η εγχώρια ζήτηση κατέρρευσε. Τα πλεονάσματα έχουν επίσης ενισχυθεί από τα επαναπατρισμένα χρήματα των μεταναστών, οι οποίοι έχουν καταφύγει αναζητώντας αλλού εργασία –ένας ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας για την Πορτογαλία.

Εντωμεταξύ, το μεγάλο πλεόνασμα της Γερμανίας προσελκύει παγκόσμια κριτική, με το επιχείρημα ότι οι συντηρητικές οικονομικές πολιτικές της Γερμανίας είναι ασφυκτικές –αν και η άποψη αυτή αμφισβητείται ένθερμα στο Βερολίνο και τη Φρανκφούρτη.

Ωστόσο, η μετατόπιση των χωρών της περιφέρειας της ευρωζώνης από μεγάλα ελλείμματα σε πλεονάσματα, έχει ενισχύσει την παγκόσμια εμπιστοσύνη των επενδυτών στη σταθερότητά τους. «Έχει υπάρξει εξαιρετικά σημαντικό για χώρες όπως η Ισπανία –δείχνει ότι δεν εξαρτώνται πλέον από τη χρηματοδότηση του υπόλοιπου πλανήτη», λέει ο Gilles Moec, οικονομολόγος της Deutsche Bank.

Τα πλεονάσματα είναι επίσης ενδείξεις ότι οι μεταρρυθμίσεις λειτουργούν –η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία έχουν δει σημαντικές διαρθρωτικές, ή μακροπρόθεσμες, κινήσεις προς πλεονάσματα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών• η Ιταλία λιγότερο, σύμφωνα με έρευνα της Deutsche Bank.

Το αποτέλεσμα ήταν πτώσεις στο κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων στην περιφέρεια σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα –αλλά η ώθηση στην εμπιστοσύνη στην ευρωζώνη έχει οδηγήσει το ευρώ σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα.

Οι αρνητικές επιπτώσεις του ευρώ

Ο κ. Ντράγκι υποστηρίζει ότι ευρωζώνη δεν είναι στα πρόθυρα ενός επικίνδυνου αποπληθωρισμού, σε στυλ Ιαπωνίας. Ωστόσο, η ανατίμηση του νομίσματος πιέζει τον πληθωρισμό ακόμη χαμηλότερα, και τα σχόλια αυτής της εβδομάδας από τα μέλη του ΔΣ της ΕΚΤ δείχνουν την ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία στη Φρανκφούρτη. Οι υπαινιγμοί σχετικά με περαιτέρω πολιτική δράση δείχνουν να κατευθύνονται προς τη συντονισμένη λεκτική παρέμβαση για τη μείωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας.

Ο Jens Weidmann, πρόεδρος της επιθετικής Bundesbank, δήλωσε ότι δεν θα απέκλειε το ενδεχόμενο της ποσοτικής χαλάρωσης (QE), ή της αγοράς περιουσιακών στοιχείων μεγάλης κλίμακας, από την κεντρική τράπεζα, ως επέκταση των συμβατικών πολιτικών επιτοκίων. Το QE θα μείωνε τα μακροπρόθεσμα επιτόκια, αποδυναμώνοντας λογικά το νόμισμα.

Η ευρωζώνη δεν είναι κατ’ ανάγκην καταδικασμένη εξαιτίας της ίδιας της της επιτυχίας. Δεδομένου ότι η εγχώρια ζήτηση θα ανακάμψει, τα πλεονάσματα στα ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών λογικά θα υποχωρήσουν.

Επιπλέον, η ιστορία της οικονομίας μας λέει ότι τα πλεονάσματα οφείλουν να μην συνοδεύονται από ανατιμημένα νομίσματα. Η Ιαπωνία έτρεχε πλεόνασμα για το μεγαλύτερο μέρος της πρώτης δεκαετίας αυτού του αιώνα, αλλά και πάλι είδε σημαντική υποτίμηση του γιεν.

Αυτό που έχει σημασία για ένα νόμισμα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα του 21ου αιώνα είναι το μοτίβο των επενδυτικών ροών. Στην περίπτωση της Ιαπωνίας, το γιεν χρησιμοποιήθηκε εκτενώς για συναλλαγές τύπου «carry trade» -τον δανεισμό σε νόμισμα χαμηλού επιτοκίου για επενδύσεις σε πιο αποδοτικά στοιχεία ενεργητικού. Κατά το παρελθόν έτος, οι μαζικές εισροές σε μετοχές και ομόλογα της ευρωζώνης έχουν ωθήσει το ευρώ σε υψηλότερα επίπεδα.

Ωστόσο αν το κλίμα αλλάξει, μπορεί να αντιστραφούν και οι ροές. Ο Ιανουάριος είδε τους μη Ευρωπαίους να πραγματοποιούν αναλήψεις χρημάτων από τις ευρωπαϊκές μετοχές για τον πρώτο μήνα αφότου ο κ. Ντράγκι δεσμεύτηκε τον Ιούλιο του 2012 να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για να σώσει την ευρωζώνη, σύμφωνα με υπολογισμούς της Deutsche Bank. Υπάρχει και ένα όριο στο πόσο «ωραίο» μπορεί να σε κάνει να μοιάζεις, ένα πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών. 

Σχετικα αρθρα

Οι ξένοι «ψήφισαν» ελληνικές τράπεζες!

admin

Η στιγμή της Αριστεράς στην Ευρώπη τελειώνει

admin

Επιχειρηματικές συνέργειες σε Ελλάδα και Γερμανία

admin

Ελάχιστη ανακούφιση από την ελάφρυνση χρέους για τα ελληνικά ομόλογα

admin

Markit: Η αύξηση της παραγωγής στην Ελλάδα επιταχύνεται με έντονο ρυθμό

admin

Μια περίεργη αποστροφή της Μέρκελ…

admin

120 δόσεις: Τα 32 μυστικά της ρύθμισης

admin

DW: Καταρρέει η παγκόσμια τάξη πραγμάτων

admin

Τραπεζες: Σπεύδουν να αυξήσουν κεφάλαια πριν από τα stress tests

admin

Ο «παγωμένος» Γενάρης των «καυτών» ανατροπών

admin

Τσακαλώτος: Η β’ αξιολόγηση θα κλείσει σύντομα και θα αρχίσει η συζήτηση για το χρέος

admin

Το παράθυρο της Ευρώπης για να στηρίξει την ΠΓΔΜ κλείνει

admin

Το Brexit θα μπορούσε να βουλιάξει τη βρετανική οικονομία

admin

Μονομαχία Στουρνάρα-Τόμσεν στις Βρυξέλλες

admin

Πτώση του δείκτη οικονομικού κλίματος το πρώτο τρίμηνο 2017

admin

DW: Μια Μεγάλη Αλβανία δεν θα είχε θέση στον 21ο αιώνα

admin

Μέρκελ:Στροφή 180 μοιρών λόγω Ελλάδας

admin

Η πλατφόρμα του Brexit της Τερέζα Μέι

admin