Image default
Πρώτο Θέμα

Mad as Hellas –P.Krugman

Mad as Hellas –P.Krugman

Η ελληνική δημοσιονομική κρίση ξέσπασε πριν πέντε χρόνια, και οι επιπτώσεις της εξακολουθούν να προκαλούν σοβαρή ζημιά στην Ευρώπη και τον κόσμο. Ωστόσο, δεν αναφέρομαι στις παρενέργειες που έχετε στο μυαλό – επέκταση του επιπέδου ύφεσης της Μεγάλης Κρίσης της Ελλάδας, ή οικονομική «μόλυνση» άλλων οφειλετών.

Το πιο καταστροφικό αποτέλεσμα της ελληνικής κρίσης ήταν πως διαστρέβλωσε την οικονομική πολιτική, καθώς, σοβαροί – υποτίθεται – άνθρωποι από όλον τον κόσμο έσπευσαν να πάρουν το λάθος μάθημα.

Τώρα η Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται και πάλι σε κρίση. Θα πάρουμε το σωστό μάθημα αυτή τη φορά;

Αυτό που συνέβη την προηγούμενη φορά, όπως ίσως θυμάστε, ήταν η εκμετάλλευση του δεινοπαθήματος της Ελλάδας για να αλλάξει το οικονομικό υποκείμενο. Ξαφνικά, έπρεπε όλοι να απασχοληθούμε με τα ελλείμματα προϋπολογισμού, ακόμη και αν τα κόστη δανεισμού ήταν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, και με τη μείωση των κρατικών εξόδων, παρά τη μαζική ανεργία. Καθώς αν δεν το κάναμε αυτό, ανά πάσα στιγμή θα μετατρεπόμασταν σε Ελλάδα. «Η Ελλάδα αποτελεί προειδοποίηση για το τι γίνεται στις χώρες που χάνουν την αξιοπιστία τους», τόνιζε ο Ντέιβιντ Κάμερον, πρωθυπουργός της Βρετανίας, καθώς ανακοίνωνε πολιτικές λιτότητας το 2010. «Βρισκόμαστε στον ίδιο δρόμο με την Ελλάδα», δήλωνε ο Αντιπρόσωπος Πωλ Ράιαν, που την ίδια χρονιά έγινε πρόεδρος της Επιτροπής Προϋπολογισμού της Βουλής.

Η αλήθεια είναι πως η Βρετανία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, που δανείζονται με το δικό τους νόμισμα, δε μοιάζουν σε τίποτα με την Ελλάδα. Εάν αυτό πιστεύατε το 2010, με τα χρόνια, τα απίστευτα χαμηλά επιτόκια και ο χαμηλός πληθωρισμός θα πρέπει να σας έχουν πείσει. Και το παράδειγμα της Ελλάδας και των άλλων ευρωπαϊκών χωρών που υποχρεώθηκαν να λάβουν αυστηρά μέτρα λιτότητας, επίσης θα πρέπει να σας έχει πείσει πως η περικοπή των εξόδων σε μια οικονομία με ύφεση είναι μια κακή ιδέα, εάν μπορεί να αποφευχθεί. Αυτό ισχύει και για τις υποτιθέμενες “success stories “ – η Ιρλανδία για παράδειγμα αναπτύσσεται και πάλι, ωστόσο εξακολουθεί να έχει σχεδόν 11% ανεργίας, και το διπλάσιο ποσοστό ανάμεσα σε νέους ανθρώπους.

Και η αγανάκτηση στην Ελλάδα αποτελεί εξαιρετικό θέαμα. Κάποια δημοσιεύματα υποστηρίζουν πως η χώρα ήταν «κατά φαντασίαν  ασθενής», αρνούμενη τα σκληρά μέτρα που απαιτεί η κατάστασή της. Στην πραγματικότητα, έχει εφαρμόσει τεράστια προσαρμοστικά μέτρα – περικόπτοντας την απασχόληση στις δημόσιες υπηρεσίες και τις αποζημιώσεις, μειώνοντας τα δημόσια προγράμματα και αυξάνοντας τους φόρους. Το επίπεδο της αυστηρότητας αντιστοιχεί σε μείωση εξόδων και αύξηση φόρων ύψους 1 τρις δολαρίων τον χρόνο στις ΗΠΑ. Παράλληλα, οι μισθοί στον ιδιωτικό τομέα έχουν καταποντιστεί. Και παρ’ όλα αυτά το ένα τέταρτο του εργατικού δυναμικού της Ελλάδας, και το μισό των νέων, παραμένει άνεργο.

Ταυτόχρονα, η κατάσταση του χρέους έχει επιδεινωθεί, με τη σχέση του δημοσίου χρέους προς το ΑΕΠ σε ύψος-ρεκόρ – κυρίως λόγο μειωμένου ΑΕΠ και όχι αυξημένου χρέους – και με την εμφάνιση ενός μεγάλου προβλήματος ιδιωτικού χρέους, χάρη στον αποπληθωρισμό και την κρίση. Υπάρχουν και κάποια θετικά: η οικονομία αναπτύσσεται λίγο και πάλι, κυρίως χάρη στην αναζωογόνηση του τουρισμού. Γενικότερα, όμως, έχουν περάσει χρόνια δυστυχίας με πολύ μικρό αποτέλεσμα.

Το αξιοσημείωτο είναι, δεδομένων όλων αυτών, η προθυμία των Ελλήνων πολιτών να δεχτούν τις θέσεις του πολιτικού κόσμου πως η ταλαιπωρία είναι απαραίτητα και πως τελικά θα οδηγήσει σε ανάκαμψη. Και τα νέα που έχουν εμφανιστεί στην Ευρώπη τις τελευταίες ημέρες είναι πως οι Έλληνες μπορεί να έχουν φτάσει στα όριά τους. Οι λεπτομέρειες είναι περίπλοκες, όμως βασικά η παρούσα κυβέρνηση επιχειρεί έναν αρκετά απελπισμένο πολιτικό ελιγμό για να αναβάλει τις γενικές εκλογές. Και, εάν αποτύχει, ο νικητής αυτών των εκλογών θα είναι ο ΣΥΡΙΖΑ, ένα κόμμα της αριστεράς που έχει απαιτήσει επαναδιαπραγμάτευση του προγράμματος λιτότητας, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ρήξη με τη Γερμανία και έξοδο από το ευρώ.

Το σημαντικό σημείο εδώ είναι πως δεν είναι μόνο οι Έλληνες που είναι εξαιρετικά θυμωμένοι και δεν αντέχουν άλλο. Δείτε τη Γαλλία, όπου ο Marine Le Pen, αρχηγός του κατά των μεταναστών National Front ξεπερνά στις δημοσκοπήσεις τους παραδοσιακούς υποψηφίους τόσο της δεξιάς όσο και της αριστεράς. Δείτε την Ιταλία, όπου περίπου οι μισοί εκ των ψηφοφόρων υποστηρίζουν ριζοσπαστικά κινήματα όπως το Northern League και το Five-Star Movement. Δείτε τη Βρετανία, όπου τόσο πολιτικοί κατά των μεταναστών όσο και Σκωτσέζοι αυτονομιστές απειλούν την πολιτική τάξη.

Θα ήταν τρομερό εάν οποιαδήποτε από αυτές τις ομάδες – με την εξαίρεση του ΣΥΡΙΖΑ, που φαίνεται σχετικά ακίνδυνος – κατάφερνε να βρεθεί στην εξουσία. Όμως υπάρχει λόγος που βρίσκονται σε άνοδο. Αυτό συμβαίνει όταν μια ελίτ διεκδικεί το δικαίωμα της για εξουσία βασισμένη στην υποτιθέμενη εξειδίκευσή της, τη γνώση της για το τι πρέπει να γίνει – και στη συνέχεια αποδεικνύει πως και δεν γνωρίζει στην πραγματικότητα τι κάνει, αλλά και πως είναι πολύ προσκολλημένη ιδεολογικά για να μάθει από τα λάθη της.       

Δε γνωρίζω πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα στην Ελλάδα. Όμως υπάρχει ένα πραγματικό μάθημα στην πολιτική της αναταραχή που είναι πολύ πιο σημαντικό από το λανθασμένο μάθημα που πήραν πολύ από τα δημοσιονομικά της δεινοπαθήματα.

Σχετικα αρθρα

Συμβιβασμός Ιταλίας – Ε.Ε. με υποσημειώσεις

admin

Επενδυτικό Ελ Ντοράντο η Ελλάδα για τους ξένους

admin

Πώς η ελληνική οικονομία μπορεί να ανακάμψει το 2017

admin

Το μεγάλο πρόβλημα της Γερμανίας…

admin

Ανύπαρκτη πλέον η πολιτική πρόθεση για τη διευθέτηση του ελληνικού χρέους

admin

Εμφύλιος στη συγκυβέρνηση για το Μακεδονία του Μουζάλα

admin

Πώς η Ελλάδα «ίσιωσε το καράβι» στην οικονομία

admin

120 δόσεις : Ποιοι εντάσσονται, ποιοι χάνουν τη ρύθμιση, το ύψος των δόσεων

admin

Η Βρετανία αντιμέτωπη με μείωση εισοδημάτων μετά το Brexit

admin

Το Bitcoin ανεβαίνει ξαφνικά και πάλι

admin

Όταν η Γερμανία εξόργισε την Ε.Ε.

admin

Η ίδρυση μιας κυρίαρχης Ευρώπης

admin

Τραμπ, Ερντογάν και πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες

admin

Τέλος η έκπτωση ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου

admin

Στην αγκαλιά του ΕLA Alpha-Eurobank – Πυλώνας ΙΙ για Πειραιώς – ΕΤΕ (UPD)

admin

Wirtschaftswoche: Η Ελλάδα «τελειώνει» με τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών

admin

Το ΝΑΤΟ προειδοποιεί τον Τραμπ: δεν υπάρχουν όροι για την υπεράσπιση των συμμάχων

admin

Η διπλή απειλή για τη φιλελεύθερη δημοκρατία

admin