Image default
Πρώτο Θέμα

Λούλα ή Τσάβεζ;

Λούλα ή Τσάβεζ;

Ένα αριστερό κόμμα κερδίζει τις εκλογές στην Ελλάδα, γεμίζοντας με αβεβαιότητα τους ευρωπαίους συμμάχους της.

Ο αρχηγός του λέει πως οι έλληνες έχουν να επιλέξουν «ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, ανάμεσα στην πρόοδο και την οπισθοδρόμηση, ανάμεσα στην εξάρτηση και την εθνική ανεξαρτησία». Είναι η φωνή του Αλέξη Τσίπρα, του αρχηγού του ΣΥΡΙΖΑ που κέρδισε στις εκλογές της Κυριακής; Μοιάζει με αυτόν. Στην πραγματικότητα είναι ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο πρώην πρωθυπουργός και αρχηγός του σοσιαλιστικού κόμματος του ΠΑΣΟΚ.

Ο εκλογικός του θρίαμβος τον Οκτώβριο του 1981 έφερε τα πάνω κάτω στην ελληνική πολιτική. Δημιούργησε αβεβαιότητα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την αξιοπιστία της Ελλάδας, όπως θα κάνει και ο θρίαμβος του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο Παπανδρέου κυβέρνησε την Ελλάδα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 80. Ο τρόπος που κέρδισε την εξουσία και διαχειρίστηκε τις σχέσεις με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ ίσως μπορούν να δώσουν μια εικόνα για το πώς θα συμπεριφερθεί ο κ. Τσίπρας στην ίδια θέση. Οι διαφορές, ωστόσο, στις συνθήκες της Ελλάδας τότε και τώρα, είναι τόσο σημαντικές όσο και οι ομοιότητες.

Ο κ. Τσίπρας θα κυβερνήσει μια χώρα της οποίας το δημόσιο χρέος αγγίζει το 175% της οικονομικής παραγωγής της. Τις εβδομάδες και τους μήνες που έρχονται, η σταθερότητα της δημόσιας οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος της Ελλάδας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τους ξένους πιστωτές – την ΕΕ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο – που έχουν κρατήσει το έθνος στην επιφάνεια από το 2010.

Το 1981 ο Παπανδρέου είχε μεγαλύτερο περιθώριο για ανεξάρτητες κινήσεις από ότι θα έχει ο κ. Τσίπρας. Το ελληνικό δημόσιο χρέος πριν 34 χρόνια ήταν 25% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Αυτό επέτρεψε στον Παπανδρέου να προβεί σε τεράστια επέκταση του δημόσιου τομέα, εποικώντας τον με διορισμούς του ΠΑΣΟΚ, σε τέτοιον βαθμό που ήταν αδύνατον να ξεχωρίσει κράτος και κόμμα.

Ο κ. Τσίπρας υπόσχεται μια μεγάλη αύξηση στις δημόσιες δαπάνες. Θα στοχεύσει να τοποθετήσει έμπιστους του ΣΥΡΙΖΑ στον κρατικό μηχανισμό, ένα μέτρο που θα θυμίσει την τοποθέτηση των «Πράσινων Φυλάκων» του ΠΑΣΟΚ από τον Παπανδρέου, σε θέσεις δημοσίων υπηρεσιών. Όμως η οικονομία της Ελλάδας είναι τόσο περιορισμένη, με 3,4 δις ευρώ να πρέπει να ξεπληρωθούν μέχρι τον Μάρτιο, και περισσότερα δισεκατομμύρια μέχρι τον Αύγουστο, που δεν μπορεί να υπάρξει λόγος για ΠΑΣΟΚικό ξεφάντωμα δαπανών.

Ο κ. Τσίπρας θα θελήσει να κρατήσει τις λιγότερο δαπανηρές εκλογικές υποσχέσεις του, επαναφέροντας το ηλεκτρικό ρεύμα σε νοικοκυριά που δεν μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς και παρέχοντας κουπόνια τροφίμων σε άπορους Έλληνες.

Θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει αυτές τις κινήσεις συγκεντρώνοντας έως και 2 δις ευρώ καταργώντας διάφορες απαλλαγές φόρων και πληρωμών κοινωνικής ασφάλισης. Ίσως επιχειρήσει να χρησιμοποιήσει ως αποδιοπομπαίους τράγους έναν ή δύο ολιγάρχες που κυριαρχούν στις μεγάλες επιχειρήσεις στην Ελλάδα.  

Στην προσπάθεια του να επαναδιαπραγματευθεί τα 245 δις ευρώ των ΕΕ και ΔΝΤ, και κερδίζοντας ελάφρυνση του χρέους με οποιονδήποτε τρόπο, ο κ. Τσίπρας μοιάζει στον Παπανδρέου, που απειλούσε να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, όπου ήταν μέλος η Ελλάδα από την αρχή του 1981. 

Τελικά, ο Παπανδρέου δεν πραγματοποίησε τίποτα από τα δύο. Οι πολιτικές τακτικές του ήταν επιθετικές, και η ρητορική του φλογερή, αλλά στα βασικά θέματα της εξωτερικής του πολιτικής ήταν πραγματιστής. Οι γενναιόδωρες ευρωπαϊκές γεωργικές επιδοτήσεις, και οι χρηματοδοτικές ενισχύσεις αργότερα, μετρίασαν την ακρότητα του ΠΑΣΟΚ.

Η κεντρική ερώτηση, που δεν μπορεί ακόμη να απαντηθεί οριστικά, είναι εάν ο κ. Τσίπρας θα αποδειχθεί παρομοίως μετριοπαθής στη διακυβέρνησή του, πρόθυμος να προχωρήσει σε συμφωνίες με τους πιστωτές της Ελλάδας. Επί τρία χρόνια, μερικές φορές ακούγεται σαν τον Χιούγκο Τσάβεζ, τον πρώην πρόεδρο της Βενεζουέλας και φόβητρο των ΗΠΑ, και άλλες φορές ακούγεται σαν τον Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, τον πρώην βραζιλιάνο πρόεδρο, που όταν ανέλαβε την εξουσία κυβέρνησε περισσότερο σαν μεταρρυθμιστείς και όχι σαν ριζοσπάστης αριστερός.

Υπέρ του κ. Τσίπρα, εάν επιλέξει τον δρόμο του πραγματισμού, είναι το γεγονός πως το 2015 η Ελλάδα δε βρίσκεται στον καταστροφικό ιδεολογικό πόλεμο που βρισκόταν το 1981, μόλις 32 χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου του 1946-49.

Εναντίον του είναι πως οι ακροαριστερές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ αποστρέφονται τον πραγματισμό. Οι αποφάσεις που πρέπει να πάρει θα είναι αγωνιωδώς αμήχανες. Η πιο ασφαλής πρόβλεψη είναι ίσως πως, σε αντίθετα με τον Παπανδρέου, ο κ. Τσίπρας είναι απίθανο να απολαύσει οκτώ συνεχόμενα χρόνια στην κυβέρνηση.  

Σχετικα αρθρα

Η Βρετανία έχει αποπροσανατολιστεί με το Brexit

admin

Η επόμενη φάση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή

admin

Γιατί η Μέρκελ δεν θέλει το Grexit

admin

H Κομισιόν εισηγείται πειθαρχική διαδικασία κατά της Ιταλίας για το χρέος

admin

Capital Economics: Οι επιπτώσεις από το δεύτερο κύμα της πανδημίας

admin

Handelsblatt: Ο φόβος για «Italexit» αυξάνεται

admin

Καμπανάκι Λαγκάρντ: Η παγκόσμια ανάπτυξη έχει χάσει την ορμή της

admin

Το κοινωνικό πρόβλημα του Μακρόν

admin

Κλειδί η ευρωπαϊκή πολιτική στη νέα κυβέρνηση Μέρκελ

admin

Αγοράζουν δάνεια με discount 70%

admin

Τα νεύρα της ΕΚΤ φθείρονται με την Ελλάδα

admin

Bloomberg: O άγριος πόλεμος του Ερντογάν με τις αγορές

admin

Η ευρωζώνη έτοιμη να ολοκληρώσει την ελληνική συμφωνία την επόμενη εβδομάδα

admin

Η νέα παγκόσμια… αταξία

admin

Οι πιστωτές ελπίζουν σε ελληνική κυβέρνηση ευρείας συνεργασίας

admin

XA: Τα μάτια της επενδυτικής κοινότητας στην άρση των μέτρων και στον τουρισμό

admin

Η Μαδρίτη πρέπει να δώσει στην πειθώ μία ακόμη ευκαιρία

admin

Ο Ντράγκι επιτίθεται στις ΗΠΑ για την πτώση του δολαρίου

admin