Image default
Πρώτο Θέμα

Πόσο κινδυνεύουν οι ελληνικές τράπεζες

Πόσο κινδυνεύουν οι ελληνικές τράπεζες

Διχάστηκε το διοικητικό συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σχετικά με την απόφαση για διακοπή αποδοχής των ελληνικών ομολόγων ως εγγυήσεων για παροχή ρευστότητας, σύμφωνα με ρεπορτάζ των FinancialTimes.

Το γεγονός ότι πολλοί κεντρικοί τραπεζίτες διαφώνησαν με την απόφαση, αναδεικνύει πόσο αμφιλεγόμενη ήταν αυτή, ενώ πολλοί αναλυτές κατηγόρησαν την ΕΚΤ ότι παρεμβαίνει στις πολιτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ελλάδας και της Ευρωζώνης.

Το 25μελές διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ ήταν σχεδόν μοιρασμένο για το αν θα έπρεπε να πάρει την απόφαση την Τετάρτη ή να περιμένει μέχρι την τυπική λήξη του ελληνικού προγράμματος στο τέλος Φεβρουαρίου. Ωστόσο στη προχθεσινή συνεδρίαση δεν είχαν δικαίωμα ψήφου οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ελλάδας, Γαλλίας, Κύπρου και Ιρλανδίας εξαιτίας του συστήματος εκ περιτροπής ψηφοφορίας που εφαρμόζει η ΕΚΤ. Πολλοί αναλυτές κατηγόρησαν την ΕΚΤ ότι παίρνει μέρος σε πολιτικό παιχνίδι. Ωστόσο ορισμένα μέλη του διοικητικού της συμβουλίου θεώρησαν ότι η συζήτηση «δεν ήταν ιδιαιτέρως αμφιλεγόμενη» και ότι η απόφασή τους αποτέλεσε τη φυσική συνέπεια της απροθυμίας της ελληνικής κυβέρνησης να δεχθεί επέκταση του προγράμματος διάσωσης.

Ο κίνδυνος για την ρευστότητα μπορεί να είναι σημαντικός. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δεκεμβρίου 2014, οι ελληνικές τράπεζες δανειζόταν περί τα 56 δισ. από τον μηχανισμό του ευρωσυστήματος. Ως collateral, υποσχόταν ένα μικρό μόνο ποσό των κρατικών ομολόγων (τα οποία επωφελούνταν από το waiver το οποίο έχει μόλις αφαιρεθεί). Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδας, στην πραγματικότητα εμφανίζουν μόνο 12 δισ. ελληνικών κρατικών τίτλων σε assets στις ελληνικές τράπεζες.

Έχοντας κατά νου τους περιορισμούς για την χρήση των εντόκων γραμματίων στις πράξεις αναχρηματοδότησης, οι ελληνικές τράπεζες θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιήσει το πολύ 8 δισ. κρατικών τίτλων ως collateral για τον δανεισμό τους από το ευρωσύστημα. Τα υπόλοιπα, εξασφαλίστηκαν μέσω των ομολόγων του EFSF και των λεγόμενων εργαλείων Pillar II και Pillar III, όπως τα μη καλυμμένα, εγγυημένα από την κυβέρνηση, τραπεζικά ομόλογα. Αυτά τα εργαλεία –που αντιστοιχούν στα 25 δισ.- επρόκειτο να γίνουν μη επιλέξιμα έτσι κι αλλιώς από την 1η Μαρτίου 2015, αλλά θα μπορούσαν να γίνονται αποδεκτά για την χρηματοδότηση από τον ELA (αν και με μεγαλύτερο κόστος).

Η αφαίρεση του waiver ουσιαστικά σημαίνει ότι το ποσό δανεισμού από το ευρωσύστημα που εξασφαλίστηκε με τα ελληνικά κρατικά ομόλογα (περί τα 8 δισ.) θα χρειαστεί να «μεταναστεύσει» στον ELA. Όπως τονίζεται, αυτό θα ισχύει επίσης και για το ποσό που είναι εγγυημένο με τα εργαλεία Pillar II και Pillar III, από την 1η Μαρτίου. Τα ομόλογα του EFSF πιθανώς θα παραμείνουν επιλέξιμα ως collateral για τις συνήθεις λειτουργίες.

Η ανακοίνωση της ΕΚΤ κατέστησε σαφές ότι οι ανάγκες ρευστότητας των τραπεζών που δεν έχουν «επαρκή εναλλακτικά collateral», μπορεί να καλυφθούν από την Τράπεζα της Ελλάδας μέσω του ELA, που σημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν θα αποκοπούν από την ρευστότητα. Αλλά υπάρχουν δύο σημαντικά πράγματα που πρέπει να προσέξει κανείς.

Πρώτον, οι ανάγκες ρευστότητας μπορεί να αυξηθούν σημαντικά εάν οι Έλληνες καταθέτες τρομάξουν από αυτή την εξέλιξη και αυξηθούν οι εκταμιεύσεις τους. Τα στοιχεία από την κεντρική τράπεζα της Ελλάδας εμφανίζουν εκροές καταθέσεων ύψους 4 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο, και οι εκτιμήσεις της αγοράς κάνουν λόγο για επιπλέον πιθανές εκροές  11 δισ. ευρώ τουλάχιστον στη διάρκεια του Ιανουαρίου, πριν από τις εκλογές. Αναλογιζόμενοι την ευαισθησία των ελληνικών καταθέσεων στο παρελθόν και το προηγούμενο με την Κύπρο, οι εκροές θα μπορούσαν να αυξηθούν σημαντικά, όπως και η ανάγκη των τραπεζών για ρευστότητα. Οι νέοι κανόνες που εισήχθηκαν το 2013, αναφέρουν ότι για λειτουργίες του ELA άνω των 2 δισ. ευρώ, το δ.σ. μπορεί να αποφασίσει να θέσει ένα όριο. Σύμφωνα με τους νέους κανόνες, η μετανάστευση δανεισμού από τις τακτικές λειτουργίες του ευρωσυστήματος του ELA , ενισχύει την εποπτεία της ΕΚΤ σε αυτό και εισάγει ένα πολύ ισχυρό κίνητρο.

Δεύτερον, η αύξηση του ELA στις ελληνικές τράπεζες θα είναι πολύ αμφιλεγόμενη και πιθανώς δύσκολη, εάν πρόκειται να γίνει σαφές πως τα επιπλέον κεφάλαια χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για να μεταξυλήσουν μαζικά τα κυβερνητικά έντοκα γραμμάτια που λήγουν τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο. Στην πραγματικότητα, ακόμη και το τρέχον ποσό του ELA μπορεί να βρίσκεται σε κινδυνο. Ερωτηθείς για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα στη διάρκεια εκπομπής του BBC Newsnight, ο νέος υπουργός Οικονομικών δήλωσε ότι «η ασθένεια» στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή είναι πως τα τελευταία πέντε χρόνια «ένα πρόβλημα αφερεγγυότητας αντιμετωπιζόταν ως πρόβλημα ρευστότητας». Είναι αδιευκρίνιστο εάν η δήλωση αυτή αναφερόταν στις τράπεζες ή στην ίδια την χώρα, αλλά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, θα μπορούσε να βάλει την ΕΚΤ σε μια πολύ περίπλοκη κατάσταση κατά την επανεξέταση του ELA, καθώς αντιστοιχεί σε παραδοχή ότι το τραπεζικό σύστημα είναι είτε αφερέγγυο είτε εν μέρει χρησιμοποιείται ως collateral το ομόλογο μιας αφερέγγυας χώρας. Και αυτό, δεν είναι συμβατό με τους κανόνες του ευρωσυστήματος και πρέπει να επισημανθεί ότι από το 2015 η ΕΚΤ έχει επίσης να προστατέψει την αξιοπιστία της ως εποπτική αρχή, εκτός από την προστασία της ως νομισματική αρχή.

Αλλά ακόμη κι αν οι συνέπειες της ρευστότητας μπορεί να είναι διαχειρίσιμες, οι πολιτικές συνέπειες θα μπορούσαν να είναι λιγότερο διαχειρίσιμες. Η ΕΚΤ, η οποία σύμφωνα με τον γενικό εισαγγελέα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου δεν θα πρέπει να είναι μέλος της τρόικας- μονομερώς δηλώνει ότι δεν υπάρχει μια επιτυχημένη ολοκλήρωση της αξιολόγησης της τροίκας. Ο ξαφνικός χαρακτήρας αυτής της κίνησης ίσως να φαίνεται αινιγματικός στην αρχή, αλλά στην πραγματικότητα αποκαλύπτει την ανησυχία της ΕΚΤ στον υβριδικό και κακοσχεδιασμένο ρόλο. Λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες θέσεις της ελληνικής κυβέρνησης, το Eurogroup, το οποίο πρόκειται να συζητήσει για το ελληνικό ζήτημα την επόμενη εβδομάδα, θα φτάσει πιθανότατα στο ίδιο συμπέρασμα. Εάν η ΕΚΤ είχε αφήσει πρώτα τους πολιτικούς να συζητήσουν και το Eurogroup είχε καταλήξει ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον σε ένα πρόγραμμα, τότε θα εξαφανιζόταν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για το waiver των ελληνικών κρατικών ομολόγων. Το waiver έτσι και αλλιώς θα χρειαζόταν να είχε ακυρωθεί, με τη διαφορά ότι το έναυσμα σε αυτή την περίπτωση θα ήταν μια πολιτική απόφαση από το Eurogroup αντί από την ΕΚΤ. Η κίνηση της ΕΚT επισήμως προστατεύει την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, αλλά επίσης οδηγεί το πολιτικό παιχνίδι της επόμενης εβδομάδας, πολύ πιο πέρα από το όριο των αρμοδιοτήτων της κεντρικής τράπεζας.

Σχετικα αρθρα

EFSF: Πράσινο φως για ελάφρυνση χρέους 1 δισ. ευρώ

admin

Σε πήλινα πόδια η συμφωνία CDU και CSU

admin

Ο πρώτος χρόνος της COSCO στο λιμάνι του Πειραιά

admin

Η παγκόσμια οικονομία ετοιμάζεται για πτώση

admin

«Podemos» … Σύριζα και άλλες Ευρωπεριπέτειες

admin

Τι περιθώρια ελιγμών θα έχει η/ο διάδοχος του Ντράγκι

admin

Στην τελική ευθεία για νέο 10ετές-Που πάει το ΧΑ

admin

Εθνική Τρ.:H Ελλάδα μπορεί να αναδειχθεί σε διεθνές κέντρο ανώτατης εκπαίδευσης, με πολλαπλά οφέλη για την ελληνική οικονομία

admin

Eurobank: Δεν αναστρέφεται η τάση για το οικονομικό κλίμα

admin

Εθνική Τράπεζα: Οι αυξανόμενες επιδράσεις του κορονοϊού πλήττουν κομβικούς τομείς της οικονομίας

admin

Ανάλυση ισολογισμών 14.223 ελληνικών επιχειρήσεων από την Icap

admin

Ανοδικά για τέταρτο συνεχές έτος, οι ελληνικές εξαγωγές φρούτων και λαχανικών

admin

Πόσο πρέπει να ανησυχούμε για το χρέος;

admin

Kλείσιμο στο υψηλό ημέρας για το Χ.Α.(+1,50%) -Νέα σημαντική αντίδραση στις τράπεζες (+3,67%)

admin

Alpha Bank: Επιστροφή στην εποχή των υψηλών προσδοκιών

admin

Τα μεγάλα ονόματα που θα πάνε στο Νταβός

admin

Κλειδί η οικονομική ανάκαμψη για την αποφυγή της στρατηγικής παρακμής

admin

Οι ρυθμιστές πρέπει να εξετάσουν αυστηρά το Bitcoin

admin