Image default
Πρώτο Θέμα

Παίζοντας με την «φωτιά» του defacto Grexit…

Παίζοντας με την «φωτιά» του defacto Grexit…

Σε ένα ιδιότυπο παιχνίδι με την φωτιά του Grexit αλλά και με τον χρόνο ο οποίος έχει εξελιχτεί στον μεγαλύτερο αντίπαλο της έχει εμπλακεί η νέα ελληνική κυβέρνηση.

Τις τελευταίες ώρες παρά την προσπάθεια εξωραϊσμού της κατάστασης με την εμφάνιση μιας εικόνας ετοιμότητας της κυβέρνησης για διαπραγμάτευση με τους εταίρους η θέση της Ελλάδας παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη.

Πολλοί διεθνείς αναλυτές αλλά και εγχώριες πολιτικές δυνάμεις μιλούν κάτω από το τραπέζι για τις πολύ αυξημένες πιθανότητες ενός defactogrexitκαθώς η Ευρώπη φαίνεται ανυποχώρητη και η Ελλάδα βαδίζει με μεγάλη ταχύτητα προς την σύγκρουση.

Η κεντρική κυβέρνηση έχει από την Δευτέρα μηδενικές δυνατότητες δανειοδότησης. Εδώ και καιρό δεν μπορεί να βγει στις αγορές, η ΕΚΤ απέρριψε το αίτημα της για έκδοση νέων εντόκων γραμμάτιων και συνεπώς βασίζεται μόνο στις ροές φορολογικών εσόδων.

Συνεπώς είναι παντελώς αδύνατον να εξυπηρετήσει το εξωτερικό χρέος των μηνών Φεβρουαρίου – Μάρτιου ενώ τίθενται εν αμφιβoλω και η καταβολη συντάξεων και μισθών δημοσίου τομέα τον Μάρτιο παρά τις περί του αντιθέτου δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων.

Στην περίπτωση λοιπόν που δεν επέλθει συμφωνία συνέχισης του Μνημονίου η Ελλάδα θα βρεθεί defactoστην έξοδο από το € καθώς αφενός μεν θα προκαλέσει πιστωτικό γεγονός (πτώχευση) στο εξωτερικό αλλά θα έχει και δημοσιονομικές δυσκολίες στο εσωτερικό.

Η ΕΚΤ

 «Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) την περασμένη Τετάρτη να σταματήσει να δέχεται ως ενέχυρο τις εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου δεν ήταν απλώς ένα μέσο πίεσης. Ήταν μια απόφαση πολιτική, ουσιαστικά μια παραδοχή ότι η Ελλάδα βρίσκεται de facto εκτός προγράμματος μετά την άρση σειράς μεταρρυθμίσεων που έγιναν τα τελευταία χρόνια» δήλωνε κοινοτικός αξιωματούχος το πρωί της Πέμπτης.

Για τον λόγο αυτόν, ο ίδιος αξιωματούχος σημείωνε ότι «η κυβέρνηση του Αλέξη Τσίπρα πρέπει να κάνει τη διάκριση μεταξύ των βραχυπρόθεσμων και των μακροπρόθεσμων στόχων της. Στους πρώτους περιλαμβάνονται η ορθή εκτέλεση του προϋπολογισμού και η διασφάλιση του τραπεζικού τομέα. Αν αυτά τα δύο δεν γίνουν, τότε η κυβέρνηση δύσκολα θα επιβιώσει ώς το καλοκαίρι».

Η πραγματικότητα υπήρξε σκληρή για την κυβέρνηση την εβδομάδα που πέρασε. Και τούτο διότι δεν κατάφερε, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να βρει ρωγμές στο ευρωπαϊκό μέτωπο. Όλες οι πληροφορίες συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι τόσο στις Βρυξέλλες, όπου συνάντησε τον πρόεδρο της Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, όσο επίσης στη Ρώμη και στο Παρίσι, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας εισέπραξε μεν κατανόηση, αλλά και την προειδοποίηση ότι δεν μπορεί να αλλάξει πλήρως το πλαίσιο εντός του οποίου θα ληφθούν οι αποφάσεις για την Ελλάδα.

Αλλωστε, δεν ήταν τυχαίες οι τηλεφωνικές επικοινωνίες της Ανγκελα Μέρκελ τόσο με τον γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ όσο και με τον ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι. Η γερμανίδα καγκελάριος ήθελε να διασφαλίσει την ενότητα του μετώπου και οι δηλώσεις των Ολάντ – Ρέντσι για την απόφαση της ΕΚΤ ήταν σε άλλη γραμμή από αυτήν που θα περίμενε η κυβέρνηση. Είναι δε σαφές ότι οι δύο σοσιαλιστές ηγέτες δεν μπορούν να φανούν ότι σύρονται από τον ΣΥΡΙΖΑ εναντίον του Βερολίνου.

Είναι δε ξεκάθαρο ότι και στη συνάντηση που θα έχει με τον αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα τη Δευτέρα στην Ουάσιγκτον θα κινηθεί με ανάλογο τρόπο. Παρά την επίσκεψη του κλιμακίου του υπουργείου Οικονομικών στην Αθήνα, η νεότερη δήλωση του Λευκού Οίκου, ότι αναμένει συνεργασία της Ελλάδας με τους εταίρους της, δεν επιδέχεται παρερμηνείες: η Ουάσιγκτον θεωρεί την ευρωζώνη ως σύνολο. 

Σε αυτή τη φάση, υπάρχουν συγκεκριμένοι κύκλοι τόσο στις Βρυξέλλες όσο ακόμη και στο Βερολίνο, που εκτιμούν ότι μακροπρόθεσμα μπορούν να συζητηθούν ορισμένες από τις εξαγγελίες της ελληνικής πλευράς, όπως π.χ. αυτή για τη διαχείριση του χρέους. Δεν είναι πάντως σαφές ότι οι σκέψεις για ανταλλαγή ομολόγων με νέα που θα είναι συνδεδεμένα με τον ρυθμό ανάπτυξης μπορούν να υλοποιηθούν ή είναι υπερβολικά ριψοκίνδυνες. Τέτοιες σκέψεις έχουν πάντως διατυπωθεί από σημαντικά ευρωπαϊκά think tanks (το Bruegel των Βρυξελλών ήδη από το 2012 καθώς και το γερμανικό DIW πέρυσι).

Από την άλλη πλευρά, οι ιδέες για την πάταξη της φοροδιαφυγής και το «κυνήγι των ολιγαρχών» ηχούν σίγουρα καλά στα αφτιά τόσο των Γερμανών όσο και άλλων εταίρων, έχουν όμως ένα πρόβλημα. Και αυτό δεν είναι άλλο από το ότι δεν λύνουν το πρόβλημα της άμεσης υστέρησης των εσόδων του προϋπολογισμού και της ρευστότητας. Συνιστούν μέτρα μακροπρόθεσμης, όχι άμεσης απόδοσης.

Το μήνυμα της ανάγκης να κλείσει η τελευταία αξιολόγηση του προγράμματος και η ανάγκη να ζητήσει η ελληνική κυβέρνηση «τεχνική παράταση» μερικών μηνών (τεσσάρων ή πέντε) για να περάσει η συζήτηση στο επόμενο στάδιο είναι δύο γρίφοι που αναζητούν λύση. Ιδιαίτερα ο δεύτερος μοιάζει όσο περνούν οι ώρες άλυτος, διότι σε όλες τις συναντήσεις, τόσο του κ. Τσίπρα όσο και του υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη (κυρίως στο Βερολίνο, όπου σύμφωνα με τις πληροφορίες του «Βήματος» δεν συναντήθηκε μόνο με τον γερμανό ομόλογό του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, αλλά και με άλλα κυβερνητικά στελέχη – κάτι που δεν ανακοινώθηκε), η κυβέρνηση εμφανίστηκε αμετακίνητη.

Η ελπίδα είναι ότι ως την προσεχή Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου, στην έκτακτη σύνοδο του Eurogroup, θα μπορέσουν να βρεθούν ορισμένες καινοτόμες ιδέες. Οι «28» θα ήθελαν το ελληνικό ζήτημα να μη μονοπωλήσει τη Σύνοδο Κορυφής της επόμενης ημέρας, όπου πέραν της ουκρανικής κρίσης και της τρομοκρατίας, αναμένεται να συζητηθούν και θέματα εμβάθυνσης της ευρωζώνης.

Το τακτικό Eurogroup είναι προγραμματισμένο για τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου. Θεωρείται όμως ότι αν όλα αφεθούν να αποφασιστούν τότε, ίσως να μην υπάρχει επαρκής χρόνος ώστε τα ευρωπαϊκά κοινοβούλια να εγκρίνουν π.χ. μια νέα παράταση του προγράμματος, που ούτως ή άλλως έχει μετατραπεί και σε μείζον νομικό ζήτημα.

Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι η Αθήνα δεν θα πρέπει μάλλον να ελπίζει σε μια λύση ακόμη και χρηματοδότησης- γέφυρας που, πρώτον, δεν περιλαμβάνει κάποιου είδους όρους και, δεύτερον, δεν θα περάσει από το Eurogroup, το οποίο είναι το καθεαυτό φόρουμ πολιτικής διαπραγμάτευσης. Το μήνυμα αυτό, εκπορευόμενο από το Βερολίνο, είναι πολύ ισχυρό.

Στο πίσω μέρος του μυαλού πολλών ευρωπαίων αξιωματούχων υπάρχει επίσης η άποψη ότι αν άλλαζε άμεσα το πλαίσιο του ελληνικού προγράμματος, αυτό θα μπορούσε να πυροδοτήσει δύο «μίνι-βόμβες» στον ευρωπαϊκό Νότο: μία στην Πορτογαλία και μία στην Ισπανία, όπου η δημοσκοπική άνοδος των Podemos είναι συνεχής. Την ίδια στιγμή, η δημιουργία υψηλών προσδοκιών στην ελληνική κοινή γνώμη για μεταστροφή των δεδομένων τροφοδοτεί επίσης την ανησυχία σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Eurogroup

Η Ελλάδα πρέπει να υποβάλει αίτηση για παράταση του προγράμματος έως τις 16 Φεβρουαρίου, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η Ευρωζώνη θα συνεχίσει να τη στηρίζει οικονομικά, δήλωσε το βράδυ της Παρασκευής στο - ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ.

«Θα ακούσουμε την Τετάρτη [στο έκτακτο Eurogroup] από τη νέα ελληνική κυβέρνηση ποιες είναι οι φιλοδοξίες της, πώς θέλουν να προχωρήσουν με το τρέχον πρόγραμμα» πρόσθεσε ο Ντάισελμπλουμ σε συνέντευξή του.

Ο ίδιος τόνισε ότι η συνεδρίαση 16ης Φεβρουαρίου θα είναι για την Ελλάδα η τελευταία ευκαιρία να υποβάλει αίτηση παράτασης του προγράμματος διάσωσης, διότι ορισμένες χώρες της ζώνης του ευρώ θα χρειαστεί να εγκρίνουν την όποια συμφωνία από τα κοινοβούλιά τους.

Το EFSF, επίσης, που έχει χορηγήσει το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων διάσωσης στην Ελλάδα, θα χρειαστεί και αυτό χρόνο για να ολοκληρώσει τις διαδικασίες.

«Όταν ορίσαμε την ημερομηνία της 16ης Φεβρουαρίου για το Eurogroup, το είχαμε υπολογίσει αυτό. Ο χρόνος θα στενέψει πολύ εάν αυτοί (η Ελλάδα) δεν ζητήσει παράταση (μέχρι τότε)» δήλωσε ο Ολλανδός υπουργός Οικονομικών.

Υπενθυμίζεται ότι το τρέχον πακέτο διάσωσης για την Ελλάδα λήγει στις 28 Φεβρουαρίου.

«Αλλά φυσικά αυτό θα απαιτούσε επίσης να υπάρχει μία συμφωνία για τους όρους που είναι συνδεδεμένοι με κάθε πρόγραμμα. Αυτό είναι ένα από τα πράγματα που έχουμε απλά στους κανόνες μας» δήλωσε ο Ντάισελμπλουμ.

Commerrzbank

Προειδοποίηση για τα στενά περιθώρια χρόνου που έχουν η νέα ελληνική κυβέρνηση και οι δανειστές για να φτάσουν σε μια συμφωνία για το ελληνικό πρόγραμμα που θα απελευθερώσει περισσότερα κεφάλαια για την Αθήνα απευθύνει η Commerzbank.

Η γερμανική τράπεζα, σε έκθεσή της με τίτλο “Συμβιβασμός ή Grexit”, σημειώνει ότι εάν η ΕΚΤ κλείσει την κάνουλα ρευστότητας για τις ελληνικές τράπεζες, η έξοδος της χώρας από τη νομισματική ένωση θα είναι αναπόφευκτη.

Όπως σημειώνει, τις επόμενες εβδομάδες ο νέος υπουργός οικονομικών θα πρέπει να βγάλει “λαγό από το καπέλο” για να αποφευχθεί μια χρεοκοπία.

Η τράπεζα σημειώνει ότι οι άλλες χώρες της ευρωζώνης δεν θα αποδεχτούν κούρεμα στο ελληνικό χρέος ώστε να ανακτήσει η Αθήνα την πρόσβαση στις αγορές. Ο δρόμος προς ένα νέο πρόγραμμα θα είναι εξαιρετικά δύσκολος καθώς θα πρέπει να εγκριθεί από όλους τους υπουργούς οικονομικών της ευρωζώνης ενώ η προοπτική χορήγησης νέων κεφαλαίων στην Ελλάδα χωρίς σκληρούς όρους δεν είναι αποδεκτός για πολλές χώρες.

Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Φινλανδία, είναι πρακτικά αδύνατον να πειστούν τα κοινοβούλια και η κοινή γνώμη ενώ κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε ενίσχυση των ευρωσπεκτικιστών. Όμως αναμένεται σκληρή αντίσταση και από τις χώρες του μνημονίου (Ιρλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία) καθώς κάτι τέτοιο θα οδηγούσε σε ενίσχυση της αντιπολίτευσης.

Πώς θα ήταν ένας συμβιβασμός

Παρά τις δυσκολίες, η τράπεζα δίνει πιθανότητα 75% στο σενάριο να υπάρξει εν τέλει ένας συμβιβασμός καθώς ουδείς θέλει την αποχώρηση της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Ενας τέτοιος συμβιβασμός θα μπορούσε να έχει ως ακολούθως:

Χρέος: Η λήξη των διμερών δανείων, που στην παρούσα φάση, είναι στα 30 χρόνια κατά μέσο όρο, θα μπορούσε να επεκταθεί εκ νέου. Μια ακόμη πιθανότητα είναι η σύνδεση των πληρωμών με την ανάκαμψη της Ελλάδας. Τα επιτόκια θα μπορούσαν να μειωθούν περαιτέρω ενώ θα μπορούσε να συμφωνηθεί και ένα 10ετές μορατόριουμ στις πληρωμές, όπως και με τα δάνεια του EFSF. Ωστόσο, δεν αναμένονταιι αλλαγές στα ελληνικά ομόλογα ύψους 20 δισ. που έχει η ΕΚΤ.

Αυτά όχι μόνο έχουν υψηλότερα επιτόκια, αλλά πρέπει να αποπληρωθούν και τα επόμενα χρόνια – με πρώτη λήξη το ομόλογο 3,5 δισ. τον Ιούλιο και 3 δισ. τον Αύγουστο. Η ΕΚΤ έχει αρνηθεί μια αναδιάρθρωση αυτών των τίτλων.

Νέα χρήματα: Η Αθήνα είναι πιθανό να λαβει νέα δάνεια από τον ESM με βάση ένα νέο πρόγραμμα για να εξυπηρετήσει το χρέος.

Μεταρρυθμίσεις: Η Αθήνα θα πρέπει να δεσμευτεί ότι θα παραμείνει σε τροχιά μεταρρυθμίσεων. Λογικά θα είναι εύκολο να υπάρξει συμφωνία για τις μεταρρυθμίσεις στο φορολογικό σύστημα και την μάχη κατά της διαφθοράς.

Η γερμανική τράπεζα υπογραμμίζει ότι δεν αναμένεται να υπάρξει συμφωνία για ανατροπή των μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας ή στην υγειονομική περίθαλψη και την κοινωνική ασφάλιση, αλλά λογικά ο κατώτατος μισθός και οι συντάξεις των χαμηλοσυνταξιούχων θα μπορούσαν να αυξηθούν. Δεν αναμένεται να υπάρξει πρόβλημα με τη διακήρυξη για το τέλος των ιδιωτικοποιήσεων ενώ δεν αναμένεται να γίνουν περαιτέρω περικοπές στους δημοσίους υπαλλήλους.

Χαμηλότερο πλεόνασμα: Στο νέο πρόγραμμα αναμένεται να τεθεί ένας στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα. Ωστόσο, στο 1% του ΑΕΠ, ο στόχος αναμένεται να είναι πολύ χαμηλότερος σε σχέση με τη συμφωνία που υπήρχε με την τρόικα για πλεόνασμα 4,5%.

Λιγότερη επιπτεία: Οι δανειστές θα θέλουν να παρακολουθούν στενά την ελληνική κυβέρνηση. Ωστόσο θα δώσουν στην Ελλάδα μεγαλύτερο περιθώριο στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων και οι τριμηνιαίες αξιολογήσεις της τρόικας λογικά δεν θα συνεχιστούν.

Οικονομικό χάος από ένα Grexit

Σε έναν τέτοιο συμβιβασμό, και οι δυο πλευρές θα πρέπει να κάνουν σημαντικές υποχωρήσεις. Η νέα ελληνική κυβέρνηση θα ανατρέψει προεκλογικές δεσμεύσεις ενώ το γεγονός ότι θα πετύχει κάποιες βραχυπρόθεσμες βελτιώσεις θα δώσει ερείσματα στις αντιπολιτεύσεις άλλων χωρών της ευρωζώνης. Ως εκ τούτου, η διαπραγμάτευση θα μπορούσε να αποτύχει.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Ελλάδα θα κηρύξει στάση πληρωμών το αργότερο τον Ιούλιο και η ΕΚΤ πιθανότατα θα σταματήσει τα δάνεια μέσω ELA στις ελληνικές τράπεζες καθώς οι τίτλοι που έχουν στα χέρια τους δεν θα είναι αποδεκτοί ως εχέγγυο.

Η κατάσταση θα οδηγήσει σε μεγάλες εκροές καταθέσεων με τις τράπεζες να αναγκάζονται να κλείσουν τα γκισέ. Η ελληνική κυβέρνηση δεν θα έχει επιλογή από το να διασώσει τις τράπεζες με το δικό της (νέο) νόμισμα, κάτι που σημαίνει ότι θα αναγκαστεί να φύγει από την ευρωζώνη.

Οι συνέπειες θα είναι δραματικές, τονίζει η Commerzbank, καθώς η Ελλάδα δεν θα μπορεί πλέον να εξυηρετήσει το χρέος της, η κυβέρνηση θα καταρρεύσει γρήγορα και η νέα δραχμή θα υποτιμηθεί, καθιστώντας πανάκριβα όλα τα εισαγόμενα προϊόντα.

Σχετικα αρθρα

Η Ε.Ε θα νιώσει την έλλειψη της Βρετανίας μετά το Brexit

admin

Ενώ η Γερμανία κοιμόταν…

admin

Πτώση των πωλήσεων στους 18 από τους 24 βιομηχανικούς κλάδους το 2013

admin

Γερμανία – η μεγάλη κερδισμένη των χαμηλών επιτοκίων

admin

Spiegel: Μακρόν, η καλύτερη εκδοχή του Σόιμπλε

admin

Σπαταλώντας την άνθιση της ευρωζώνης

admin

Το νησί σταθερότητας της ευρωζώνης

admin

Οι Γερμανοί τορπίλισαν το Eurogroup της 24ης Μαΐου

admin

Oι πρόωρες εκλογές, ο Σαμαράς και η άποψη της HSBC

admin

Alpha: Γιατί «κάθισε» ο πληθωρισμός τον Ιούλιο

admin

Νέα κατάρρευση για την τουρκική λίρα

admin

Νέα γκάλοπ: Μπροστά ο ΣΥΡΙΖΑ από 0,5% έως 2,5%

admin

Οι Γερμανοί δεν αφήνουν τον Ντράγκι να… τυπώσει

admin

Καθαρή έξοδος με επιτήρηση ΔΝΤ!

admin

Όλοι πλην της Τερέζα Μέι στο ντιμπέιτ

admin

PwC: Η αγορά ακινήτων δεν συμβάλει, ακόμη, στην ανάπτυξη της Ελλάδας

admin

Γιατί οι επενδυτές αποφεύγουν ελληνικές μετοχές και ομόλογα

admin

Μέρκελ: Η ασυμφωνία για το προσφυγικό απειλεί το ευρώ

admin