Image default
Πρώτο Θέμα

Το Grexit και το πρόβλημα του ελεύθερου εμπορίου

Το Grexit και το πρόβλημα του ελεύθερου εμπορίου

Η ελληνική κρίση κινείται προς την κορύφωση. Το ζήτημα είναι στην πραγματικότητα αρκετά απλό. Η ελληνική κυβέρνηση χρωστά έναν μεγάλο όγκο χρημάτων στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Συγκέντρωσε αυτό το χρέος σταδιακά, αλλά γίνεται όλο και πιο δύσκολο για την Ελλάδα να ανταποκριθεί στην εξόφλησή του. Εάν η Ελλάδα δεν καλύψει τις δόσεις της, το ΔΝΤ και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν πει πως δε θα επεκτείνουν περισσότερα δάνεια για την Ελλάδα. Η Ελλάδα πρέπει να κάνει έναν υπολογισμό. Εάν πληρώσει τα δάνεια και λάβει περισσότερη χρηματοδότηση θα είναι καλύτερα από ότι αν δεν τα πληρώσει και αποκλειστεί από νέα δάνεια;

Προφανώς, το ερώτημα είναι πιο περίπλοκο. Δεν είναι ξεκάθαρο ότι αν οι έλληνες αρνηθούν να πληρώσουν θα αποκλειστούν από νέα δάνεια. Αρχικά, η άλλη πλευρά μπορεί να μπλοφάρει, όπως έχει κάνει στο παρελθόν. Δεύτερον, εάν πληρώσουν τον επόμενο κύκλο δόσεων και πάρουν το επόμενη τμήμα χρηματοδότησης, μήπως αυτό είναι απλά παράταση της κατάστασης; Διορθώνει αυτό το πρόβλημα της Ελλάδας, που είναι το ότι η δομή του χρέους είναι μη βιώσιμη; Σε έναν κόσμο που περιλαμβάνει την Αργεντινή και την American Airlines, έχουμε μάθει πως η πτώχευση και η απουσία πρόσβασης στις πιστωτικές αγορές δεν συμβαδίζουν απαραίτητα.

Για να καταλάβουμε τι μπορεί να συμβεί, θα πρέπει να ρίξουμε μια ματιά στην Ουγγαρία. Η Ουγγαρία δεν μπήκε στο ευρώ, και το νόμισμα της, το φιορίνι, είχε χάσει την αξία του. Οι υποθήκες που έπαιρναν οι Ούγγροι ήταν κυρίως σε ευρώ, ελβετικό φράγκο και γεν και εκτοξεύονταν σε όρους φιορινιών, και πολλοί Ούγγροι κινδύνευαν με κατασχέσεις από τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Σε μία περίπλοκη κίνηση, η ουγγρική κυβέρνηση ανακοίνωσε πως αυτά τα χρέη θα πληρωθούν σε φιορίνια. Οι τράπεζες δέχτηκαν σε μεγάλο βαθμό τους όρους του πρωθυπουργού Viktor Orban, και η Ευρωπαϊκή Ένωση γκρίνιαξε αλλά το δέχτηκε. Η Ουγγαρία δεν ήταν η μόνη χώρα που αντιμετώπισε αυτό το πρόβλημα, αλλά η αντίδρασή της ήταν η πιο κατηγορηματική.

Μία στρατηγική εμπνευσμένη από τη Βουδαπέστη θα ήθελε τους έλληνες να τυπώσουν δραχμές και να ανακοινώσουν (όχι να προτείνουν) πως το χρέος θα πληρωθεί σε εκείνο το νόμισμα. Το ευρώ θα κυκλοφορούσε ακόμη στην Ελλάδα και θα ήταν νόμιμο χρήμα, όμως η κυβέρνηση θα πλήρωνε τα χρέη της σε δραχμές.

Τα βαθύτερα ερωτήματα

Αναλογιζόμενοι αυτό και άλλα σενάρια, το κυρίαρχο ερώτημα είναι το εάν η Ελλάδα θα φύγει ή θα μείνει στην ευρωζώνη. Όμως πριν από αυτό, υπάρχουν άλλες δύο βασικές ερωτήσεις. Πρώτον, είτε εντός είτε εκτός ευρώ, πώς θα πληρώσει η Ελλάδα τα χρέη της αυτή τη στιγμή χωρίς να προκαλέσει κοινωνικό χάος; Δεύτερον, και σημαντικότερον, πώς η Ελλάδα θα αναζωογονήσει την οικονομία της; Το σύρσιμο από πληρωμή χρέους σε πληρωμή χρέους και από απειλές της Γερμανίας και του ΔΝΤ σε απειλές της Γερμανίας και του ΔΝΤ είναι διασκεδαστικό από απόσταση. Δεν επιλύει, ωστόσο, το πραγματικό ζήτημα: η Ελλάδα, και άλλες χώρες, δεν μπορεί να υπάρξει ως κανονικό κράτος με συνοχή υπό αυτές τις συνθήκες, και στην ευρωπαϊκή ιστορία οι μακροχρόνιες δυσλειτουργίες τείνουν να οδηγούν σε πολιτικό εξτρεμισμό και αστάθεια. Το ερώτημα του ευρώ μπορεί να είναι ενδιαφέρον, αλλά το βαθύτερο οικονομικό ερώτημα έχει ζωτική σημασία τόσο για τον οφειλέτη όσο και για τους πιστωτές.

Στην εποχή μας, τα οικονομικά και χρηματοπιστωτικά ερωτήματα τείνουν να γίνονται ηθικολογικά. Από τη μία πλευρά, οι πιστωτές καταδικάζουν την ανευθυνότητα της Ελλάδας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σταματήσει τα περισσότερα προσχήματα πως πρόκειται για μια σύγκρουση μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ελλάδας. Γίνεται όλο και περισσότερο εμφανές πως διακυβεύονται πολλά για την Ευρωπαϊκή Ένωση, μακροπρόθεσμα πρόκειται για θέμα της Γερμανίας και της Ελλάδας, βραχυπρόθεσμα του ΔΝΤ και της Ελλάδας. Η Γερμανία αισθάνεται ότι οι έλληνες προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την καλή της διάθεση, ενώ το ΔΝΤ έχει θέσει ένα μοντέλο όπου οι θυσίες δεν είναι μόνο μια οικονομική τόνωση για τους οφειλέτες, αλλά και μια ηθική απαίτηση. Αυτό δεν είναι επιπόλαιο από την πλευρά της Γερμανίας και του ΔΝΤ. Εάν αφήσουν πολλά περιθώρια στην Ελλάδα, άλλοι οφειλέτες θα θελήσουν τα ίδια και περισσότερα. Δίνονταν ένα διάλειμμα στην Ελλάδα, θα ζητήσει και η Ιταλία ένα, και ένα διάλειμμα της Ιταλίας θα μπορούσε να βουλιάξει το σύστημα.

Στην ελληνική πλευρά, οι ηγέτες του ΣΥΡΙΖΑ παίρνουν τις αποφάσεις. Αυτοί οι ηγέτες έχουν περιορισμένο χώρο να ελιχθούν. Ανήλθαν στην εξουσία επειδή τα κυρίαρχα ευρωκρατικά κόμματα είχαν χάσει την αξιοπιστία τους. Από το 2008, οι ελληνικές κυβερνήσεις έδειχναν να απασχολούνται περισσότερο με την παραμονή στην ευρωζώνη παρά με την εκτόξευση της ανεργίας ή την τεράστια μείωση στους μισθούς των κρατικών υπαλλήλων. Αυτή η στάση μπορεί να δουλέψει για λίγο καιρό, αν δουλέψει. Από την άποψη του ελληνικού λαού, δε δούλεψε. Πολλοί έλληνες λένε πως δε δανείστηκαν εκείνοι τα χρήματα και πως δεν είχαν κανέναν έλεγχο στο πώς θα ξοδεύονταν. Πληρώνουν το τίμημα για αποφάσεις άλλων, αν και για να είμαστε δίκαιοι, οι έλληνες εξέλεξαν αυτά τα κόμματα. Οι έλληνες δε θέλουν να φύγουν από το ευρώ. Θέλουν να διατηρήσουν την προηγούμενη κατάσταση χωρίς να πληρώσουν το τίμημα. Εν τέλει, δεν μπορούν να πληρώσουν το τίμημα, οπότε η συζήτηση δεν έχει νόημα.

Η ελληνική κυβέρνηση υπολογίζει συνεπώς δύο πράγματα. Πρώτον, η κάλυψη της επόμενης δόσης θα ήταν καλύτερη ή χειρότερη από τη χρεοκοπία; Δεύτερον, η υιοθέτηση της συμπεριφοράς των ευρωκρατικών κομμάτων θα αφήσει τον ΣΥΡΙΖΑ εσωτερικά διχασμένο και θα οδηγήσει στην άνοδο ενός άλλου κόμματος; Ο γερμανικός υπολογισμός θα πρέπει να αφορά το κατά πόσο μια χρεοκοπία από τους έλληνες, μία που δε θα καταστρέψει τα πάντα, θα εκκινήσει αναθεωρήσεις σε άλλες χρεωμένες χώρες, προκαλώντας φαινόμενο ντόμινο.

Το μέλλον του ελεύθερου εμπορίου

Το πιο βασικό ζήτημα δεν αφορά ούτε το ευρώ ούτε τις συνέπειες μιας ελληνικής χρεοκοπίας. Το κεντρικό ερώτημα αφορά το μέλλον της ευρωπαϊκής ζώνης ελεύθερου εμπορίου. Η κύρια προϋπόθεση της ευρωπαϊκής ενοποίησης ήταν πως η ζώνη ελεύθερου εμπορίου θα ωφελούσε όλες τις οικονομίες. Εάν αυτή η προϋπόθεση δεν ισχύει, ή τουλάχιστον δεν ισχύει πάντα, τότε ολόκληρη η βάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης τίθεται υπό αμφιβολία, με το ζήτημα δραχμής ή ευρώ να αποτελεί μόλις μια υποσημείωση.

Η ιδέα πως το ελεύθερο εμπόριο ωφελεί όλες τις πλευρές προκύπτει από μία θεωρία του κλασσικού οικονομολόγου David Ricardo, του οποίου η εργασία για το συγκριτικό πλεονέκτημα δημοσιεύτηκε το 1817. Το συγκριτικό πλεονέκτημα ισχυρίζεται ότι το ελεύθερο εμπόριο επιτρέπει σε κάθε έθνος να κυνηγήσει την παραγωγή και την εξαγωγή εκείνων των προϊόντων στα οποία η χώρα έχει κάποιο πλεονέκτημα, όπως εκφράζεται από τα κέρδη, και ακόμη και αν η χώρα έχει μεγάλο εύρος πλεονεκτημάτων, η συγκέντρωση στα μεγαλύτερα από αυτά θα την ωφελήσει περισσότερο. Καθώς οι χώρες επωφελούνται από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά τους, συγκεντρώνονται σε αυτά, αφήνονταν τα μικρότερα σε άλλες χώρες για τις οποίες αυτά είναι τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα.

Είναι λίγο να πούμε πως αυτή είναι μια επιφανειακή εξήγηση της θεωρίας του συγκριτικού πλεονεκτήματος. Δεν υπερβάλουμε λέγοντας πως αυτή η θεωρία ξεκίνησε την άνοδο του ελεύθερου εμπορίου γενικότερα, και ειδικότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό που μας ενδιαφέρει εδώ είναι η ιδεολογία και τα ευρύτερα πλαίσια, όχι οι λεπτομέρειες, καθώς προσπαθούμε να αντιληφθούμε την κατάσταση της Ευρώπης.

Για αρχή, ο νόμος των συγκριτικών πλεονεκτημάτων δε σημαίνει πως κάθε χώρα θα τα πηγαίνει εξίσου καλά. Σημαίνει απλά πως, δεδομένων των γεωγραφικών και εκπαιδευτικών περιορισμών, κάθε χώρα θα τα πηγαίνει όσο καλύτερα μπορεί. Και σε αυτό το σημείο είναι που η θεωρία του Ricardo ταυτόχρονα κινεί την πολιτική του σύγχρονου εμπορίου και αποτελεί το κεντρικό πρόβλημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η θεωρία δεν κάνει λάθος. Είναι ωστόσο ατελής, καθώς αντιλαμβάνεται το έθνος (ή την επιχείρηση) ως ένα ενιαίο ον και όχι οντότητες που αποτελούνται από ξεχωριστά και διαφορετικά συμφέροντα. Υπάρχουν τρία προβλήματα που προκύπτουν από τη βαθύτερη αλήθεια αυτής της θεωρίας.

Το πρώτο είναι ο χρόνος. Κάποια πλεονεκτήματα εκδηλώνονται γρήγορα. Κάποια άλλα χρειάζονται πολύ χρόνο. Ανάλογα με την αξία του πλεονεκτήματος που έχει κάθε έθνος, κάποια θα πλουτίσουν πολύ από το ελεύθερο εμπόριο και γρήγορα, ενώ άλλοι θα τα πάνε λιγότερο καλά και θα αργήσουν πολύ. Από οικονομική σκοπιά, εδώ μπορούν να παρουσιαστούν επακόλουθες στρατηγικής βελτιστοποίησης, αλλά από μια πιο συνολική άποψη, αυτή η διάκριση δημιουργεί τα άλλα δύο προβλήματα του νόμου του συγκριτικού πλεονεκτήματος.

Το πρώτο απ’ αυτά είναι το πρόβλημα των γεωπολιτικών συνεπειών. Η οικονομική δύναμη δεν είναι το μόνο είδος δύναμης που υπάρχει. Οι ανόμοιοι ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης κάνουν τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες ισχυρότερες στις σχέσεις τους με τις πιο αργές. Αυτή η ισχύς είναι τόσο πολιτική όσο και στρατιωτική και μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μαζί με το οικονομικό πλεονέκτημα, για να εξαναγκάσει τα έθνη όχι μόνον σε υποδεέστερες θέσεις, αλλά και σε θέσεις όπου το συγκριτικό τους πλεονέκτημα μειώνεται ακόμη περισσότερο. Δεν είναι απαραίτητο αυτό να γίνει επιτηδευμένα. Η μεγιστοποίηση του συγκριτικού πλεονεκτήματος κάνει κάποιες δυνάμεις ισχυρότερες από άλλες, και με τον χρόνο αυτή η ισχύς μπορεί να αφήσει τις μικρότερες δυνάμεις σακατεμένες με τρόπους μη οικονομικούς.

Το τελευταίο πρόβλημα είναι η εσωτερική κατανομή πλούτου. Τα έθνη δεν είναι ανεξάρτητα όντα. Αποτελούνται από αυτόνομα ανθρώπινα πλάσματα τα οποία κυνηγούν τα δικά τους συμφέροντα. Ανάλογα με τις εσωτερικές οικονομικές και πολιτικές νόρμες, δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως δε θα υπάρξουν τεράστιες διακρίσεις στο πώς θα διανεμηθεί ο πλούτος, με λίγους πολύ πλούσιους ανθρώπους και πολλούς πολύ φτωχούς. Ο νόμος του συγκριτικού πλεονεκτήματος δεν απασχολείται με αυτό το φαινόμενο και συνεπώς δε συνδέεται με τις συνέπειες της ανισότητας.

Καταπατώντας τον νόμο του συγκριτικού πλεονεκτήματος

Εξετάζοντας την Ευρωπαϊκή Ένωση, η υπόθεση είναι πως κάθε έθνος που συγκεντρώνεται στο συγκριτικό του πλεονέκτημα θα μεγιστοποιήσει τις πιθανότητές του. Με αυτό εννοούμε πως κάθε χώρα θα εξάγει εκείνο που κάνει καλύτερα, εισάγοντας αυτά που οι άλλοι παράγουν πιο αποτελεσματικά. Το συγκριτικό στοιχείο δεν αφορά μόνο τα έθνη, αλλά και τα προϊόντα εντός του έθνους. Συνεπώς, κάθε χώρα συγκεντρώνεται σε αυτά που κάνει καλύτερα. Όμως το «καλύτερα» δε μας δείχνει το πόσο καλά το κάνει. Μας λέει απλά πως είναι το καλύτερο που μπορεί να κάνει, και πως από αυτό θα ευημερήσει.

Το πρόβλημα είναι πως το χρονικό πλαίσιο μπορεί να είναι τόσο μεγάλο που θα περάσουν γενιές μέχρι να υπάρξουν σημαντικά αποτελέσματα από αυτό το μέτρο. Συνεπώς, η Γερμανία βλέπει αποτελέσματα γρηγορότερα από την Ελλάδα. Καθώς η οικονομική ισχύς μπορεί να μεταφραστεί με πολλούς τρόπους, η ισχύς της Γερμανίας περιορίζει τις πρακτικές πιθανότητες της Ελλάδας. Επιπροσθέτως, όποιο πλεονέκτημα μπορεί να υπάρξει από το ελεύθερο εμπόριο για τους έλληνες, ρέει άνισα.

Αυτό γίνεται όταν το συγκριτικό πλεονέκτημα λειτουργεί όπως θα έπρεπε. Όμως αυτό δε συμβαίνει στην Ευρώπη, καθώς η Γερμανία αναγκάστηκε από την οικονομική της πραγματικότητα να κυνηγήσει εξαγωγές όχι μόνο των προϊόντων στα οποία έχει εσωτερικό συγκριτικό πλεονέκτημα, αλλά και πολλών προϊόντων όπου, ενώ δεν έχει εσωτερικό πλεονέκτημα, έχει εξωτερικό συγκριτικό πλεονέκτημα – αυτά δεν είναι απαραίτητα τα πράγματα που κάνει καλύτερα, αλλά τα κάνει καλύτερα από τους άλλους. Καθώς η Γερμανία είναι αποδοτική με πολλούς τρόπους, έχει πλεονεκτήματα σε πολλά προϊόντα και τα χρησιμοποιεί. Η Γερμανία έχει ένα εντυπωσιακό ποσοστό εξαγωγών, περισσότερο από το 50% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Το συγκριτικό πλεονέκτημα υποθέτει πως θα θελήσει να εξάγει αυτά που παράγει πιο αποτελεσματικά. Αντ’ αυτού εξάγει όποιο προϊόν μπορεί να εξάγει ανταγωνιστικά, άσχετα με το εσωτερικό συγκριτικό πλεονέκτημα.

Με άλλα λόγια, η Γερμανία δεν ακολουθεί τον νόμο του συγκριτικού πλεονεκτήματος. Οι κοινωνιολόγοι έχουν πολλούς νόμους συμπεριφοράς που λένε πως περιγράφουν τι κάνουν οι άνθρωποι και ύστερα ανάγονται σε ηθικές συζητήσεις για το τι θα έπρεπε να κάνουν. Δεν κάνουμε αυτό εδώ. Η Γερμανία εμπειρικά δεν οδηγείται από τις θεωρίες του Ricardo αλλά από τις δικές της ανάγκες. Με άλλα λόγια, ο νόμος του συγκριτικού πλεονεκτήματος δε λειτουργεί στην Ευρώπη. Συνεπώς, η Γερμανία αναπτύσσεται ταχύτερα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, έχει συγκεντρώσει περισσότερη δύναμη από άλλες χώρες και έχει καταφέρει να διανείμει τον πλούτε με έναν τέτοιον τρόπο που να δημιουργεί πολιτική σταθερότητα.

Το συγκριτικό πλεονέκτημα και το ελληνικό ζήτημα

Το αποτέλεσμα είναι πως η Ελλάδα θα πρέπει να λογοδοτεί στη Γερμανία για το χρέος της. Με τον ίδιο τρόπο που δεν μπορούμε να κρίνουμε ηθικά τη Γερμανία, δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο και για την Ελλάδα. Ωστόσο, όποια δυσκολία και αν έχει να μεγιστοποιήσει τις εξαγωγές της, το να το κάνει σε ένα περιβάλλον όπου η Γερμανία κυνηγά όλες τις πιθανές εξαγωγές που έχουν οποιοδήποτε πλεονέκτημα, μειώνει τις εξαγωγικές πιθανότητες της Ελλάδας, δημιουργώντας έτσι μία μακροχρόνια δυσλειτουργία στην Ελλάδα. Η υπεροχή της Γερμανίας διαιωνίζεται.

Είναι σημαντικό να σημειώσουμε πως η Γερμανία δε λειτούργησε χωρίς προφυλάξεις μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Προστάτεψε τις υπό ανάκαμψη βιομηχανίες από τον αμερικανικό ανταγωνισμό. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, ένας οικονομικός κολοσσός που εξάγει συγκριτικά μικρό μέρος της παραγωγής του, ήταν επίσης ιδιαίτερα προστατευτικές στο τέλος του 19ου αιώνα. Παρομοίως, το Ηνωμένο Βασίλειο διατήρησε τέλη για να προστατέψει τις αγορές της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η Ελλάδα δεν έχει κανενός τέτοιου είδους προστασία.

Η θεωρία του συγκριτικού πλεονεκτήματος είναι γενικώς αληθινή, όμως δε λαμβάνει υπόψη τις χρονικές αποκλίσεις, τις γεωπολιτικές συνέπειες των χρονικών καθυστερήσεων ή την εσωτερική κοινωνική εξάρθρωση. Γι’ αυτό είπαμε ότι είναι και σωστή και ατελής. Και γι’ αυτό και η Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο κι αν έχει συλληφθεί με την απλούστερη έννοιά της, υποφέρει από αποκλίσεις στην ταχύτητα με την οποία τα έθνη συγκεντρώνουν πλούτο, έχει έθνη που δε συμπεριφέρονται όπως προβλέπει η θεωρία πως θα έπρεπε, και δημιουργεί γεωπολιτικές ανισότητες εξωτερικά και κοινωνική εξάρθρωση εσωτερικά. Δεν είναι ότι λειτουργεί το ελεύθερο εμπόριο. Είναι ότι έχει ακούσιες συνέπειες.

Γι’ αυτό θα λέγαμε πως η «Θύελλα και το Άγχος» για το ελληνικό χρέος και το μέλλον του ευρώ χάνει το νόημα. Το βασικό σημείο είναι πως οι συνέπειες του ελεύθερου εμπορίου δεν είναι πάντα θετικές. Δεν είναι ξεκάθαρο πώς θα μπορέσει η Ελλάδα να ανακάμψει χωρίς τις προφυλάξεις που είχαν η Γερμανία ή οι Ηνωμένες Πολιτείες κατά τις περιόδους της πρώιμης ανάπτυξής τους. Και καθώς τα έθνη κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν, το πρόβλημα δεν είναι το ευρώ, αλλά το ελεύθερο εμπόριο.

Και αυτό είναι που φοβάται η Γερμανία. Είναι μια χώρα που εξάγει όσα καταναλώνει, και τα μισά από αυτά πηγαίνουν στην ευρωπαϊκή ζώνη ελεύθερου εμπορίου. Περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο, χρειάζεται τη ζώνη ελεύθερου εμπορίου για την ευημερία της. Γι’ αυτόν τον λόγο, όσο κι αν διαμαρτύρονται οι γερμανοί, δεν είναι το Grexit που φοβούνται, αλλά η αύξηση των δασμών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη επιτρέπει σημαντικούς γεωργικούς δασμούς και επιδοτήσεις. Εάν επιτρέψει ευρύτερους δασμούς και για την Ελλάδα, τότε πού σταματά αυτό; Και αν δεν το κάνει και η Ελλάδα καταρρεύσει κοινωνικά, τότε αυτό πού σταματά; Το ελεύθερο εμπόριο μπορεί να είναι έξοχο ή τρομακτικό, ανάλογα με τις συνθήκες, και μερικές φορές και τα δύο ταυτόχρονα.   

Σχετικα αρθρα

Η Ευρώπη του Wolfgang Schaeuble

admin

Το πρόβλημα με τον συντονισμό της διεθνούς πολιτικής

admin

Γιατί η μετοχή του Facebook είναι άφθαρτη

admin

Η ΕΚΤ θα είναι στήριγμα σταθερότητας σε μια επισφαλή χρονιά

admin

Ν.Roubini:10 λόγοι για την επικείμενη «τέλεια» ύφεση

admin

Η αρχή του τέλος του Ερντογάν ;

admin

Η ΕΕ μειώνει την πρόβλεψη για τον πληθωρισμό του 2016 στο 0,5%

admin

Ποιος είναι ο πραγματικός λόγος που ο Trump απέλυσε τον Comey

admin

Πολιτική «μάχη» για την τύχη της Eurobank

admin

Οι έξι υποψήφιοι διάδοχοι του Μάριο Ντράγκι στην ηγεσία της ΕΚΤ

admin

Πιο πλούσιοι από ποτέ οι Γερμανοί

admin

Το Χ.Α., η πτώση, οι τράπεζες και οι τοποθετήσεις

admin

ΟΟΣΑ: Τα δύο σενάρια για την ανεργία σε Ελλάδα και Ευρωζώνη

admin

Χαρτογραφώντας το 2014…

admin

Handelsblatt: H ελληνική οικονομία ανακάμπτει

admin

Ελλάδα, Ρωσία και η πολιτική της ταπείνωσης

admin

Οι έλληνες ερωτεύτηκαν το πλαστικό μετά τα capital controls

admin

120 δόσεις-Τι προβλέπει το νομοσχέδιο-Οι δόσεις ανάλογα με το ετήσιο εισόδημα του οφειλέτη

admin