Image default
Πρώτο Θέμα

Πώς η πολιτική θα καθορίσει την τύχη της Ελλάδας

Πώς η πολιτική θα καθορίσει την τύχη της Ελλάδας

Ξεχάστε τα ποσοστά χρέους, τις δημοσιονομικές ισορροπίες, την έλλειψη ρευστότητας και όλα τα υπόλοιπα. Οι τεχνικοί της ΕΕ και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που διαπραγματεύονται με την Αθήνα κάνουν μηχανικά τις κινήσεις.

Η ελληνική κρίση πάντα αφορούσε και την πολιτική όσο και την οικονομία. Τώρα αφορά μόνον την πολιτική.

Υπάρχουν δύο θεωρίες για την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ της οποίας ηγείται ο Αλέξης Τσίπρας. Η μία την παρουσιάζει ως θίασο άτσαλων ερασιτεχνών που πέρασαν τους τελευταίους μήνες σκάβοντας έναν ακόμη βαθύτερο οικονομικό λάκκο για την Ελλάδα – σπαταλώντας, ταυτόχρονα, την εμπιστοσύνη και την καλή διάθεση των ευρωπαίων εταίρων. Η άλλη λέει πως τα τεχνάσματα του Γιάνη Βαρουφάκη, του υπουργού Οικονομικών, είναι μια υπολογισμένη πολιτική παράσταση, με στόχο η Ελλάδα να απελευθερωθεί από τα δεσμά των ανελέητων πιστωτών.

Η πρώτη υπόθεση είναι η πιο δημοφιλής. Ο κομπασμός και οι πιρουέτες, οι συνεντεύξεις σε χλιδάτα περιοδικά, ο φοιτητικός μαρξισμός και η αγάπη για τη δημοσιότητα – όλα δείχνουν την κολοσσιαία αποτυχία του κ. Βαρουφάκη να αντιληφθεί το βάθος των δυσκολιών της Ελλάδας ή τις ευαισθησίες των ευρωπαίων εταίρων της. Εν τω μεταξύ, δεκάδες δισεκατομμυρίων ευρώ έχουν εξαφανιστεί από τις ελληνικές τράπεζες, καθώς οι πολίτες μεταφέρουν αλλού τις αποταμιεύσεις τους.

Η θεωρία συνωμοσίας, ωστόσο, έχει και εκείνη τους θαυμαστές της. Ξεκινούν με την υπόθεση πως κανείς δε θα μπορούσε να είναι τόσο ανόητος όσο φαίνεται συχνά ο ΣΥΡΙΖΑ. Η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα γνώριζε εξαρχής πως δε θα μπορούσε να συμφιλιώσει τις προεκλογικές υποσχέσεις της με τις διεθνείς υποχρεώσεις της Ελλάδας. Το πρόβλημα ήταν πως οι έλληνες είχαν ψηφίσει ταυτόχρονα υπέρ του τέλους της λιτότητας και της παραμονής στο ευρώ. Θα έπρεπε να κατασκευαστεί μία κρίση, για να δοθεί η εντύπωση πως οι κινήσεις της κυβέρνησης ήταν εξαναγκασμένες. Από τους γερμανούς, φυσικά.

Η πρώτη θεωρία είναι πιο πιθανή, αλλά αυτό δεν έχει σημασία. Ακόμη και τώρα, δε θα ήταν σωστό να πούμε πως μια συμφωνία με τους πιστωτές είναι απολύτως αδύνατη. Η πολιτική υψηλών διακυβευμάτων συχνά απαιτεί… από τα γαϊδούρια να πετάξουν. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι το πόσο μακριά έχουν φτάσει οι συζητήσεις σε άλλες πρωτεύουσες. Ο κίνδυνος της μετάδοσης στο υπόλοιπο της ευρωζώνης έχει συζητηθεί προ πολλού. Αυτό που συζητάται τώρα είναι το χάος που θα καταλάμβανε την Ελλάδα ύστερα από μια χρεοκοπία και την έξοδο από το ευρώ. Θα ήταν διαχειρίσιμο ή η ΕΕ θα είχε ένα αποτυχημένο κράτος;

Δύο πολιτικές τάσεις βρίσκονται σε δράση. Το πιο προφανές, το υπόλοιπο της ευρωζώνης έχει συμπεράνει πως η Αθήνα δεν μπορεί ή δε θέλει – κατά πάσα πιθανότητα και τα δύο – να πραγματοποιήσει ένα πρόγραμμα οικονομικών μεταρρυθμίσεων. Το πρόβλημα δεν είναι τόσο το χρέος, ούτε καν ο ρυθμός της μείωσης του ελλείμματος, αλλά η άρνηση του ΣΥΡΙΖΑ να μεταρρυθμίσει το κράτος. Οι λέξεις που χρησιμοποιούνται συχνότερα για την περιγραφή της διακυβέρνησης στην Ελλάδα είναι οι πελατειακές σχέσεις, η διαφθορά, η προσοδοθηρία, τα ειδικά συμφέροντα και η ευνοιοκρατία. Χωρίς ριζική αλλαγή στην πολιτική και διοικητική ικανότητα του έθνους, κανένα οικονομικό πρόγραμμα δεν μπορεί να λειτουργήσει.

Οι εταίροι της Ελλάδας έχουν επίσης τις δικές τους πολιτικές να ασχοληθούν. Η διαμάχη στην ευρωζώνη συνήθως θεωρείται πως αφορά το Βερολίνο και την Αθήνα. Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο ευθαρσής υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, ενισχύει αυτήν την πεποίθηση με τα πλάγια χτυπήματα που ανταλλάσσει με τον κ. Βαρουφάκη. Παρ’ όλα αυτά, οι πιο αυστηρές στάσεις βρίσκονται στη Μαδρίτη, τη Λισαβόνα και το Δουβλίνο. Αυτά τα έθνη έχουν ήδη γνωρίσει τον πόνο της λιτότητας και των μεταρρυθμίσεων. Έχουν ξεκινήσει να βλέπουν αχτίδες φωτός. Οι πολιτικοί τους ηγέτες δε βλέπουν τον λόγο γιατί η Ελλάδα θα πρέπει να έχει χαλαρότερη αντιμετώπιση. Η υποχώρηση στον ΣΥΡΙΖΑ, λένε, θα έδινε βάση στους λαϊκιστές στις δικές τους χώρες. Και έχουν και εκείνοι εκλογές να αντιμετωπίσουν.

Η υπόθεση σε πολλές πρωτεύουσες είναι πως είναι ήδη πολύ αργά για να σωθεί η Ελλάδα. Και δεν είναι σίγουροι εάν ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να σωθεί. Όμως οι συνέπειες της χρεοκοπίας και της αποχώρησης από το ευρώ θα ήταν καταστροφικές. Οικονομολόγοι θα σας πουν πως τα μεγάλα οφέλη στον ανταγωνισμό από την υποτίμηση σταδιακά θα αναιρούσαν την πτώση στο βιοτικό επίπεδο. Αυτού του είδους οι υπολογισμοί, ωστόσο, βασίζονται στην υπόθεση μιας λειτουργικής κυβέρνησης με τη δυνατότητα να εξασφαλίσει αυτό το όφελος. Κατά πάσα πιθανότητα θα σπαταλιόταν σε αυξημένους μισθούς και πληθωρισμό.

Μία επιλογή τώρα είναι οι πιστωτές να αναγκάσουν μια αναμέτρηση, παρουσιάζοντας μια τελεσίδικη συμφωνία, στο πλαίσιο των προτάσεων που έγιναν στην Κύπρο – με τη διαφορά πως ο κ. Τσίπρας πιθανότατα δε θα δεχόταν. Ωστόσο, παρά τη σύγχυση και τη μοιρολατρία που επικρατεί στις διαπραγματεύσεις, κανείς δεν είναι ιδιαίτερα πρόθυμος να εξαναγκάσει μια τελική λύση. Υπάρχει μια ενδιαφέρουσα ειρωνεία εδώ: εάν η πολιτική σπρώχνει την Αθήνα προς την έξοδο, η γεωπολιτική είναι το μόνο πράγμα που μπορεί πλέον να την κρατήσει στο ευρώ.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια στρατηγικά ζωτικής σημασίας γωνία της ευρωπαϊκής ηπείρου. Παρέχει είσοδο για μετανάστες και πρόσφυγες που ξεφεύγουν από τα πυρά της Μέσης Ανατολής, και πιθανό σημείο μετάβασης για τους μουσουλμάνους τζιχαντιστές που πιθανώς θέλουν να μεταφέρουν τον πόλεμό τους στην Ευρώπη. Τα Βαλκάνια είναι μια περιοχή επίκεντρο των προσπαθειών του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να αποσταθεροποιήσει τη δυτική συμμαχία. Η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Μπορεί η Ευρώπη να επιτρέψει πραγματικά στην κυβέρνηση στην Αθήνα να πέσει στα χέρια της Μόσχας; Ποιο θα ήταν το μήνυμα προς τα υπόλοιπα Βαλκάνια; Ποιο για τη διχοτομημένη Κύπρο;

Αυτές είναι οι σκέψεις που περνούν από το μυαλό των πολιτικών φορέων καθώς η Αθήνα πλησιάζει μια νέα ημερομηνία πληρωμής. Θα μπορούσε το στρατηγικό κόστος της αποχώρησής της να υπερτερήσει του πολιτικού και οικονομικού βάρους της παραμονής της; Αυτά είναι θέματα για επικεφαλείς κυβερνήσεων, όχι τεχνοκράτες.

Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία έχει δυσάρεστο τέλος. Εντός ή εκτός του ευρώ, με ή χωρίς επιπλέον ανακούφιση χρέους, η Ελλάδα θα μπορέσει να ανακάμψει μόνον όταν ξεκινήσει να χρήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος.       

Σχετικα αρθρα

Η «Μεγάλη Τετάρτη» του Τσίπρα και οι λίστες των επικείμενων εκλογών

admin

Πυκνώνουν οι εμφανίσεις των distress funds

admin

ΙΟΒΕ: Μικρή βελτίωση του Δείκτη Οικονομικού Κλίματος τον Νοέμβριο

admin

Οι Χαμένες Αυταπάτες της Τουρκίας

admin

Més que un Club: γιατί η Barça είναι μια δύναμη καταλανικού εθνικισμού

admin

Προς τι ο ξαφνικός «έρωτας» των ξένων με την Ελλάδα;

admin

FAZ: Σταματήστε να μετράτε προαπαιτούμενα

admin

Απετυχε τελικα η οικονομικη επιστημη;

admin

Τουρκία: Μαγειρεύοντας εκλογικούς καταλόγους

admin

Πρόωρες εκλογές ανακοίνωσε ο Τσίπρας

admin

Παίζοντας με την «φωτιά» του defacto Grexit…

admin

Η παγκόσμια οικονομική τάξη πραγμάτων καταρρέει…

admin

Handelsblatt: H ελληνική οικονομία ανακάμπτει

admin

Ντράγκι : Σε ετοιμότητα η ΕΚΤ, αδύναμη η αναπτυξιακή δυναμική στην ευρωζώνη

admin

Πως στρώνεται το χαλί για τη νέα αναδιάρθρωση του χρέους

admin

Γερμανία: Οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι

admin

«Απόβαση» ΟΤΕ στις διενθείς αγορές! – 2.5 Δισ. € με 1%!

admin

Tageszeitung: Να παραιτηθεί ο Σόιμπλε, δεν προτίθεται πια να βοηθήσει την Ελλάδα

admin