Image default
Πρώτο Θέμα

Η τύχη της Ελλάδας βρίσκεται στα χέρια του Τσίπρα

Η τύχη της Ελλάδας βρίσκεται στα χέρια του Τσίπρα

Βερολίνο, Γερμανία – 23 Μαρτίου: η γερμανίδα καγκελάριος Άγκελα Μέρκελ και ο έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ακούν τους εθνικούς ύμνους των χωρών τους κατά την άφιξή του για συζητήσεις στην καγκελαρία.

Οι δύο ηγέτες συναντιούνται καθώς οι σχέσεις της κυβέρνησης του Τσίπρα με τη Γερμανία έχουν επιδεινωθεί λόγω των αντίθετων απόψεων των δύο χωρών για το πώς η Ελλάδα μπορεί να βγει από τις υπάρχουσες οικονομικές δυσκολίες της.

Όλα εξαρτώνται πλέον από τον Αλέξη Τσίπρα. Ο έλληνας πρωθυπουργός θα αποφασίσει σύντομα εάν θέλει ή όχι μία συμφωνία με τους πιστωτές, που θα επέτρεπε στην Αθήνα να εξυπηρετήσει το χρέος της. Αν πει «όχι», η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει. Σε εκείνο το σημείο, είναι πιθανό η χώρα να αναγκαστεί να αφήσει την ευρωζώνη.

Τι θα έπρεπε να κάνει; Θα γνωρίζει ο ίδιος τους πολιτικούς του περιορισμούς. Ας συγκεντρωθούμε στα οικονομικά. Η σύντομη απάντηση είναι: εάν η συμφωνία είναι λογική, θα πρέπει να τη δεχτεί. Πού βρίσκεται λοιπόν η γραμμή μεταξύ λογικού και παραλόγου;

Η πρόχειρη απάντηση είναι ότι δώσει τέλος στην αβεβαιότητα. Κανένας επενδυτής δε θα βάλει τα χρήματά του στην Ελλάδα για όσο θα υπάρχει η απειλή του Grexit. Για να είναι βιώσιμη μια συμφωνία, θα πρέπει να μηδενίσει τις πιθανότητες ενός Grexit. Το ίδιο ισχύει και για τις πολιτικές που θα χρειαστούν εάν ο κ. Τσίπρας πει «όχι». Εκείνη την ημέρα, θα χρειαζόταν ένα ευφυές οικονομικό σχέδιο.

Ποια οικονομική κριτήρια θα πρέπει, λοιπόν, να χρησιμοποιήσει για να αξιολογήσει οποιαδήποτε προσφορά;

Το πιο σημαντικό μέρος της συμφωνίας αφορά τη δημοσιονομική προσαρμογή που ζητούν οι πιστωτές της Ελλάδας να πραγματοποιήσει η Αθήνα. Η μεταβλητή που θα πρέπει να προσέξει είναι το πρωτογενές πλεόνασμα – η δημοσιονομική ισορροπία πριν από την πληρωμή των τόκων του χρέους: ουσιαστικά, τα χρήματα που έχει η χώρα για την εξυπηρέτηση του χρέους. Δεν υπάρχει αντικειμενικά σωστός ή λάθος αριθμός. Η εμπειρία, ωστόσο, δείχνει πως τα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα είναι πολιτικά μη βιώσιμα. Ήταν η μη βιωσιμότητα της προηγούμενης συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας, των ευρωπαίων πιστωτών της και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία.

Σύμφωνα με έναν αξιοσέβαστο ειδικό, ένα πρωτογενές πλεόνασμα γύρω στο 2,5% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος κατά πάσα πιθανότητα θα ήταν αρκετό. Οι έλληνες απαιτούν 1,5%, που είναι μια λογική αρχική προσφορά. Ένα από τα λεγόμενα non-papers – τα έγγραφα που διαρρέουν οι επίσημοι χωρίς να αφήσουν δακτυλικά αποτυπώματα – που κυκλοφορούν μεταξύ των διαπραγματευτούν, είχε αναφέρει έναν αριθμό στο 3,5%, το οποίο φαίνεται υπερβολικά υψηλό. Ένα πρωτογενές πλεόνασμα του 4,5%, όπως προέβλεπε από το 2016 και μετά η προηγούμενη δανειακή συμφωνία, είναι απλά αστείο.

Η κακή οικονομική διαχείριση της Ελλάδας επέφερε την κρίση του 2010, όμως οι πιστωτές φέρουν ευθύνη για την παρούσα κατάσταση, επιμένοντας σε ένα οικονομικά αγράμματο προσαρμοστικό πρόγραμμα. Δεν είχαν λάβει υπόψη το γεγονός πως η Ελλάδα είναι μια σχετικά κλειστή οικονομία. Αυτό σημαίνει πως το μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ της παράγεται και καταναλώνεται εγχωρίως. Εάν εξωθήσεις μια τέτοια οικονομία σε υπερβολική λιτότητα κατά τη διάρκεια μιας ύφεσης, θα παραμείνει παγιδευμένη. Το κλειδί για την οικονομική αναβίωση της Ελλάδας θα πρέπει να είναι το τέλος της λιτότητας. Γι’ αυτόν τον λόγο, ούτε και το Grexit  αποτελεί απαραίτητα λύση, καθώς θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη δημοσιονομική συστολή. Η Ελλάδα θα αποκοπτόταν από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές και θα αδυνατούσε να παρουσιάσει έλλειμμα.

Αυτό που θα πρέπει να συμβεί τώρα είναι αυτό που θα έπρεπε να έχει συμβεί το 2010 και το 2012, όταν συμφωνήθηκαν το πρώτο και το δεύτερο δανειακό πρόγραμμα της Ελλάδας. Θα έπρεπε να έχει επιτραπεί στην Αθήνα να χρεοκοπήσει. Αντίθετα, οι πιστωτές πρότειναν στη χώρα μιαν επικίνδυνη συμφωνία: θα βοηθήσουμε να μετακυλήσετε το χρέος, θα παρουσιάσετε υπερβολικά πρωτογενή πλεονάσματα στο μέλλον.

Τι θα γινόταν εάν παρουσιαζόταν και πάλι μία τέτοια επιλογή στον κ. Τσίπρα και τη δεχόταν; Η Ελλάδα θα έβγαζε το καλοκαίρι χωρίς χρεοκοπία, αλλά θα χρειαζόταν ένα τρίτο πρόγραμμα οικονομικής βοήθειας, εν μέρει λόγω του ότι τα δημόσια οικονομικά της έχουν επιδεινωθεί τόσο πολύ από τον Ιανουάριο. Η πιθανότητα αυτή η κατάσταση να εκτροχιαστεί σε κάποιο σημείο είναι υψηλή. Το ίδιο ισχύει και για την πιθανότητα να το γνωρίζουν αυτό οι επενδυτές.

Γι’ αυτόν τον λόγο προκαλεί σκεπτικισμό η επιλογή ενός νέου κύκλου «επέκτασης και προσποίησης», όπου κυβερνήσεις ή τράπεζες παρέχουν δάνεια γνωρίζοντας πολύ καλά πως ποτέ δε θα πάρουν τα χρήματά τους πίσω. Αυτό έπιασε μια φορά. Πριν έναν χρόνο, οι επενδυτές ήταν σχεδόν εκστατικοί. Η Ελλάδα είχε ξανακερδίσει την πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η πραγματική ανάπτυξη είχε γίνει πρόσκαιρα θετική. Πιστεύουν πραγματικά πως θα μπορέσουν να επαναλάβουν αυτό το τέχνασμα;

Αμφίβολα. Υπάρχουν τρία πιθανά σενάρια ανάκαμψης. Πρώτον, η Ελλάδα μπορεί να εξασφαλίσει μία αξιόπιστη συμφωνία με ένα απαιτούμενο πρωτογενές πλεόνασμα εντός των λογικών πλαισίων. Για να δουλέψει αυτό, μία τέτοια συμφωνία θα χρειαζόταν την πολιτική στήριξη του κ. Τσίπρα, του ελληνικού κοινοβουλίου και της ελληνικής κοινωνίας. Θα έπρεπε να μην επιδέχεται αντίθεσης, καθώς η συμφωνία θα πρέπει να συνεχίσει να ισχύει ακόμη και αν αλλάξει η κυβέρνηση.

Ένα δεύτερο σενάριο θα ήταν να επιτραπεί στην Ελλάδα να χρεοκοπήσει έναντι των χρεών της, οι πιστωτές να σταματήσουν τις περαιτέρω μεταφορές και η ευρωζώνη να αναλάβει το μετοχικό κεφάλαιο του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Εάν η ιδιοκτησία των ελληνικών τραπεζών δεν είναι πλέον εγχώρια και η εγγύησή τους δεν προέρχεται από την κυβέρνηση, δεν υπάρχει κανένας τρόπος η Ελλάδα να αναγκαστεί να αφήσει την ευρωζώνη. Η κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος είναι ο λόγος που θα μπορούσε να συμβεί το Grexit.

Και τέλος, ένας ακόμη τρόπος για να σταματήσουν οι φόβοι του Grexit, είναι το ίδιο το Grexit. Δεν είναι η προτεινόμενη επιλογή. Όμως οι πιστωτές θα πρέπει να γνωρίζουν πως δεν είναι περισσότερο παράλογο από την επιβολή περαιτέρω λιτότητας.

Σχετικα αρθρα

Ανοδική μεταστροφή για τη βιομηχανία πλαστικής συσκευασίας, το 2013

admin

ΙΟΒΕ: Μικρή βελτίωση του Δείκτη Οικονομικού Κλίματος τον Νοέμβριο

admin

O «παιχνιδάς» τα ακίνητα σε Κινέζους και τα capital controls

admin

STRATFOR: H ώρα της κρίσης για τη Νότια Ευρώπη

admin

Οι οπτικές ίνες και το γρήγορο internet στην Ελλάδα

admin

Soho House Group: Ο δισεκατομμυριούχος Ron Burkle σχεδιάζει επένδυση στη Μύκονο

admin

Κλειστή και μετά τα τεστ η στρόφιγγα των δανείων

admin

Bloomberg: Πώς ένα lockdown μετέτρεψε την Ελλάδα από «μαύρο πρόβατο» στον «παράδεισο» των Ευρωπαίων

admin

Θέμα πρωτογενούς πλεονάσματος ανοίγει το ΔΝΤ και για το 2018

admin

Πώς το Netflix άλλαξε τις ισορροπίες σε Hollywood και βιομηχανία των media τη δεκαετία του 2010

admin

Ιπτάμενα «Γουρούνια» οι περιφερειακές οικονομίες της Ευρώπης…

admin

Οι δασμοί του Τραμπ χτυπούν τις αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας

admin

Η Μέρκελ διατηρεί τη στάση της στο προσφυγικό παρά τις απώλειες στις κάλπες

admin

Ποιες είναι οι εταιρείες που τιμωρήθηκαν για το short selling

admin

Tράπεζες: Γιατί έχασαν το 50% της αξίας τους μέσα σε 3 μήνες;

admin

Η Alibaba πυροδοτεί καταναλωτική επανάσταση στην Κίνα

admin

Η ΕΚΤ αποδεικνύει ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες είναι κακοί καπιταλιστές

admin

Τι σημαίνει η εκλογική νίκη του Ντέιβιντ Κάμερον για την Ευρώπη

admin