Image default
Πρώτο Θέμα

Η άποψη της Ασίας για την ελληνική κρίση

Η άποψη της Ασίας για την ελληνική κρίση

Οι ασιατικές χώρες παρακολούθησαν την ελληνική κρίση να ξετυλίγεται με μια μίξη ζήλιας και χαιρεκακίας. Όταν πέρασαν τη δική τους οικονομική κρίση το 1997, έλαβαν πολύ λιγότερη βοήθεια και με πολύ πιο σκληρούς όρους.

Επίσης, όμως, ανέκαμψαν πολύ πιο δυναμικά, υποδεικνύοντας πως τα όλο μεγαλύτερα προγράμματα διάσωσης ίσως να μην είναι η καλύτερη λύση για την ανάκαμψη.

Από το ξεκίνημα της κρίσης, η Ελλάδα έχει λάβει τεράστια πακέτα χρηματοδότησης από τη λεγόμενη τρόικα: την Ευρωπαϊκή Κομισιόν, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Έλαβε πακέτα διάσωσης το 2010 και το 2010 με σύνολο 240 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμπεριλαμβανομένων 30 δισεκατομμυρίων ευρώ από το ΔΝΤ, περισσότερα από το τριπλάσιο από το συνολικό όριο της Ελλάδας για δανεισμό από το ΔΝΤ. Η τελευταία συμφωνία υπόσχεται άλλα 86 δισεκατομμύρια.

Σε αντίθεση, το πακέτο διάσωσης της Νοτίου Κορέας το 1997 – το οποίο ήταν μεγαλύτερο από αυτά που έλαβαν η Ινδονησία, η Ταϋλάνδη ή οι Φιλιππίνες – είχε σύνολο 57 δισεκατομμυρίων δολαρίων, με 21 δισεκατομμύρια να προέρχονται από το ΔΝΤ. Την ίδια στιγμή, το ετήσιο ΑΕΠ της Νοτίου Κορέας ήταν 560 δισεκατομμύρια δολάρια. Το 2014, το ελληνικό ΑΕΠ δεν ξεπερνούσε τα 240 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το ΔΝΤ φαίνεται να έχει δανείσει ένα τόσο μεγάλο ποσό στην Ελλάδα για πολιτικούς λόγους. Αρχικά, στο ξεκίνημα της κρίσης, ο διευθύνων σύμβουλος του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν ήταν κυρίαρχος υποψήφιος για την προεδρεία της Γαλλίας. Πιο γενικά, μεγαλύτεροι μέτοχοι του ΔΝΤ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σημαντικά συμφέροντα στη σταθεροποίηση της Ελλάδας για να προστατευτούν οι γαλλικές και οι γερμανικές τράπεζες και να διατηρηθεί η ενότητα του ΝΑΤΟ. Ο Desmon Lachman, πρώην υποδιευθυντής του τμήματος πολιτικής του ΔΝΤ, έχει αποκαλέσει τον θεσμό βρώμικο ταμείο, που καταχράστηκε από τους πολιτικούς ηγέτες του κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης.

Αναμφισβήτητα, το οικονομικό χάος που δημιουργήθηκε στην Ελλάδα – αποτέλεσμα κυβερνητικής ασωτίας, της επίσημης διαφθοράς και της ευρείας φοροδιαφυγής – άξιζε κάποια διεθνή βοήθεια. Και το ΔΝΤ επέβαλε όρους στα δάνειά του προς την Ελλάδα – μεταξύ αυτών, δημοσιονομική λιτότητα, ιδιωτικοποιήσεις και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό και φορολογικό σύστημα – οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν απαραίτητοι για να αντιμετωπιστεί η αφερεγγυότητα της χώρας. Οι απαιτήσεις της τελευταίας συμφωνίας διάσωσης είναι οι σκληρότερες έως τώρα – ακόμη πιο σκληρές και από αυτές που οι έλληνες ψηφοφόροι απέρριψαν σε δημοψήφισμα νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Όμως ο βαθμός της βοήθειας παραμένει τεράστιος, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς πόσο λίγη πρόοδο έχει παρουσιάσει η Ελλάδα στην πραγματοποίηση των μεταρρυθμίσεων που έχει υποσχεθεί στο παρελθόν. Αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με την εμπειρία της Ασίας το 1997.

Σε αντίθεση με την Ελλάδα, το πρόβλημα της Ασίας δεν ήταν μια κρίση φερεγγυότητας, ήταν μια κρίση ρευστότητας που προκλήθηκε από μια ξαφνική ανατροπή ροής κεφαλαίων. Στη Νότιο Κορέα, οι καθαρές εισροές ιδιωτικών κεφαλαίων ύψους 4,8% του ΑΕΠ το 1006 μετατράπηκαν σε καθαρές εκροές 3,4% του ΑΕΠ το 1997. Παρ’ ότι η συσσώρευση σημαντικών βραχυπρόθεσμων χρεών στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και τον εταιρικό τομέα ενίσχυσε το χτύπημα, οι πρωτεύοντες παράγοντες που πυροδότησαν την κρίση ήταν η απουσία διεθνούς ρευστότητας, η πανικοβλημένη συμπεριφορά των επενδυτών και η χρηματοπιστωτική μετάδοση.

Παρ’ όλα αυτά το ΔΝΤ επέβαλε ακόμη πιο σκληρές προϋποθέσεις στην Ασία από αυτές της Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένης της δημοσιονομικής λιτότητας, της νομισματικής σύσφιξης και της χρηματοπιστωτικής αναδιάρθρωσης. Κάποιες από αυτές τις απαιτήσεις ήταν ξεκάθαρα περιττές, όπως αποδείχθηκε στη Μαλαισία, η οποία ανέκαμψε γρήγορα από την κρίση χωρίς τη βοήθεια του ΔΝΤ.

Σε κάθε περίπτωση, οι ενέργειες ήταν προσωρινές. Μόλις η εμπιστοσύνη άρχισε να ανακτάται και οι συνθήκες της αγορές σταθεροποιήθηκαν, οι οικονομίες της ανατολικής Ασίας άλλαξαν τις νομισματικές και δημοσιονομικές πολιτικές τους προς την εξάπλωση και υιοθέτησαν μεγάλου βαθμού συναλλαγματικές υποτιμήσεις – προσπάθειες που ενίσχυσαν την εξαγωγική ανταγωνιστικότητά τους. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως το άμεσο κλείσιμο χρηματοπιστωτικών θεσμών και ο περιορισμός των μη αποδοτικών δανείων, επίσης βοήθησαν στην εκκίνηση της ανάκαμψης. 

Στη Νότιο Κορέα, για παράδειγμα, η πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ επανήλθε γρήγορα από το -6,7% το 1998 σε 9,5% το 1999. Μέχρι τα μέσα του 2003, περίπου 776 από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας είχαν κλείσει. Και οι ισχυρή δέσμευση των αρχών για μεταρρύθμιση επανέφερε την εμπιστοσύνη των πιστωτών, αναζωογονώντας τις εισροές των ιδιωτικών κεφαλαίων και επανεκκινώντας το εξωτερικό εμπόριο.

Η Ελλάδα, από την άλλη, έχει αποτύχει πλήρως να κινητοποιήσει την ανάκαμψη. Αντί να πέσει στο 110% όπως σχεδιαζόταν, ο λόγος δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ έχει αυξηθεί στο 170%. Το ετήσιο πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα συστάλθηκε κατά μέσο όρο κατά 4,8% τα τελευταία έξι χρόνια. Η ανεργία βρίσκεται στο 26% και περιτριγυρίζει το 50% στους νέους.

Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν προκαλεί έκπληξη που η Ελλάδα, αδυνατώντας να βρει 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ στο τέλος του Ιουνίου, έγινε η πρώτη ανεπτυγμένη χώρα που έχασε δόση προς το ΔΝΤ. Με καθυστέρηση, το Ταμείο παραδέχτηκε πως τα δάνεια και οι συμβουλές του έχουν αποτύχει στην Ελλάδα.

Η κυβέρνηση της Ελλάδας απαίτησε τότε περισσότερη χρηματοδοτική στήριξη με λιγότερο επώδυνες προϋποθέσεις. Ωστόσο, όπως έχουν αναγνωρίσει πλέον οι πιστωτές της, η παροχή περισσότερων χρημάτων δε θα αντιμετωπίσει την αφερεγγυότητα της Ελλάδας. Γι’ αυτόν τον λόγο η νέα συμφωνία απαιτεί από την κυβέρνηση να μειώσει άμεσα τις συντάξεις, να αυξήσει τους φόρους, να απελευθερώσει την αγορά εργασίας και να συμμορφωθεί σε σημαντικούς περιορισμούς δαπανών. Την ίδια στιγμή, μια διαγραφή επίσημου χρέους, όπως το «κούρεμα» που δόθηκε στους ιδιώτες πιστωτές το 2012, θα είναι απαραίτητη.

Πολλοί αμφιβάλλουν για το κατά πόσο οι επώδυνες μεταρρυθμίσεις είναι απόλυτα απαραίτητες. Εάν η χώρα επέστρεφε στη δραχμή, υποστηρίζουν, θα μπορούσε να μειώσει τους τόκους και να υποτιμήσει τη συναλλαγματική της αξία, δημιουργώντας έτσι μιαν ανάκαμψη με βάση τις εξαγωγές. Ωστόσο, δεδομένου του μικρού εξαγωγικού τομέα της Ελλάδας, χωρίς να αναφερθούμε στην αδυναμία της παγκόσμιας οικονομίας, μία τέτοια ανάκαμψη μπορεί να μην είναι εφικτή. Η καλύτερη επιλογή της Ελλάδας είναι οι μεταρρυθμίσεις.

Ως τώρα, η Ελλάδα έχει αποδειχθεί απρόθυμη να πραγματοποιήσει επώδυνες εσωτερικές  προσαρμογές και μεταρρυθμιστικά μέτρα που απαιτούνται απ’ έξω. Ίσως η τελευταία συμφωνία, η οποία επιτεύχθηκε με την Ελλάδα στο χείλος του γκρεμού, θα αποδειχτεί σημείο καμπής, με την Ελλάδα επιτέλους να δεσμεύεται ενεργά για οικονομική και δημοσιονομική μεταρρύθμιση. Διαφορετικά, η έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη – με τη συνακόλουθη κοινωνική και οικονομική αναταραχή – μοιάζει σχεδόν αναπόφευκτη.

Οι ασιάτες παρακολουθούν συμπάσχοντας την πτώση της γενέτειρας του δυτικού πολιτισμού. Ίσως η Ελλάδα θα πρέπει να κοιτάξει στην Ασία για την απόδειξη πως, αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την τύχη της, μια χώρα μπορεί να βρει ισχυρότερη από τις πιο δύσκολες δοκιμασίες.    

Σχετικα αρθρα

Άνοδος 0,32% στο Χ.Α., με τις τράπεζες στο -0,12%

admin

Σταθεροποίηση των αποδοχών στον ιδιωτικό τομέα το 2014

admin

Φεύγει οριστικά το ΔΝΤ από την Ευρώπη;

admin

Ένα καινούριο Αμερικανικό Όνειρο…

admin

Τι θα κρίνει τις εκλογές

admin

Φως στο τούνελ της ύφεσης;

admin

Βενεζουέλα – Τουρκία, νέα συμμαχία;

admin

Ένας κόσμος χρέους υπονομεύει το οικονομικό μέλλον

admin

Ποιος ο ρόλος που θα διαδραματίσει το Vox στην Ισπανία

admin

Στην δίνη του κοροναϊού οι αγορές

admin

Washington Group: Το ΔΝΤ εκτός ελληνικού προγράμματος; Σκληραίνει τη στάση του το Βερολίνο

admin

Αρχίζει σήμερα ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων με την τρόικα

admin

Ο Draghi «τελειώνει» την διαπραγμάτευση…

admin

Γιατί τα οικονομικά μπορούν να σώσουν τον πλανήτη

admin

Το Facebook προκάλεσε μόνο του την κρίση του

admin

Ο Buffett και ο Dimon είναι κοντόφθαλμοι σε σχέση με τους επενδυτές

admin

Η Ευρώπη διχάζεται για τους πρόσφυγες

admin

Πώς η Γερμανία στραγγαλίζει την ευρωζώνη

admin