Image default
Πρώτο Θέμα

Τα προβλήματα της Ελλάδας χρήζουν τραπεζικής επιδιόρθωσης

Τα προβλήματα της Ελλάδας χρήζουν τραπεζικής επιδιόρθωσης

Η κατάρρευση στο ελληνικό χρηματιστήριο όταν αυτό ξανάνοιξε στις 3 Αυγούστου μας θυμίζει πως η οικονομία της Ελλάδας και το χρηματοπιστωτικό της σύστημα βρίσκονται ακόμη σε πολύ κακή κατάσταση.

Οι ελληνικές τράπεζες – των οποίων οι μετοχές βουλιάζουν αυτήν την εβδομάδα – ξανάνοιξαν στις 20 Ιουλίου με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Ωστόσο, πολλοί περιορισμοί, όπως στις αναλήψεις μετρητών και στις διεθνείς μεταφορές χρημάτων, παραμένουν. Η Ελλάδα υπέστη bank run στις τράπεζές και αναγκάστηκε να τις κλείσει στις 29 Ιουνίου. Οι πληρωμές πάγωσαν και η οικονομία έμεινε παράλυτη.

Η τραπεζική κρίση της Ελλάδας αποκάλυψε ένα βασικό δομικό πρόβλημα της ευρωζώνης: μία νομισματική ένωση θα πρέπει να απομονώνει τις τράπεζες από το δημόσιο χρέος. Για να διορθωθεί αυτό το κεντρικό δομικό πρόβλημα, η Ευρώπη πρέπει να ανοίξει το εθνικά βασισμένο τραπεζικό της σύστημα, να αναγνωρίσει πως το δημόσιο χρέος είναι επικίνδυνο και να σταματήσει να επιτρέπει στις χώρες να χρησιμοποιούν τις εθνικές τράπεζες για να χρηματοδοτήσουν τα εθνικά ελλείμματα.

Εάν το Ντιτρόιτ, το Πουέρτο Ρίκο ή ακόμη και το Ιλινόις χρεοκοπήσουν, δεν υπάρχει πανικός στις τράπεζες. Γιατί; Επειδή κανείς δεν ονειρεύεται πως οι χρεοκοπημένες πολιτείες ή πόλεις των ΗΠΑ πρέπει να αποχωρήσουν από τη ζώνη του δολαρίου και να εφεύρουν ένα νέο νόμισμα. Επίσης, οι κυβερνήσεις των πολιτειών και των πόλεων των ΗΠΑ δεν μπορούν να αναγκάσουν τις πολιτειακές ή τοπικές τράπεζες να τους δανείσουν χρήματα, και δεν μπορούν να αρπάξουν ή να επαναπροσδιορίσουν καταθέσεις. Οι αμερικανοί μπορούν εύκολα να βάλουν χρήματα σε ομοσπονδιακά ναυλωμένες, εθνικά διαφοροποιημένες τράπεζες που δεν κινδυνεύουν από πτωχεύσεις των πολιτειακών και τοπικών κυβερνήσεων.

Οι καταθέτες στην ευρωζώνη δεν μοιράζονται αυτό το δικαίωμα. Ένας έλληνας δεν μπορεί, χωρίς ξένη διεύθυνση, να βάλει χρήματα σε μια τράπεζα που δεν επηρεάζεται από την ελληνική κυβέρνηση και τις πολιτικές της. Όταν οι τράπεζες της Ελλάδας αποτυγχάνουν, δεν μπορούν να παρέμβουν διεθνείς τράπεζες και να προσφέρουν ασφαλείς τραπεζικές υπηρεσίες ανεξάρτητα από την ελληνική κυβέρνηση.

Οι κανονισμοί του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος ενθαρρύνουν τις τράπεζες να επενδύσουν στα ομόλογα των χωρών τους, ακόμη κι όταν αυτά έχουν κακή αξιολόγηση. Η ατελής τραπεζική αρχιτεκτονική της νομισματικής ένωσης της Ευρώπης προσποιείται πως δε θα συμβεί ποτέ κρατική χρεοκοπία. Σοφοί ευρωπαίοι γνώριζαν αυτές τις ατέλειες εδώ και χρόνια, όμως το σύστημα δε διορθώθηκε επειδή επιτρέπει σε χρεωμένες χώρες να χρηματοδοτήσουν μεγάλα χρέη.

Αυτό είναι το κεντρικό λάθος του ευρώ. Μία νομισματική ένωση δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μια κρατική χρεοκοπία όπως μια χρεοκοπία επιχείρησης ή νοικοκυριού: οι χρεοκοπημένοι δεν αφήνουν τη νομισματική ένωση και οι τράπεζες πρέπει να αντιμετωπίζουν προσεκτικά το δημόσιο χρέος. Όταν οι ευρωπαίοι μπορέσουν να βάλουν τα χρήματά τους σε καλά διαφοροποιημένες, πανευρωπαϊκές τράπεζες, προστατευμένες από την παρέμβαση των εθνικών κυβερνήσεων, οι αναπόφευκτες κρατικές χρεοκοπίες δε θα πυροδοτούν bank runs, ούτε θα καταστρέφουν τις τοπικές τράπεζες και οικονομίες. Και οι διασώσεις των κυβερνήσεων θα είναι πολύ λιγότερο δελεαστικές.

Αυτή είναι η μακροπρόθεσμη λύση, όμως τι μπορεί να βγάλει η ευρωζώνη από το υπάρχον χάος; Η τελευταία συμφωνία ελληνικής διάσωσης της ΕΚΤ εστιάζει σε μακροπρόθεσμες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων, δημοσιονομικούς στόχους και απατηλές αυξήσεις φόρων. Στην καλύτερη περίπτωση, θα αναζωογονήσει την ανάπτυξη σε περισσότερο από έναν χρόνο.

Όμως χωρίς καλή τραπεζική λειτουργία, η οικονομία της Ελλάδας θα καταρρεύσει προτού φτάσει αυτή η ανάπτυξη. Για να αναζωογονηθούν οι τράπεζες και η οικονομία, οι έλληνες θα πρέπει να γνωρίζουν πως τα χρήματά τους είναι ασφαλή, τώρα και στο μέλλον. Τόσο ασφαλή, που οι έλληνες θα ξαναβάλουν τα λεφτά τους στις τράπεζες, θα πληρώσουν χρέη και θα κάνουν απρόσκοπτα πληρωμές – χωρίς πιθανότητα εξόδου από το ευρώ, σκληρών ελέγχων κεφαλαίων που παρεμποδίζουν τις διεθνείς πληρωμές ή bail-ins των καταθέσεων, μια ευγενική λέξη για το άρπαγμα των καταθέσεων από την κυβέρνηση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν προηγούμενο. Η οικονομία των ΗΠΑ βρέθηκε σε ακινησία κατά τον τραπεζικό πανικό του 1933. Η κυβέρνηση του Φράνκλιν Ρούσβελτ έκλεισε τις τράπεζες της Αμερικής, με μια εθνική τραπεζική αργία για να περιορίσει το bank run. Στη συνέχεια, έκανε άμεσα βήματα για να επαναφέρει την εμπιστοσύνη με τις ξεκάθαρες υποσχέσεις της Έκτακτης Τραπεζικής Πράξης του 1933 για την εξυγίανση των αφερέγγυων τραπεζών, υποσχέσεις που ενισχύθηκαν από τη χαρισματική ρητορική του Ρούσβελτ και την αλάβωτη δανειοληπτική ικανότητα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Όταν οι τράπεζες ξανάνοιξαν, οι αμερικανοί έκαναν ουρές για να ξανακαταθέσουν τα χρήματά τους. Τη δεκαετία του 1980, οι ΗΠΑ απορύθμισαν τις τράπεζες για να επιτρέψουν την επέκταση των υποκαταστημάτων και τη διαπολιτειακή λειτουργία, απομονώνοντας ακόμη περισσότερο τις τοπικές τράπεζες από τα τοπικά προβλήματα.

Η Ευρώπη ετοιμάζεται να διασώσει και την ελληνική κυβέρνηση και τις δεινοπαθούσες τράπεζες της Ελλάδας. Αντ’ αυτού, η Ευρώπη θα έπρεπε να εξυγιάνει και να ανακεφαλαιοποιήσει μόνο τις τράπεζες, να τις θέσει υπό ιδιωτική ευρωπαϊκή ιδιοκτησία και έλεγχο, και να της απομονώσει από την περαιτέρω παρέμβαση της ελληνικής κυβέρνησης. Τότε, η Ευρώπη μπορεί να αφήσει την Ελλάδα να χρεοκοπήσει, εάν χρειάζεται χωρίς ένα νέο bank run.

Τότε, θα προχωρήσει στις ιταλικές και ισπανικές τράπεζες, που είναι με παρόμοιο τρόπο επιβαρυμένες με κρατικά χρέη και απειλούν το ευρώ. Αυτές οι τράπεζες μπορούν να αφοπλιστούν αργά, πουλώντας τα κρατικά χρέη, χωρίς μεγάλες διασώσεις.

Η Ευρώπη χρειάζεται διαφοροποιημένες, πανευρωπαϊκές τράπεζες, οι οποίες θα πρέπει να αντιμετωπίζουν το χαμηλού επιπέδου κρατικό χρέος με την ίδια επιφυλακτικότητα που αντιμετωπίζουν το χαμηλού επιπέδου επιχειρηματικό χρέος. Πείτε το τραπεζική ένωση, ή, καλύτερα, ανοιχτό τραπεζικό σύστημα. Η ελληνική τραγωδία μπορεί να αναζωογονήσει την σε μακρά νάρκη αλλά απαραίτητη ολοκλήρωση του θαυμαστού έργου της νομισματικής ένωσης της Ευρώπης.      

Σχετικα αρθρα

Πώς μπορεί να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό

admin

ΗΠΑ: Το χρέος θα υπερβεί το ΑΕΠ το 2021 λόγω των πακέτων τόνωσης ελέω κορονοϊού

admin

O φαύλος κύκλος από «credit booms»

admin

Εξηγώντας την άνοδο του Ερντογάν

admin

Ξένα ΜΜΕ για αναβάθμιση: Η Ελλάδα κερδίζει την εμπιστοσύνη, κυνηγά την επενδυτική βαθμίδα

admin

Alpha Bank: Βρισκόμαστε σε ένα κομβικό σημείο για την παγκόσμια οικονομική μεγέθυνση

admin

Το καυτό καλοκαίρι της Ελλάδας

admin

Η διελκυστίνδα μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης, ΔΝΤ και γερμανικής κυβέρνησης

admin

Alpha Bank: Που οφείλεται το ράλι του χρυσού

admin

Υπερδύναμη ο Τζωρτζ Σόρος;

admin

Το ΔΝΤ φεύγει, μένοντας…

admin

Tο νέο μπρα ντε φερ με την Τρόικα

admin

Το Bitcoin κινείται ξανά απότομα ανοδικά. Απλά αγνοήστε το

admin

Πώς ο λαϊκισμός περνάει και στην εξωτερική πολιτική

admin

Morgan Stanley: Οι τιμές-στόχοι για τις τράπεζες

admin

Δυσκολία να καταβάλλουν έγκαιρα μισθούς έχουν τέσσερις στις δέκα μικρές επιχειρήσεις

admin

H πιο κρίσιμη εβδομάδα για το Brexit

admin

Γερμανία εκλογές: Σκληρή μάχη για την τρίτη θέση

admin