Image default
Πρώτο Θέμα

Που θα κριθούν οι εκλογές

Που θα κριθούν οι εκλογές

Οι προσεχείς εκλογές της 20ης Σεπτεμβρίου διαφέρουν όμως ριζικά από όλες τις προηγούμενες αφού η κυβέρνηση έχει μετά βίας συμπληρώσει επτά μήνες ζωής, ενώ έχει επιπλέον μεσολαβήσει το διχαστικό δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, η ερμηνεία του οποίου και κυρίως η συμφωνία που επακολούθησε έχουν αναδιατάξει τον πολιτικό χάρτη της χώρας και βρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο της εκλογικής αντιπαράθεσης.

Για τρίτη φορά, τα τελευταία είκοσι χρόνια, ο Σεπτέμβριος αποδεικνύεται ο κατ’ εξοχήν μήνας για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών, πάντα με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, είτε προσχεδιασμένη (όπως το 2007) είτε σχεδόν εξαναγκαστική (το 1996 και τώρα), ως απάντηση σε εσωκομματικά προβλήματα.

Η κρισιμότερη όμως ιδιαιτερότητα των επόμενων εκλογών είναι ότι, όπως και οι προηγούμενες του Ιανουαρίου, πραγματοποιούνται στο πλαίσιο ενός πρωτόγνωρο και ακόμη ασταθούς κομματικού συστήματος, το οποίο συνδυάζει δύο ασύμβατα χαρακτηριστικά. Αφενός μια πολωμένη δικομματική αναμέτρηση, η οποία καθορίζει το κόμμα που θα αποτελέσει τον κορμό της επόμενης κυβέρνησης, και αφετέρου έναν κατακερματισμένο πολυκομματισμό, ο οποίος, παρά την πόλωση, επιβιώνει από το 2012 και μετά, με περιορισμένες μόνο αλλαγές ως προς τη δομή του (με εξαίρεση τη ΔΗΜΑΡ, την οποία όμως υποκατέστησε Το Ποτάμι).

Η τάση για ενίσχυση του νέου ατελούς δικομματισμού (ΣΥΡΙΖΑ/ΝΔ), που καταγράφηκε στις 25 Ιανουαρίου (αθροιστικά 64,1% έναντι 56,5% τον Ιούνιο του 2012), δεν πήρε την έκταση που θα μπορούσε να προεξοφλήσει την περαιτέρω ισχυροποίησή του, οδηγώντας και πάλι στην εκλογή μιας επτακομματικής Βουλής, που λίγο πριν διαλυθεί έγινε μάλιστα οκτοκομματική.

Ακόμη και κατά τους πρώτους μετεκλογικούς μήνες η δημοσκοπική άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ και η ευρύτατη δημοτικότητα του πρωθυπουργού δεν μετέβαλαν τη δομή του κομματικού συστήματος. Παρά τις κατά καιρούς δυσοίωνες δημοσκοπικές προβλέψεις για ορισμένα από τα μικρότερα κοινοβουλευτικά κόμματα η παρουσία τους και στην επόμενη Βουλή, χωρίς να είναι διασφαλισμένη, εμφανίζεται ως πιθανή ενώ το ίδιο ισχύει και για την νεοϊδρυθείσα Λαϊκή Ενότητα.

Το ισοζύγιο δικομματισμού/πολυκομματισμού αποτελεί επομένως το πρώτο κρίσιμο διακύβευμα των επόμενων εκλογών. Το ισοζύγιο αυτό εξαρτάται πρωτίστως από τη διαφαινόμενη κάμψη του ΣΥΡΙΖΑ, μετά την ψήφιση της νέας συμφωνίας και τη διάσπαση που ακολούθησε. Ενώ έως τα μέσα Ιουλίου ο ΣΥΡΙΖΑ φαίνεται να διατηρούσε ακόμη μια επιρροή στα επίπεδα των εκλογών του Ιανουαρίου, και επομένως ένα σημαντικό προβάδισμα περίπου 10 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με τη ΝΔ, τα όσα ακολούθησαν οδήγησαν σε μεγάλη αποσυσπείρωση της εκλογικής του βάσης, συμπαρασύροντας ως έναν βαθμό και τη δημοτικότητα του Αλ. Τσίπρα.

Η επανασυσπείρωση των απογοητευμένων ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ που παραμένουν σήμερα εκλογικά μετέωροι (ενώ αρκετοί έλκονται από την αποχή) αποτελεί επομένως το κρισιμότερο προσωπικό στοίχημα του Αλ. Τσίπρα. Στοίχημα το οποίο όμως για να κερδηθεί απαιτεί μια νέα ρητορική που θα αντικαταστήσει το σύνθημα του Ιανουαρίου ότι «η ελπίδα έρχεται». Αντίθετα, οι διαρροές προς τη ΛΑΕ δε φαίνεται, τουλάχιστον προς το παρόν, να προσλαμβάνουν σημαντικές διαστάσεις, παραμένοντας στα περιορισμένα όρια της οργανωμένης επιρροής που διέθετε στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ η Αριστερή Πλατφόρμα. Επιρροή που με βάση τις επιδόσεις των υποψηφίων της (σε σταυρούς προτίμησης), ιδιαίτερα στις μεγάλες εκλογικές περιφέρειες, μπορεί να εκτιμηθεί περίπου στο 12% των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ (δηλαδή 4,5% έως 5% του εκλογικού σώματος).

Από την επιτυχία ή την αποτυχία του ΣΥΡΙΖΑ (κυρίως του Αλ. Τσίπρα) να ανακτήσει την πολιτική κυριαρχία που απέσπασε τον Ιανουάριο και διατήρησε αλώβητη (ή και διευρυνόμενη) επί ένα εξάμηνο θα εξαρτηθεί επομένως και το αποτέλεσμα των εκλογών. Γι’ αυτό και η ΝΔ είναι εκ των πραγμάτων υποχρεωμένη να ακολουθήσει μια επιθετική στρατηγική διεκδικώντας την πρώτη θέση. Στο πλαίσιο του ατελούς δικομματισμού που έχει διαμορφωθεί από το 2012 (με τη βοήθεια και του εκλογικού συστήματος) η κατάκτηση της πρώτης θέσης συνεπάγεται αυτόματα την επιτυχία του ενός και την αποτυχία του άλλου. Και αυτό ανεξάρτητα από τα επιμέρους ποσοστά που θα συγκεντρώσουν ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ.

Το πλαίσιο που συνοπτικά σκιαγραφήθηκε οδηγεί τα μικρότερα κοινοβουλευτικά κόμματα στην υιοθέτηση μιας αμυντικής κατά βάση στρατηγικής, με στόχο να εξασφαλίσουν την παρουσία τους στη Βουλή και για ορισμένα από αυτά (ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι, ΑΝΕΛ) ρυθμιστικό ρόλο στις μετεκλογικές εξελίξεις. Διακύβευμα ιδιαίτερα χρήσιμο, ιδίως αν η διαμόρφωση της επόμενης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας απαιτήσει τη σύμπραξη τουλάχιστον τριών κομμάτων.  

Σχετικα αρθρα

Οι αναδυόμενες αγορές προσπαθούν να ακολουθήσουν τον δικό τους δρόμο

admin

DW: Προβληματικές οι κοινωνικές παροχές της Ρώμης

admin

Τα κέρδη της Ελλάδας, από την συμφωνία με την Αίγυπτο

admin

Τα 100 πιο εξαγώγιμα ελληνικά προϊόντα και οι 100 κορυφαίες αγορές για το 2014

admin

Μπορεί τελικά να μην υπάρχει άλλη επιλογή από τη Μέρκελ

admin

Το οικονομικό δίλημμα της Ευρώπης

admin

Γερμανικός Τύπος: Από τις Βερσαλλίες η νέα γαλλική δημοκρατία

admin

Μην εφησυχάζεστε: Η καταναλωτική δαπάνη είναι συνήθως ισχυρή και η ανεργία χαμηλή στην έναρξη μιας ύφεσης

admin

Kίνδυνος… made in Russia για την ανάκαμψη

admin

Δυσοίωνες οι προβλέψεις για τις μισθολογικές αυξήσεις σε σημαντικούς κλάδους

admin

Χρέος και χάος

admin

Ποιοι θα χάσουν από ένα Brexit;

admin

Σε διπλή παγίδα αγορών και τρόικας!

admin

Γιατί πέφτει το πετρέλαιο;

admin

Ξεπουλάνε μετοχές και ομόλογα οι επενδυτές

admin

Η Ευρώπη θα πρέπει να κρατήσει την Τουρκία κοντά

admin

Τι περιλαμβάνει το πολυνομοσχέδιο των 216 σελίδων…

admin

Για … 11 ψήφους μείναμε (προς το παρόν) στην Ευρωζώνη

admin