Image default
Πρώτο Θέμα

Μια παγκοσμιοποιημένη κρίση…

Μια παγκοσμιοποιημένη κρίση…

Εάν υπάρχει μία θετική πλευρά στην αναστάτωση που έχει εξαπλωθεί στην παγκόσμια οικονομία από το 2008, αυτή είναι πως δεν εξερράγη κάθε πλευρά του κόσμου ταυτόχρονα.

Το πρώτο χτύπημα ήταν η πρώιμη κρίση των στεγαστικών στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην οποία οι ευρωπαίοι απάντησαν με την αυτοϊκανοποιημένη εκτίμηση της ανώτερης αντοχής του κοινωνικού τους μοντέλου. Στη συνέχεια, το 2010, με το ξέσπασμα της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, ήταν η σειρά της Αμερικής για χαιρεκακία, ενώ οι χώρες της Ασίας κατηγορούσαν την υπερβολική εξάπλωση του κράτους πρόνοιας ως ρίζα του προβλήματος.

Σήμερα, ο κόσμος έχει εμμονή με την επιβράδυνση στην Κίνα και τα προβλήματα του χρηματιστηρίου της. Πράγματι, για κάποιους, αυτό που συμβαίνει στην Κίνα μπορεί να είναι η σύγχρονη εκδοχή της κατάρρευσης του αμερικανικού χρηματιστήριου το 1929 – ένα σοκ που συνταράζει τον κόσμο. Και δεν είναι μόνο η κινεζική οικονομία που είναι σε αναστάτωση, η Ρωσία και η Βραζιλία είναι σε πολύ χειρότερη κατάσταση.

Καθώς η παγκοσμιοποίηση συνδέει μακρινούς λαούς και οικονομίες, οι συνέπειες δεν είναι πάντα αυτό που αναμενόταν – ή ευπρόσδεκτες. Και με την οικονομική κρίση να αποκτά όλο και πιο παγκόσμια φύση, η επόμενη πρόκληση για τους παράγοντες χάραξης πολιτικής είναι να προσπαθήσουν να μετριάσουν τις επιπτώσεις της στο εσωτερικό – και να θέσουν υπό έλεγχο την παρόρμηση των πολιτών τους να μειώσουν τη συσχέτιση με τον υπόλοιπο κόσμο.

Ως τώρα, έχει γίνει ξεκάθαρο πως κάθε ιστορία επιτυχίας έχει τη σκοτεινή της πλευρά, και καμία οικονομία δεν μπορεί να συνεχίσει να εκτοξεύεται προς τα πάνω επ’ αόριστον. Ωστόσο, για να παραφράσουμε τον Λέων Τολστόι, είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως κάθε δυστυχισμένη οικονομία είναι δυστυχισμένη με τον δικό της τρόπο, και πως μια λύση για τα προβλήματα μιας χώρας μπορεί να μη δουλέψει για μιας άλλης.

Τα προβλήματα της Ευρώπης, για παράδειγμα, δεν μπορούν να αποδοθούν σε ένα απλό, μοναδικό αίτιο – όπως η υιοθέτηση ενός κοινού νομίσματος. Στο προοίμιο της κρίσης του ευρώ, η Ιταλία είχε περάσει από μια μακρά περίοδο ακινησίας, ενώ η Ισπανία είχε γνωρίσει μία αμερικανικού στυλ φούσκα στεγαστικών και η Ελλάδα υπέφερε από υπερβολική, κρατικά ωθημένη ανάπτυξη. Ο ενωτικός παράγοντας ήταν πως κάθε μία είχε υιοθετήσει μη βιώσιμες πολιτικές που χρειάζονταν διορθωτικές ενέργειες.

Ούτε και η κρίση των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν μια ισάξια μοιρασμένη εμπειρία. Η Φλόριντα και η Αριζόνα είχαν διαφορετικά προβλήματα από το Μίσιγκαν. Παρομοίως, οι οικονομίες της Ρωσίας, της Βραζιλίας και της Κίνας επιβραδύνουν τώρα για διαφορετικούς λόγους. Η Ρωσία υποφέρει από την απόφασή της να γίνει ένας μεγάλος παραγωγός ενέργειας σε βάρος διαφοροποίησης. Οι ρίζες των προβλημάτων της Κίνας βρίσκονται στην προσπάθεια μεταβολής από τις εξαγωγές και τις επενδύσεις στις υποδομές σε ένα μοντέλο ανάπτυξης βασισμένο σε μεγαλύτερη εγχώρια κατανάλωση. Η Βραζιλία επιβαρύνεται από την ακριβή καταναλωτική πίστωση και τις αυξήσεις πραγματικών μισθών που ξεπερνούν σε ρυθμό την ανάπτυξη της παραγωγικότητας.

Υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστεί καθένα από αυτά τα προβλήματα, όμως οι πιο αποτελεσματικές μακροπρόθεσμες στρατηγικές για την αύξηση της παραγωγικότητας δεν μπορούν να συμπυκνωθούν σε μία φόρμουλα. Δυστυχώς, μέρος της συνήθους πολιτικής αντίδρασης σε μια οικονομική κρίση είναι η απαίτηση να γίνει κάτι γρήγορα. Και, κατά τη διάρκεια των εν εξελίξει οικονομικών προβλημάτων, υπάρχει μία πολιτική που δείχνει πως έχει δουλέψει ως τώρα: η υποτίμηση του νομίσματος.

Είναι μία πολιτική που είχε επιτυχία στην Ιαπωνία, όπου το πιο αδύναμο γεν είναι το μόνο πραγματικό επίτευγμα των Abenomics, και στην Ευρώπη, όπου το πιο αδύναμο ευρώ βοηθά στην απομάκρυνση της ύφεσης. Οι ευρωπαίοι επίσης αρέσκονται να επιμένουν πως το αδύναμο δολάριο ήταν πίσω από τη γρήγορη ανάκαμψη της οικονομίας των ΗΠΑ. Τώρα είναι σειρά της Κίνας να ελπίζει πως η υποτίμηση του νομίσματος θα τη βοηθήσει να επανακτήσει ανταγωνιστικότητα.

Το πρόβλημα, φυσικά, είναι πως δεν μπορούν να υποτιμηθούν ταυτόχρονα τα νομίσματα όλων των χωρών. Ύστερα από τη Μεγάλη Ύφεση, οι προσπάθειες να γίνει ακριβώς αυτό οδήγησαν τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν όλο και πιο προστατευτικές συναλλακτικές πολιτικές, εμποδίζονταν επί χρόνια την ανάπτυξη. Η προστατευτική ορμή δεν έχει εμφανιστεί στην αντίδραση προς τη σημερινή κρίση, όμως αυτό θα μπορούσε να αλλάξει.

Μία ακόμη άβολη συνέπεια της παγκοσμιοποίησης είναι η τάση της να θέτει τους ανθρώπους και τα κεφάλαια εν κινήσει. Καθώς οι μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες άρχισαν να επιδεινώνονται, περισσότεροι άνθρωποι μπορούσαν να οδηγηθούν να αναζητήσουν αλλού ένα καλύτερο μέλλον. Το είδος της μετανάστευσης που προκαλεί το μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι η φυγή των προσφύγων από τις εμπόλεμες περιοχές της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής. Όμως αυτή η ροή συνοδεύεται και από μία αύξηση της μετανάστευσης με πιο οικονομικά κίνητρα, από τα Βαλκάνια και τη Δυτική Αφρική, για παράδειγμα. Και οι δύο προκαλούν εθνικιστικές αντιδράσεις στις χώρες προορισμού.

Την ίδια στιγμή, η αστάθεια στις αναδυόμενες οικονομίες οδηγεί τους πλουσιότερους πολίτες της να προσπαθήσουν να διασώσουν όσο κεφάλαιο μπορούν, ανεβάζοντας τις τιμές των ακίνητων περιουσίων στα παγκόσμια καταφύγια, όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο και η Γενεύη. Αυτό κάνει τις πόλεις αυτές να φαίνονται πολυτελείς και δυναμικές, όμως δημιουργεί και τεράστιες δυσκολίες, καθώς οι υπερβολικά υψηλές τιμές των σπιτιών σημαίνουν υπερσυνωστισμό, δύσκολες μετακινήσεις και πτώση στην ποιότητα ζωής του ντόπιου πληθυσμού.

Προς το παρόν, οι ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις πρόσφατες αναποδιές. Ωστόσο, ενώ η οικονομική αντίδραση ήταν πολύ πιο αποτελεσματική απ’ ότι ήταν τη δεκαετία του 1930, οι κοινωνικές εντάσεις και τα μίση έχουν αφεθεί να σιγοβράζουν. Η Ευρώπη και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τώρα μια νέα πρόκληση: πρέπει να απαντήσουν όχι μόνο στις δικές τους οικονομικές δυσκολίες, αλλά και στην βαθιά ανθρώπινη δυστυχία που παράγεται από την οικονομική και πολιτική αποτυχία αλλού.   

Σχετικα αρθρα

Βρίσκεται στο χείλος της αναστροφής η μεταπολεμική ευημερία της Γερμανίας ;

admin

Reuters: O κορωνοϊός οδήγησε ήδη σε ύφεση την παγκόσμια οικονομία

admin

Τι μήνυμα στέλνουν οι επιθέσεις των ΗΠΑ στη Συρία

admin

Ούτε η Ελλάδα θα σώσει το βαυαρικό CSU…

admin

Μην περιμένετε ισοστάθμιση ευρώ-δολαρίου

admin

Αναλυτικός οδηγός για την προστασία της α’ κατοικίας – Παραδείγματα

admin

Ο Σουλτς δεν έχει πολλές επιλογές παρά να συμβιβαστεί

admin

Σύννεφα εμπορικού πολέμου στα Βαλκάνια

admin

Γερμανικά ΜΜΕ: H Τουρκία θέλει να επιβάλει το δίκαιο του ισχυρότερου

admin

Γερμανία: Κρατικό ταμείο για την προστασία επιχειρήσεων από τον κινέζικο “δράκο”

admin

Το ΣτΕ ξηλώνει τον ασφαλιστικό νόμο Κατρούγκαλου -Στον αέρα ο ΕΦΚΑ

admin

Τουρκία: Δύο χρόνια μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα

admin

Handelsblatt: Οι Ελληνες δεν χρωστάνε μόνο στους δανειστές αλλά και στο κράτος

admin

Εθνική Τράπεζα: Πώς περιορίζονται οι επιπτώσεις της κρίσης του Covid-19

admin

Τα … φάλτσα της συγκυβέρνησης

admin

Hannoversche Allgemeine: Θετική η πορεία της ελληνικής οικονομίας

admin

Στην τελική ευθεία για νέο 10ετές-Που πάει το ΧΑ

admin

Η πλειοψηφία των καταλανών αυτονομιστών υπό απειλή

admin