Image default
Πρώτο Θέμα

Η ακροδεξιά της Ευρώπης είναι έτοιμη για την επόμενη οικονομική κρίση

Η ακροδεξιά της Ευρώπης είναι έτοιμη για την επόμενη οικονομική κρίση

Η τελευταία οικονομική κρίση δεν τελείωσε ποτέ, και μια νέα μπορεί να πλησιάζει. Οι ευρωπαίοι έχουν αντέξει χρόνια ανεργίας και υποαπασχόλησης, στάσιμου ή επιδεινωμένου βιοτικού επιπέδου, και περικοπών στις κρατικές υπηρεσίες σε έναν βαθμό που ξεκινά από τις έντονες και φτάνει στον αποδεκατισμό.

Η διάσπαση της Συρίας έχει στείλει ένα παλιρροϊκό κύμα ανθρώπινης δυστυχίας που σπάει κατά μήκος των συνόρων της χώρας, με μέρος αυτού να διαφεύγει προς τις ακτές της ευρωπαϊκής ηπείρου. Και ήδη οι λαϊκιστική, κατά των μεταναστών, δεξιά βρίσκεται σε ισχυρή θέση, από τη Σουηδία ως τη Γαλλία, την Ελλάδα και την Ολλανδία.

Οποιοσδήποτε μπορεί να προβλέψει την επόμενη οικονομική κρίση και να ισχυριστεί δικαίωση στη συνέχεια, όμως ορίστε τι γνωρίζουμε. Ποτέ δεν ξεπεράσαμε την προηγούμενη κρίση: παραμένουμε στις συνέπειες, μια χαμένη δεκαετία, και οι κυβερνήσεις θα έχουν πολύ πιο περιορισμένες επιλογές όταν προκύψει η επόμενη κατάρρευση. Στην ευρωζώνη – όπου η συμμετοχή σε ένα κοινό νόμισμα αφήνει λιγότερα περιθώρια για ελιγμούς, και τα χρόνια περικοπών δαπανών έχουν σημάνει εκτενή κοινωνική και οικονομική εξαθλίωση – περίπου ένας στους δέκα παραμένει χωρίς δουλειά. Είναι ιδιαίτερα δυσοίωνα για τους νέους: περισσότερο από το ένα πέμπτο δεν έχει δουλειά, στην Ελλάδα και την Ισπανία το επίπεδο παραμένει κοντά στους μισούς, στην Ιταλία κοντά στο 38%, και στη Γαλλία περισσότερο από το ένα τέταρτο. Οι «πτυχιούχοι χωρίς μέλλον», όπως τους περιγράφει ο δημοσιογράφος Πολ Μέισον, είναι γνωστοί σε όλη την ήπειρο: νέοι άνθρωποι που ανακαλύπτουν πως οι ευκαιρίες που περιμένουν από την εκπαίδευσή τους απλά δεν υπάρχουν. Η φτώχια και οι δυσκολίες αφορούν έναν αυξανόμενο αριθμό ευρωπαίων: η Oxfam ανακάλυψε πως υπήρχαν 7,5 εκατομμύρια περισσότεροι ευρωπαίοι σε «σοβαρή υλική στέρηση» το 2013 σε σχέση με τέσσερα χρόνια νωρίτερα.

Και τώρα τα οικονομικά φαντάσματα του 2008 δείχνουν να επιστρέφουν. Η παγκόσμια ανάπτυξη εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από μια κινέζικη οικονομία που βρίσκεται σε επιβράδυνση. Αυξάνονται οι φόβοι για μια ύφεση στις ΗΠΑ, αποδυνάμωση της βιομηχανικής παραγωγής στην Ευρώπη, και μια πιθανή πιστωτική κρίση στις ευρωπαϊκές τράπεζες. Εικόνες πανικόβλητων χρηματιστών, με χέρια να καλύπτουν φοβισμένα πρόσωπα καθώς οι αγορές καταρρέουν, αυξάνουν το αίσθημα deja vu. Η οικονομική πολιτική του Όσμπορν έχει αφήσει τη Βρετανία απροετοίμαστε απέναντι σε μια κρίση, με την αδύναμη ανάπτυξη των μισθών να σημαίνει λιγότερα φορολογικά έσοδα και η συρρικνωμένη βιομηχανική παραγωγή να την κάνει να εξαρτάται περισσότερο από την πόλη του Λονδίνου.

Και ποιος περιμένει, προετοιμάζεται και εδραιώνεται; Η ακροδεξιά της Ευρώπης, η οποία ήδη τρέφεται από την απόγνωση της οικονομικής κρίσης και τις αντιδράσεις κατά των προσφύγων που διαφεύγουν από τη βία στη Μέση Ανατολή. Εκεί που ο κύριος στόχος ήταν οι εβραίοι, τώρα είναι οι μουσουλμάνοι. Παρ’ ότι δεν κατάφερε να πετύχει την αναμενόμενη εξέλιξη στις περιφερειακές εκλογές του Δεκεμβρίου, το ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λε Πεν – συνδυάζοντας την πολιτική κατά των μεταναστών με μια τολμηρή επιδρομή στην οικονομική ρητορική της αριστεράς – κέρδισε σχεδόν 7 εκατομμύρια ψήφους στη Γαλλία. Παρ’ ότι η αρχηγός του Μαρίν Λε Πεν είναι ευτυχώς απίθανο – τουλάχιστον στο σημερινό πολιτικό κλίμα – να κερδίσει τις προεδρικές εκλογές, είναι εξαιρετικά πιθανό να βγει πρώτη στον πρώτο γύρο.

Στη Σουηδία, οι ακροδεξιοί Σουηδοί Δημοκράτες – ένα κόμμα με νεοναζιστική προέλευση – ηγούνται κατά καιρούς στις δημοσκοπήσεις, λαμβάνοντας τακτικά τη στήριξη σχεδόν ενός πέμπτου του εκλογικού σώματος. Εδώ έχουμε ένα κόμμα ο αρχηγός του οποίου προκήρυξε την ανάπτυξη του Ισλάμ ως «τη μεγαλύτερη ξένη απειλή μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο». Στη Φινλανδία – που ήδη έχει χτυπηθεί από την ύφεση – το ακροδεξιό κόμμα των Φινλανδών βρίσκεται ήδη στην κυβέρνηση. Η Βόρεια Λίγκα ανεβαίνει στην Ιταλία. Ο αρχηγός της, Λούκα Τσάια, έχει ζητήσει την περίφραξη των καταυλισμών των Ρομά, και πέρυσι, αφού έγινε κυβερνήτης του Βένετο απαίτησε την απέλαση των αφρικανών μεταναστών. Ενώ το ακροδεξιό κόμμα της Ελευθερίας – ο πρώην αρχηγός του οποίου, ο Γεργκ Χάιντερ, είχε κατηγορηθεί για ναζιστικές συμπάθειες – δεν κατάφερε να κερδίσει τη Βιέννη στις εκλογές του περασμένου έτους, πέτυχε ένα πρωτοφανές για αυτό αποτέλεσμα.

Οι δημοσκοπήσεις στην Ολλανδία υποδεικνύουν πως ένα κόμμα υπό την ηγεσία του Γκερτ Βίλντερς – ο οποίος, όπως και ο Ντόναλντ Τραμπ, θέλει να σταματήσει τη μετανάστευση των μουσουλμάνων για να αποτρέψει μιαν «ισλαμιστική εισβολή» – οδεύει προς την επικράτηση σε γενικές εκλογές. Στη μαστιζόμενη από τη λιτότητα Ελλάδα, η νεοναζιστική Χρυσή Αυγή τρομοκρατεί τους μετανάστες. Ακόμη και στη Γερμανία – η οποία κατά τη μεταπολεμική περίοδο έχει αποφύγει την άνοδο της ακροδεξιάς – το λαϊκιστικό κόμμα της ακραίας δεξιάς Εναλλακτική για τη Γερμανία αυξάνει τη στήριξή του.

Κατά συνέπεια, είναι στο χέρι της αριστεράς να προσφέρει μιαν εναλλακτική διέξοδο. Η Ισπανία έχει χτυπηθεί περισσότερο από τους περισσότερους, όμως ως τώρα έχει αντισταθεί στην άνοδο παρόμοιου ακροδεξιού, αντιμεταναστευτικού κόμματος. Αντ’ αυτού, η κοινωνική οργή έχει διοχετευτεί προς τους Podemos, ένα προοδευτικό κόμμα που ισχυρίζεται πως έχει εναλλακτική στη λιτότητα.

Οι Podemos προέκυψαν από κινήματα που οργανώθηκαν από τοπικές κοινότητες, όπως το κίνημα κατά των εξώσεων. Αξίζει ωστόσο να κατανοήσει κανείς και την προσέγγισή τους στην επικοινωνία. Αποφεύγοντας τα παραδοσιακά σύμβολα και τη γλώσσα της αριστεράς, αντιστεκόμενοι ακόμη και στη γλώσσα της «αριστεράς» εναντίον της «δεξιάς», έχουν προσελκύσει πολίτες έξω από την παραδοσιακή σφαίρα επιρροής της αριστεράς. Έχουν προσελκύσει μια νεότερη, απελπισμένη γενιά. Και το μήνυμά τους είναι αυτό της αμετανόητης αισιοδοξίας και ελπίδας. Οι Podemos έχουν μιαν αποφασιστικά πατριωτική προσέγγιση, επαναπροσδιορίζοντας τον πατριωτισμό ως την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της πλειοψηφίας κατά των ελίτ και την απελευθέρωση της χώρας από την αδικία.

Η αριστερά – συμπεριλαμβανομένης της βρετανικής αριστεράς – έχει πολλά να μάθει. Μια πειστική, ολοκληρωμένη εναλλακτική στην αδίστακτη οικονομική πολιτική, ιδιαίτερα εάν πλησιάζει μια νέα οικονομική κρίση, είναι απελπιστικά απαραίτητη. Όμως ο αριστερός χώρας θα πρέπει να καταλάβει πως η κατάσταση είναι επείγουσα, καθώς η ακροδεξιά είναι ισχυρότερη, καλύτερα οργανωμένη και σε κατάλληλη θέση για να εκμεταλλευτεί τις όποιες επικείμενες κρίσεις. Η ιστορία της Ευρώπης θα πρέπει να λειτουργήσει ως προειδοποίηση ωστόσο. Είναι καιρός να ετοιμαστεί, και γρήγορα.  

Σχετικα αρθρα

Πλούσιοι Τούρκοι αγοράζουν ακίνητα στην Ελλάδα -Ρόδος, Μύκονος, Αττική στις προτιμήσεις τους

admin

Ωρολογιακή βόμβα η τουρκική οικονομία

admin

Φωτιά για τους ελεύθερους επαγγελματίες το ασφαλιστικό

admin

Κοκτέιλ κινδύνων

admin

Σε πτωτική «δίνη» τα διεθνή χρηματιστήρια

admin

Η δυναμική πορεία των ελληνικών κρασιών, στην παγκόσμια αγορά

admin

Τελεσίγραφο 3,6 δισ. € των θεσμών στην Ελλάδα

admin

Οι λαϊκιστές της Ιταλίας ξεκίνησαν τον πόλεμο με την Ευρώπη

admin

Η σκοτεινή πλευρά του τουρισμού

admin

Πώς είδαν τα διεθνή ΜΜΕ την αναβάθμιση της Ελλάδας από τον Fitch

admin

Ο Ιταλός Ντόναλντ Τραμπ κυβερνά την Ιταλία

admin

Η ΕΕ οδεύει προς μια «μεγάλη έκρηξη» που δεν είναι το Brexit

admin

Οι ρυθμιστές της ευρωζώνης πιέζουν για αυστηρότερους κανόνες για τα κόκκινα δάνεια

admin

Πίσω στο Eurogroup για το ευρωομόλογο

admin

Νέα ρύθμιση για οφειλές στα Ταμεία

admin

Ξεκαθαρίζοντας το δημόσιο χρέος της Ελλάδας

admin

Μ.Μπλούμπεργκ:17 φορές πλουσιότερος από τον Αμερικανό πρόεδρο

admin

Όλοι πλην της Τερέζα Μέι στο ντιμπέιτ

admin