Image default
Πρώτο Θέμα

Ανατολική Ευρώπη και το γράμμα του νόμου

european union eu flag missing star brexitΓια αρκετά χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ασκήσει κριτική στις κυβερνήσεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας για τη παραβίαση των κανόνων της ΕΕ και υποτίμηση των αξιών της. Μέχρι τώρα, έμενε μόνο στα λόγια.

Τελευταία οι παραβάσεις έχουν αυξηθεί. Η στήριξη για κάποιου είδους τιμωρίας αυξάνεται επίσης, και φαίνεται να καραδοκεί κάποια σύγκρουση. Ωστόσο, η ΕΕ ανακαλύπτει πως δεν έχει καλούς τρόπους – δηλαδή πολιτικά εφικτούς – να επιβάλει το σύνταγμά της. Εκτός από την αντιμετώπιση των άμεσων επίμαχων ζητημάτων, οι ηγέτες της ένωσης θα πρέπει αργά ή γρήγορα να αντιμετωπίσουν αυτό το βαθύτερο πρόβλημα.

Η Ευρωπαϊκή Κομισιόν μόλις ψήφισε για να ξεκινήσει διαδικασίες κατά της Πολωνίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας για την παραβίαση της συμφωνίας του 2015 της ΕΕ για τους μετανάστες. Υπό τη συμφωνία, δέχτηκαν να λαμβάνουν έναν συγκεκριμένο αριθμό προσφύγων κάθε τετράμηνο. Οι στόχοι δεν ήταν καθόλου απαιτητικοί (μόλις 1.294 άνθρωποι για την Ουγγαρία, για παράδειγμα), όμως τα σύνορα παρέμειναν κλειστά.

Η Ουγγαρία έχει απευθύνει την υπόθεση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, υποστηρίζοντας πως η συμφωνία παραβιάζει την εθνική κυριαρχία και πως δεν είναι δεσμευτική. Απόφαση αναμένεται τον Ιούλιο. Εάν η απόφαση βγει υπέρ της Κομισιόν, οι παραβάτες θα πρέπει να τηρήσουν τον λόγο τους ή διαφορετικά να αντιμετωπίσουν κυρώσεις.

Αυτός είναι καλός τρόπος διευθέτησης. Ζητά από ένα δικαστήριο τη δικαιοδοσία του οποίου αναγνωρίζουν όλες οι πλευρές να επιλύσει τη διαφορά. Όμως ας το συγκρίνουμε αυτό με μια άλλη σειρά ζητημάτων της ΕΕ.

Από τότε που ανήλθε στην εξουσία το 2015, το κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης της Πολωνίας (PiS) έχει επιδιώξει να πάρει τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης και έχει προτείνει αλλαγές στο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας, κάτι που προκάλεσε επίσημη προειδοποίηση από την Ευρωπαϊκή Κομισιόν. Στην Ουγγαρία, η κυβέρνηση του Βίκτορ Όρμπαν έχει επίσης επιτεθεί στα δικαστήρια και τον Τύπο. Πρόσφατα ακολούθησε το παράδειγμα του Βλαντίμιρ Πούτιν, περνώντας νόμο που επιτίθεται σε μη κυβερνητικές οργανώσεις που δέχονται χρηματοδότηση από το εξωτερικό. (Το Κεντρικό Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο της Βουδαπέστης που στηρίζεται από τον Τζορτζ Σόρος ήταν ο κύριος στόχος.)

Αυτά τα μέτρα δείχνουν να περιφρονούν ξεκάθαρες δεσμεύσεις της ΕΕ σε δημοκρατικές νόρμες. Και υπάρχει διαδικασία – που περιγράφεται από το Άρθρο 7 της συνθήκης της Λισαβόνας – για την αντιμετώπισή τους. Το πρόβλημα είναι πως είναι αργή, περίπλοκη και πολιτικά φορτισμένη. Στην ουσία, ζητά από πολιτικούς και γραφειοκράτες να κρίνουν τις (εκλεγμένες) κυβερνήσεις των παραβατών χωρών.

Οι κυβερνήσεις φοβούνται σωστά πως κάτι τέτοιο θα ήταν ασύνετο: θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις διαφωνίες. Πολλοί βλέπουν τη διαδικασία ως «πυρηνική επιλογή», πολύ επικίνδυνη και διχαστική για να χρησιμοποιηθεί. Η λύση που προτιμά η Γερμανία – την παρακράτηση βοήθειας σε χώρες που δε συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΕ – θα έβλαπτε τους πιο ευάλωτους πολίτες της ΕΕ και θα δημιουργούσε νέες έχθρες.

Οι πρόσφατες τάσεις στην Ουγγαρία και την Πολωνία είναι πράγματι ανησυχητικές. Η ΕΕ χρειάζεται έναν τρόπο να επιβάλει τις δεσμεύσεις που έχουν πάρει τα μέλη της για τις δημοκρατικές νόρμες, αλλά έναν που δε θα φοβάται να χρησιμοποιήσει.

Προς το παρόν, οι ηγέτες της ΕΕ πρέπει να αυξήσουν τη διπλωματική πίεση στην Πολωνία και την Ουγγαρία, θυμίζοντάς τους τις υποσχέσεις που έχουν δώσει – και αν αποτύχει αυτό, επικαλούμενη την απειλή του Άρθρου 7. Ο δρόμος είναι επικίνδυνος, αναμφίβολα, όμως τουλάχιστον υπάρχει. Στο μέλλον, ωστόσο, η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει πως συνταγματικά ερωτήματα όπως αυτά θα μπορούν να διευθετούνται πιο γρήγορα μέσω της δικαστικής οδού, η οποία μειώνει την πολιτική ένταση. Οι διαφωνίες για το τι προβλέπουν οι συνθήκες και τα συντάγματα αποτελούν νομικές διαφωνίες, και διευθετούνται καλύτερα σε δικαστήρια.   

Σχετικα αρθρα

Σοβαρά λάθη στις μελέτες κτηματογράφησης διαπιστώνουν οι συμβολαιογράφοι

admin

Μείωση 15,8% στις επίσημες πτωχεύσεις εταιρειών το 2014 στην Ελλάδα

admin

Το νόμισμα που μετρά περισσότερο είναι το αμερικανικό δολάριο

admin

FAZ: Η Ιταλία δυσκολεύει την Ελλάδα να βγει στις αγορές

admin

Μέρκελ: Παρά την κούραση, οι Έλληνες πρέπει να συνεχίσουν τις μεταρρυθμίσεις

admin

Γιατί φθίνει η στήριξη για τα κατεστημένα κόμματα της Ευρώπης

admin

Προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ με 30%-34% στο διακαναλικό exit poll

admin

Στην Βουλή ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών επιχειρήσεων

admin

Και να που υπάρχει… ύφεση…

admin

Έκκληση Μακρόν για εθνικό διάλογο

admin

ΟΤΕ: Ένας στους 10 έλληνες με οπτική ίνα το 2022 – 150.000 έως το τέλος του έτους

admin

Ανοδική μεταστροφή για τη βιομηχανία πλαστικής συσκευασίας, το 2013

admin

Το φλερτάρισμα της Ευρώπης με το χρέος

admin

Εκ νέου διαβουλεύσεις CDU, CSU και SPD

admin

Ο Ερντογάν χρησιμοποιεί τον χρυσό για να στηρίξει τη λίρα

admin

ΕΕ: Παγώνει η δημοσιονομική πειθαρχία–ΔΝΤ: Υφεση χειρότερη από το 2008

admin

Πόσο στενή μπορεί να γίνει η σχέση ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου

admin

CNBC: Ελλάδα και πιστωτές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για το χρέος

admin