Image default
Πρώτο Θέμα

Brexit στο πουθενά;

brexit globalisationΗ πολιτική αναδεικνύει έντονα συναισθήματα σε όλους. Ακόμη και οι Βρετανοί, παρά τη φήμη τους για την επιδίωξη των συμφερόντων τους με έναν ψύχραιμο και ήρεμο τρόπο, προφανώς δεν είναι απρόσβλητοι.

Ίσως αυτή η φήμη να είναι απλώς απομεινάρι από την μακρόχρονη βρετανική αυτοκρατορία. Σίγουρα δεν ισχύει για το Ηνωμένο Βασίλειο του 2017.

Δείτε τις πολιτικές αποφάσεις που πήραν οι Βρετανοί τον τελευταίο χρόνο. Τον περασμένο Ιούνιο, αποφάσισαν – έστω και με μικρή διαφορά – να αποχωρήσουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και στις γενικές εκλογές του τελευταίου μήνα, έδωσαν ένα αποτέλεσμα που μόνο ενισχύει την εντύπωση ότι ο βρετανικός ρεαλισμός είναι σε πτώση.

 Οι εκλογές – με τις οποίες το Συντηρητικό Κόμμα έχασε την πλειοψηφία του, οδηγώντας σε ένα «κρεμασμένο» κοινοβούλιο – δείχνει πόσο μακριά απομακρυσμένη από την υπόλοιπη χώρα είναι η πολιτική τάξη στο Westminster. Πράγματι, το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να υφίσταται όχι μόνο μια πολιτική κρίση και κρίση ταυτότητας, αλλά και μια κρίση εμπιστοσύνης στις πολιτικές και οικονομικές του ελίτ, η οποία ξεκίνησε με την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008.

Αυτό δεν θα διευκολύνει τις συνεχιζόμενες συνομιλίες για το Brexit. Ο συνομιλητής της ΕΕ στις διαπραγματεύσεις είναι μια πολύ αποδυναμωμένη κυβέρνηση σε κατάσταση κρίσης. Όμως, οι διαπραγματευτές της ΕΕ δεν πρέπει να ξεχάσουν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα εξακολουθήσει να είναι σημαντικό για την Ευρώπη εκτός της ΕΕ. Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους τώρα, τόσο για την ΕΕ όσο και για το Ηνωμένο Βασίλειο, είναι ότι οι τελευταίοι θα φύγουν χωρίς τίποτα και θα καταλήξουν σε μια ακόμη χειρότερη κατάσταση από ό, τι ήδη υπάρχει.

Οι ιστορικοί του μέλλοντος πιθανότατα θα επανεξετάζουν το 2016 και το 2017 με μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι άνευ προηγουμένου μια χώρα να εγκαταλείψει μια ιδιαίτερα συμφέρουσα γεωπολιτική και οικονομική θέση απλώς και μόνο επειδή αντιμετωπίζει μια παρατεταμένη κρίση ταυτότητας. Πριν ξεκινήσει το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε ένα πολύ ισχυρό χέρι να παίξει μέσα στην ΕΕ και ως εκ τούτου στην παγκόσμια σκηνή, εξαιτίας της ιδιαίτερης σχέσης του με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Επιπλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει μια παράδοση φιλελευθερισμού και παγκόσμιας εμπλοκής, ειδικά με την Ευρώπη και την ευρωζώνη. Το Λονδίνο είναι από καιρό χρηματοοικονομικό κέντρο για ολόκληρη την ήπειρο. Και η βρετανική οικονομία είναι – ή, τουλάχιστον, ήταν – πύλη για πολλές διεθνείς εταιρείες που επιδιώκουν την πρόσβαση στην ενιαία αγορά της ΕΕ και στην ευρωζώνη, παρά την άρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου να ενταχθεί στο ενιαίο νόμισμα.

Ωστόσο, αξίζει να θυμηθούμε ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1970, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε χάσει την αυτοκρατορία του και την πολιτική επιρροή τη συνόδευε. Και ότι κατάφερε να αντιστρέψει την οικονομική του πτώση μόλις προσχώρησε στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα (πρόδρομος της ΕΕ) το 1973. Δυστυχώς, οι Βρετανοί σπάνια αναγνωρίζουν αυτό το γεγονός. Αντίθετα, ένα ηχηρό τμήμα της πολιτικής τάξης και του εκλογικού σώματος της Βρετανίας έχει κατηγορήσει εδώ και καιρό την ΕΕ και τα θεσμικά της όργανα – μερικά από τα οποία απαιτούν από τα κράτη μέλη να παραχωρήσουν μέρος της κυριαρχίας τους – για όλα τα δεινά αυτού του κόσμου.

Αλλά τώρα που το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρεί από την ΕΕ, γίνεται ολοένα και πιο σαφές ότι χάνει πολλά, οικονομικά και πολιτικά. Και με τι αντίκρυσμα;

Οι Brexiteers του Ηνωμένου Βασιλείου απαιτούν “κυριαρχία”, αλλά χωρίς να εξετάζουν τι μπορεί να σημαίνει αυτό σε μια εποχή συνεχώς αυξανόμενης παγκοσμιοποίησης και ενοποίησης της αγοράς. Δεδομένης της προστατευτικής ρητορικής της κυβέρνησης του Τραμπ, η σημασία της διατήρησης της πρόσβασης στην ενιαία αγορά της Ευρώπης φαίνεται να είναι πιο μεγάλη από ποτέ.

Αλλά το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα είναι ο μόνος ηττημένος από την Brexit. Η ΕΕ θα χάσει τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της και τον βασικό εγγυητή ασφαλείας. Μία ελπίδα τώρα είναι ότι η εκλογή του Εμανουέλ Μακρόν στη γαλλική προεδρία θα αμβλύνει κάποιους από τους πόνους του Brexit. Η εκλογή του Μακρόν, μαζί με τα θετικά οικονομικά νέα από την ευρωζώνη, αντιπροσωπεύει μια απροσδόκητη ευκαιρία για ένα νέο ξεκίνημα μέσα στην ΕΕ, η οποία θα μπορούσε να αρχίσει μόλις η Γερμανία διεξαγάγει τις γενικές εκλογές της τον Σεπτέμβριο.

Συμπτωματικά, το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να βρίσκεται σε διαδικασία εξόδου από μια ΕΕ που κινείται γρήγορα προς την ανανέωση της πολιτικής σταθερότητας και της οικονομικής ανάπτυξης – που είναι, ειρωνικά, αυτό που το στρατόπεδο του Leave φαντάζεται ότι μπορεί να επιτύχει με το Brexit.

Ευτυχώς, οι πρόσφατες εκλογές του Ηνωμένου Βασιλείου ενδέχεται να έχουν αποτελέσει σημείο εκκίνησης για διαπραγματεύσεις. Για πολλούς παρατηρητές, το αποτέλεσμα έδειξε ότι οι βρετανοί ψηφοφόροι αντιτίθενται σε ένα «σκληρό Brexit», με το οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο θα εγκαταλείψει την ενιαία αγορά και την τελωνειακή ένωση χωρίς να υπάρχει συμφωνία και θα επανέλθει στους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.

Οι διαδικασίες διαζυγίου είναι σπάνια ευχάριστες. Αλλά είναι πολύ χειρότερα όταν τα εμπλεκόμενα μέρη δεν συμπεριφέρονται όπως οι ενήλικες. Όταν τα συναισθήματα μένουν ασυγκράτητα, οι πρώην αγάπες μπορούν γρήγορα να μετατραπούν σε οργή και επιθυμία πρόκλησης πόνου.

Ωστόσο, για τις χώρες όπως και για τους ανθρώπους, η ζωή συνεχίζεται μετά το διαζύγιο. Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θα παραμείνουν γεωγραφικά κοντά και, συνεπώς, γεωπολιτικά εξαρτώμενοι ο ένας από τον άλλο. Τα τρέχοντα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια, την τρομοκρατία και τους πρόσφυγες θα αναγκάσουν τις δύο πλευρές να συνεργαστούν. Και το εμπόριο θα συνεχιστεί, ακόμη και αν αντιμετωπίσει περισσότερα εμπόδια.

Επομένως, το συμφέρον των δύο πλευρών είναι να μην προκαλέσουν βαθιές πληγές, αντιπαραθέσεις ή να φέρουν σε αμηχανία και να απειλήσουν την άλλη πλευρά. Πάνω απ’ όλα, τα θέματα που σχετίζονται με την κοινή ασφάλεια Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ δεν πρέπει να αποτελέσουν μέρος των διαπραγματεύσεων. Και οι δύο πλευρές πρέπει να αναγνωρίσουν την αμοιβαία εξάρτησή τους και να είναι έτοιμες να δείξουν γενναιοδωρία.

Η ΕΕ, από την πλευρά της, πρέπει να είναι γενναιόδωρη όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα εξόδου, τις νέες εμπορικές ρυθμίσεις και οποιεσδήποτε μεταβατικές ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να μετριάσουν τον αντίκτυπο του διαχωρισμού. Και το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να έχει επίγνωση των πολλών πολιτών της ΕΕ που διαμένουν επί του παρόντος στη Βρετανία, και ειλικρίνεια για τις οικονομικές δεσμεύσεις του έναντι του μπλοκ.

Εάν υπάρχει ένα πράγμα που πρέπει να θυμόμαστε, είναι ότι οι άνθρωποι αλλάζουν γνώμη. Και επειδή τα συναισθήματα των ανθρώπων αλλάζουν, οι χώρες αλλάζουν κατεύθυνση. Δεν πρέπει να αποκλειστεί κανένα πιθανό μέλλον, συμπεριλαμβανομένου και αυτού όπου κάποιο από τα δύο μέρη θα πει: “Ας προσπαθήσουμε ξανά.”   

Σχετικα αρθρα

Η πρόταση των πιστωτών οδηγεί τον Τσίπρα στα άκρα

admin

FT: Φιλικές στην αγορά μεταρρυθμίσεις υπόσχεται ο Μητσοτάκης

admin

Handelsblatt: Ανακάμπτουν οι ελληνικές τράπεζες

admin

Die Welt: Το ΔΝΤ ζητά κούρεμα χρέους 100 δισ. ευρώ για την Αθήνα

admin

Citi: Ηρακλής και ανάπτυξη τα «κλειδιά» για περαιτέρω αναβαθμίσεις της Ελλάδας

admin

Financial Times: Ρίγη στις αγορές ομολόγων από την πολιτική αστάθεια σε Ρώμη και Μαδρίτη

admin

Tο νέο μπρα ντε φερ με την Τρόικα

admin

Υπερδύναμη ο Τζωρτζ Σόρος;

admin

Πως η Ελλάδα «κούρασε» την Ευρώπη…

admin

Η Μέρκελ έχει έξι εβδομάδες για να γράψει ιστορία

admin

Ο γεωπολιτικός αντίκτυπος του φθηνού πετρελαίου

admin

Χαρτογραφώντας το 2014…

admin

Ο Τσίπρας, η Μέρκελ και… η ωρολογιακή βόμβα της 9ης Απριλίου

admin

Δέκα οικονομολόγοι φαντάζονται πώς θα είναι η ζωή κατά τον 22ο αιώνα

admin

Ενεργειακή συμμαχία Ελλάδας, Αιγύπτου, Ισραήλ – Ο ρόλος των ΗΠΑ και η θέση της Τουρκίας

admin

EUobserver: Η ελληνική έξοδος από το πρόγραμμα διάσωσης παίρνει μορφή

admin

EFSF: Πράσινο φως για ελάφρυνση χρέους 1 δισ. ευρώ

admin

Η Ευρώπη φοβάται ακόμα το τέρας της ύφεσης

admin