Image default
Πρώτο Θέμα

Ο λάθος τρόπος αποτροπής ενός πυρηνικού πολέμου

india pakistan nuclear arsenal 1465842371Η μεγάλη πλειοψηφία των χωρών θέλει να αποκλείσει την υπαρξιακή απειλή πυρηνικής καταστροφής, και σωστά. Αλλά η επίτευξη ενός κόσμου απαλλαγμένου από πυρηνικά όπλα είναι ευκολότερο να ειπωθεί παρά να γίνει, και υπάρχει ο κίνδυνος ότι κάποιες προσπάθειες για να γίνει αυτό θα μπορούσαν να αποτύχουν.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τα πυρηνικά αποθέματα σε όλο τον κόσμο έχουν μειωθεί σημαντικά. Η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συρρικνώσει το πυρηνικό τους οπλοστάσιο κατά 80% και κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα, οι ΗΠΑ ζήτησαν από τη Ρωσία να συνεχίσει τις περαιτέρω μειώσεις. Στη Δυτική Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γαλλία έχουν κάνει τα μικρότερα οπλοστάσιά τους ακόμη πιο μικρά.

 Αυτές οι χώρες είχαν διάφορους λόγους για τη μείωση των αποθεμάτων τους. Όμως, ως υπογράφοντες τη συνθήκη περί μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων (NPT) του 1968 – το θεμέλιο των παγκόσμιων προσπαθειών για τη μείωση της απειλής από τα πυρηνικά όπλα – είχαν επίσης την υποχρέωση να το πράξουν.

Τα τελευταία χρόνια, η πρόοδος προς τον πυρηνικό αφοπλισμό έχει σταματήσει. Η Ρωσία εκσυγχρονίζει σήμερα τις στρατηγικές πυρηνικές της δυνάμεις και έχει αρχίσει να αναφέρει συχνότερα τις πυρηνικές της δυνατότητες σε δημόσιες δηλώσεις. Αυτό εξηγεί γιατί οι προσπάθειες για τη μείωση των πυρηνικών οπλοστασίων στη Δυτική Ευρώπη έχουν σταματήσει. Οι ΗΠΑ, από την πλευρά της, εξετάζουν επίσης τις επιλογές της για τον εκσυγχρονισμό του πυρηνικού οπλοστασίου.

Εν τω μεταξύ, το Πακιστάν συνέχισε να παράγει τα σχάσιμα υλικά που χρησιμοποιούνται στα πυρηνικά όπλα. Οι προσπάθειες για να καταστεί η Μέση Ανατολή μια ζώνη χωρίς πυρηνικά δεν έχουν οδηγηθεί πουθενά, κυρίως εξαιτίας του Ισραήλ. Η διεθνής κοινότητα δεν μπόρεσε να συμφωνήσει για μια μελλοντική πορεία στις διασκέψεις αναθεώρησης της Συνθήκης NPT το 2005 και το 2015. Και, βεβαίως, οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Βόρειας Κορέας έχουν δημιουργήσει μια άλλη πυρηνική κρίση στην Ανατολική Ασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, ένα μεγάλο μπλοκ χωρών πρότεινε μια εκτεταμένη Συνθήκη για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων, προσχέδιο της οποίας εγκρίθηκε από 122 κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών στις αρχές Ιουλίου. Δυστυχώς, αυτό που ξεκίνησε ως αξιόλογη ανθρωπιστική προσπάθεια κατέληξε σε μια σοβαρά εσφαλμένη πρόταση.

Τρία θέματα ξεχωρίζουν. Πρώτον, δεδομένου ότι κανένα πυρηνικό κράτος δεν υποστηρίζει μια συνθήκη για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων, η παρούσα πρόταση, από μόνη της, δεν θα απαλλάξει τον κόσμο από καμία πυρηνική κεφαλή. Ακόμα χειρότερα, η νέα συνθήκη θα μπορούσε να υπονομεύσει τη ΝΡΤ, η οποία, παρά τις δικές της αδυναμίες, έχει πολύ ευρύτερη υποστήριξη, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών (Κίνα, Γαλλία, Ρωσία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ). Τέλος, θεωρώντας ότι η έννοια της εκτεταμένης πυρηνικής αποτροπής είναι παράνομη ή τουλάχιστον ανήθικη, το σχέδιο συνθήκης θα μπορούσε στην πραγματικότητα να απειλήσει την ασφάλεια στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία.

Το αρχικό σχέδιο της συνθήκης, όταν αποκαλύφθηκε νωρίτερα φέτος, δεν περιλάμβανε τη ρητή απαγόρευση της χρήσης πυρηνικών όπλων ως αποτρεπτικού μέσου. Αλλά η έκδοση που ψήφισαν οι χώρες τον Ιούλιο την είχε. Πρόκειται για μια κρίσιμη αλλαγή. Η απειλή μιας πυρηνικής αντίστασης είναι αυτό που αποτρέπει τα κράτη από τη χρήση των πυρηνικών όπλων εξ αρχής. Και η αποκαλούμενη εκτεταμένη αποτροπή μέσω συμμαχιών είναι αυτό που προστατεύει τα μη πυρηνικά κράτη από το να εκβιάζονται από τα πυρηνικά κράτη. Χωρίς εκτεταμένο αποτρεπτικό παράγοντα, οι μη πυρηνικές χώρες θα μπορούσαν να θεωρήσουν σωστό να αποκτήσουν δικά τους πυρηνικά όπλα.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ολλανδία, η μόνη χώρα του ΝΑΤΟ που συμμετείχε στην ανάπτυξη της συνθήκης για την απαγόρευση των πυρηνικών, τελικά καταψήφισε. Η Ιαπωνία, η μόνη χώρα που έχει ποτέ δεχτεί επίθεση με πυρηνικά όπλα, έχει επίσης αποσύρει την υποστήριξη της συνθήκης, επειδή βασίζεται σε εκτεταμένη πυρηνική αποτροπή από τις ΗΠΑ.

Χωρίς την προστασία αυτή, η Ιαπωνία θα ήταν εντελώς ευάλωτη σε κινέζικους πυρηνικούς εκβιασμούς και βομβιστικές επιθέσεις της Βόρειας Κορέας. Πράγματι, δεδομένου ότι η διπλωματία και οι βαθιές κυρώσεις δεν έχουν τερματίσει το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας, η πυρηνική αποτροπή αποτελεί τον μοναδικό πρακτικό τρόπο για την προστασία των χωρών της Ανατολικής Ασίας από πυρηνικό εκβιασμό ή επίθεση. Ομοίως, η συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών – από τη Φινλανδία έως την Πορτογαλία – δεν επιθυμούν να διαμένουν στη σκιά των ρωσικών πυρηνικών κεφαλών χωρίς τίποτα να τις προστατεύει.

Απαγορεύοντας αποτελεσματικά τον αποτρεπτικό χαρακτήρα, το σχέδιο συνθήκης θα μπορούσε να κάνει τον κόσμο ακόμα λιγότερο ασφαλή από ό, τι είναι ήδη. Φυσικά, οι υποστηρικτές της Συνθήκης επισημαίνουν ότι θα αυξήσουν την υποστήριξη του κοινού για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων με την πάροδο του χρόνου, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις των πυρηνικών κρατών να εγκαταλείψουν τα οπλοστάσια τους.

Αλλά αυτή είναι καθαρή αφέλεια. Κανείς με παραμικρή σχέση με την πραγματικότητα δε θα μπορούσε να πιστέψει σοβαρά ότι οι κυβερνήσεις της Κίνας, του Ισραήλ, του Πακιστάν και της Ρωσίας θα εγκαταλείψουν απλά τα πυρηνικά τους όπλα, επειδή η κοινή γνώμη στρέφεται εναντίον τους.

Δυστυχώς, τα πυρηνικά όπλα είναι ευρέως δημοφιλή σε αυτές τις χώρες, επειδή θεωρούνται ως εγγυητής ασφάλειας και πραγματοποίηση εθνικών φιλοδοξιών στην παγκόσμια σκηνή. Όσοι από εμάς θέλουμε έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά δεν είμαστε υποχρεωμένοι να συμφωνήσουμε με αυτή την προοπτική, αλλά είναι καλό να μην την αγνοήσουμε.

Μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση θα ήταν η επιδίωξη περαιτέρω μειώσεων των πυρηνικών όπλων τόσο στις ΗΠΑ όσο και στη Ρωσία, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι. Για το σκοπό αυτό, είναι ζωτικής σημασίας να μην εκσυγχρονίσει ούτε ένα κράτος το πυρηνικό του οπλοστάσιο κατά τρόπο που να θεωρείται ότι επεκτείνει τις πυρηνικές δυνατότητές του. Αντί αυτού, πρέπει να ανοίξουν τον δρόμο για περαιτέρω μειώσεις.

Στη Μέση Ανατολή, ο τερματισμός των σημερινών συγκρούσεων και η ανάπτυξη μηχανισμών επίλυσης συγκρούσεων θα μπορούσαν να συμβάλουν στην προώθηση της προόδου προς την κατεύθυνση της απελευθέρωσης από τα πυρηνικά με την πάροδο του χρόνου. Υπό την άποψη αυτή, η πυρηνική συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των P5 1 (τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, συν τη Γερμανία) είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα.

Όσον αφορά τη Νότια Ασία, ελπίζουμε ότι ένας κατευνασμός μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν θα διευκολύνει τον καλύτερο έλεγχο των πυρηνικών όπλων, ακόμη και αν η σκιά της Κίνας – που βλέπει τη βόμβα της ως μέρος της παγκόσμιας θέσης της – θα εξακολουθεί να κρέμεται πάνω από την Ινδία.

Εν τέλει, ο πυρηνικός αφοπλισμός πλήρους κλίμακας δεν μπορεί να επιτευχθεί με μία μόνο Μεγάλη Έκρηξη. Ο κόσμος θα εξυπηρετούταν καλύτερα από μια βαθμιαία προσέγγιση βασισμένη στη NPT, τη στρατηγική μείωση των εξοπλισμών από τις μεγάλες δυνάμεις και την επίλυση των συγκρούσεων σε κρίσιμες περιοχές.

Στο βέλτιστο σενάριο, η προτεινόμενη συνθήκη για την απαγόρευση της πυρηνικής ενέργειας θα είναι απλώς ένας αντιπερισπασμός. Ωστόσο, υπάρχει λόγος να φοβηθούμε ότι θα περιπλέξει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες περαιτέρω μείωσης των πυρηνικών οπλοστασίων, θα εμβαθύνει το χάσμα μεταξύ πυρηνικών και μη πυρηνικών κρατών και, στο χειρότερο σενάριο, θα αυξήσει ακόμη και τον κίνδυνο πυρηνικής σύγκρουσης σε καίριες περιοχές . 

Σχετικα αρθρα

Τουρκία: Aνταμείβει τις τράπεζες που δίνουν περισσότερα δάνεια με πιο χαλαρούς κανόνες

admin

Το G-7, η Ελλάδα και η Μέρκελ…

admin

Χρειάζεται η Ευρώπη τα Βαλκάνια;

admin

Η ελληνική οικονομία ξανά σε ύφεση

admin

Μόλις 500 εκατ. ευρώ η ρευστότητα των τραπεζών

admin

ΔΝΤ:Νέο όχι για συντάξεις,επιβεβαίωση του oikonomia.gr

admin

Η Μέρκελ συνεχίζει να παίρνει τις αποφάσεις στην ευρωζώνη

admin

ΧΑ: Μηνιαία πτώση 3,54% για ΓΔ και 5,58% για Τράπεζες

admin

Η οικονομία της ευρωζώνης είναι γεμάτη εκπλήξεις

admin

ΗΠΑ: Ο ζάπλουτος πρόεδρος και τα φτωχαδάκια υπάλληλοί του

admin

Σε κατάσταση συναγερμού το Χ.Α.

admin

Στο υψηλό ημέρας το Χ.Α. (+0,66%)- Μέτριος τζίρος και κέρδη 1,91% στις Τράπεζες

admin

Ελληνική διάσωση:Tο σόου πρέπει να συνεχιστεί

admin

Όταν οι χρηματοπιστωτικές αγορές παρεξηγούν την πολιτική

admin

Γράφεται ή όχι η συμφωνία;

admin

Άγριος πετρελαϊκός πόλεμος στον Πούτιν!

admin

Το Brexit βάζει τη Βρετανία σε σταθερή πορεία σχετικής πτώσης

admin

Ελβετικό φράγκο:Εξώδικο στην ΤτΕ από τον ΣΥΔΑΝΕΦ

admin