Image default
Πρώτο Θέμα

Γιατί η ευρωζώνη χρειάζεται ακόμη θεραπεία

ECB2222Οι κυκλικές οικονομικές ανακτήσεις συμβαίνουν ακόμη και στις χειρότερες οικονομίες. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν στην ευρωζώνη αυξάνεται σε υψηλά επίπεδα τα τελευταία χρόνια, αλλά οι φήμες για την επιστροφή στην οικονομική υγεία είναι εξαιρετικά υπερβολικές.

Βασίζονται σε μια διανοητικά πρόχειρη συνήθεια να αγνοούν την ιστορία του παρελθόντος και να παρατηρούν μόνο τα πιο πρόσφατα οικονομικά δεδομένα.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ευτυχώς, δεν βρίσκεται σε αυτό το στρατόπεδο. Οι προσεκτικές αποφάσεις νομισματικής πολιτικής της προηγούμενης εβδομάδας βασίστηκαν σε μια πιο ρεαλιστική αξιολόγηση της υγείας της οικονομίας της ευρωζώνης σε σύγκριση με την τάση. Όταν η ΕΚΤ εξετάζει τη χαλάρωση της οικονομίας, μια από τις μεταβλητές στις οποίες επικεντρώνεται είναι το ευρύτερο ποσοστό ανεργίας, γνωστό ως U6, το οποίο περιλαμβάνει όχι μόνο την επίσημα καταγεγραμμένη ανεργία αλλά και άλλες κατηγορίες κρυμμένης ανεργίας. Τα ποσοστά U6 ανέρχονται σε περίπου 18% στην ευρωζώνη και 9% στις ΗΠΑ.

Μια άλλη σημαντική μεταβλητή είναι ο δομικός ρυθμός πληθωρισμού, εξαιρουμένων των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων. Το δομικό ποσοστό έχει σημασία ως ο κύριος δείκτης του μελλοντικού γενικού πληθωρισμού. Δεν έχει ξεπεράσει το 2% από το 2008. Αυτός ο δομικός πληθωρισμός κολλάει πολύ: αν και έχει αυξηθεί λίγο πρόσφατα, θα χρειαστούν αρκετά χρόνια μέχρι να φθάσει το 2%.

Η ονομαστική πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία του ευρώ – έναντι ενός σταθμισμένου καλαθιού νομισμάτων – δεν φαίνεται επίσης καλή. Αυξήθηκε κατά 5,5% από τις αρχές του τρέχοντος έτους. Οι μεγάλες οικονομίες συνήθως δεν εξαρτώνται τόσο από τις εξαγωγές όσο οι μικρότερες, αλλά η ευρωζώνη αποτελεί εξαίρεση. Είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στη συναλλαγματική ισοτιμία.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρώπης ενδέχεται επίσης να τρομοκρατηθούν από πολιτικές αβεβαιότητες, από το Brexit έως τη δυνατότητα βίαιης σύγκρουσης μεταξύ Ισπανίας και Καταλονίας.

Αυτοί είναι μερικοί, αλλά όχι όλοι, οι λόγοι για τους οποίους η ΕΚΤ ήταν επίμονα πιο μαζεμένη από πολλούς εξωτερικούς αναλυτές. Ενώ υπάρχει περισσότερος ρεαλισμός σήμερα, θα λέγαμε ότι οι προσδοκίες της αγοράς παραμένουν υπερβολικά επιθετικές.

Πιο σημαντική από την ευρέως αναμενόμενη απόφαση του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ για μείωση των μηνιαίων καθαρών αγορών περιουσιακών στοιχείων την περασμένη εβδομάδα, ήταν η ψήφος να μην οριστεί η ημερομηνία λήξης του προγράμματος.

Ο Μάριο Ντράγκι έχει ακριβώς δύο ακόμη χρόνια πριν λήξει η θητεία του ως πρόεδρος της ΕΚΤ. Πιθανότατα οι αγορές περιουσιακών στοιχείων θα μπορούσαν να συνεχιστούν μέχρι το τέλος της θητείας του, ή πιθανόν πέραν αυτού. Μόλις ολοκληρωθεί το πρόγραμμα, θα υπάρξει μια μακρά περίοδος – ένα ή δύο χρόνια – κατά την οποία η ΕΚΤ θα συνεχίσει να επανεπενδύει τα χρήματα από τα ομόλογα που λήγουν. Αυτό θα αφήσει το συνολικό μέγεθος του ισολογισμού της ΕΚΤ αμετάβλητο. Από οικονομική άποψη, το μέγεθος του ισολογισμού είναι σημαντικό και όχι οι μηνιαίες αγορές. Με άλλα λόγια, τα αποθέματα είναι πιο σημαντικά από τις ροές. Εάν οι καθαρές αγορές θα συνεχιστούν έως το 2019, ο ισολογισμός της ΕΚΤ δεν θα αρχίσει να συρρικνώνεται πολύ πριν από το 2021. Πρόκειται επίσης για το χρονικό σημείο που αναμένεται να αυξηθούν τα επιτόκια από τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.

Αυτές οι ακραίες πολιτικές είναι απαραίτητες επειδή η οικονομία της ευρωζώνης είναι σε τόσο κακή κατάσταση. Γίνεται όλο βεβαίως καλύτερα, αλλά εξετάζουμε μια ανάκαμψη δεκαετίας. Επομένως, δεν έχει νόημα να συγκριθούν οι σχετικά υψηλοί τρέχοντες ρυθμοί ανάπτυξης στην ευρωζώνη με εκείνους του Ηνωμένου Βασιλείου ή των ΗΠΑ. Κανένας από αυτούς δε γνώρισε οικονομικό κλονισμό στην κλίμακα της ευρωζώνης. Το Brexit θα μπορούσε να το πετύχει, αλλά αυτό είναι ακόμα μια μικρή πιθανότητα.

Υπάρχει ένας άλλος, άγνωστος λόγος, γιατί η ΕΚΤ συνεχίζει να αγοράζει περιουσιακά στοιχεία – αν σταματούσε, η κρίση της ευρωζώνης θα μπορούσε να επιστρέψει. Στο σημείο αυτό, οι επενδυτές θα πρέπει να αξιολογήσουν εάν η Ιταλία έχει την ικανότητα να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος της, το οποίο υπερβαίνει το 130% του ΑΕΠ. Αν διατηρηθούν οι τρέχουσες πολιτικές τάσεις, οι γενικές εκλογές του επόμενου έτους θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα κοινοβούλιο και ένα συνασπισμό μεταξύ των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, της κεντροαριστεράς και της κεντροδεξιάς. Μπορούμε να προβλέψουμε πολλά αρνητικά αποτελέσματα αυτών των εκλογών, αλλά δεν είναι ούτε ένα όπου η επόμενη ιταλική κυβέρνηση θα ξεκινήσει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να αυξήσει τη μακροπρόθεσμη παραγωγικότητα.

Επίσης, σκεφτείτε πως ο νέος γερμανικός κυβερνητικός συνασπισμός θα πιέσει για ένα Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο. Σε αντίθεση με την τρέχουσα ομπρέλα διάσωσης της ευρωζώνης, ένα EMF θα έχει την ικανότητα να διασώσει την Ιταλία, εάν αυτό γίνει αναγκαίο. Αλλά το quid pro quo θα είναι αυτόματη ή ημιαυτόματη αναδιάρθρωση του χρέους. Και μόνο η σκέψη θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομική κρίση.

Εδώ βρίσκεται η πραγματική τραγωδία των αγορών περιουσιακών στοιχείων της ΕΚΤ. Ανάλογα με την πολιτική, η ΕΚΤ μπορεί να μην μπορεί ποτέ να τις σταματήσει. Σε αντίθετη περίπτωση, θα προκαλούσε οικονομική και χρηματοπιστωτική αστάθεια. Μια αναδιάρθρωση του χρέους της Ιταλίας θα είχε σοβαρές αποπληθωριστικές επιπτώσεις στην ευρωζώνη και η ΕΚΤ έχει νομική υποχρέωση να μην το επιτρέψει.

Εάν η ευρωζώνη είναι τυχερή, οι αγορές της ΕΚΤ θα λήξουν το 2019, δε θα υπάρξουν καθυστερήσεις δανείων και όλα θα είναι καλά μέχρι την επόμενη κρίση. Αλλά αν όχι, οι αγορές μπορεί να συνεχιστούν για πολύ ακόμη. 

Σχετικα αρθρα

FT: Αιχμάλωτη των πελατειακών πρακτικών η Ελλάδα

admin

Το Δολάριο και οι Ανταγωνιστές του

admin

FT: Γιατί οι πιστωτές πρέπει να μειώσουν το πλεόνασμα και η υπόσχεση Μητσοτάκη και

admin

Ο «μυστικός» πόλεμος δολαρίου –γουάν

admin

Το χάος της Βρετανίας ξεπερνά το Brexit

admin

Η ακροδεξιά της Αυστρίας γιορτάζει τη νίκη του παιδιού-θαύματος

admin

Σε ανοδική τροχιά η ελληνική βιομηχανία μηχανών το 2014

admin

Αύξηση ρεκόρ στις προκρατήσεις Ρώσων τουριστών

admin

Ευρωπαϊκή κρίση χρέους: δεν είναι μόνο η Ελλάδα που πνίγεται στα χρέη

admin

Σένγκεν και ευρωπαϊκή ασφάλεια

admin

Σύνοδος “Brexit”: οι βασικές διαφορές δεν έχουν ακόμη επιλυθεί

admin

Σε ελεύθερη πτώση η Wall Street ξυπνά εφιαλτικές μνήμες του 1929

admin

Οι “εθισμένοι στο χρέος” γίγαντες των ΗΠΑ

admin

ΟΤΕ:Ισχυρές οι επιδόσεις στην Ελλάδα

admin

DW: Απολογισμός-αποχαιρετισμός Ντράγκι

admin

JPMorgan: Ψήφος εμπιστοσύνης στις ελληνικές τράπεζες

admin

Ποια «κόκκινα» δάνεια μπαίνουν άμεσα στο στόχαστρο των τραπεζών

admin

Θετικές οι προοπτικές της αγοράς εμπορίας πετρελαιοειδών

admin