Image default
Πρώτο Θέμα

Η γερμανική πολιτική κρίση δεν είναι τραγωδία

angie electionsΗ αποτυχία των γερμανικών συνομιλιών συνασπισμού την Κυριακή είναι ένα πλήγμα για την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ και για την εικόνα της Γερμανίας ως προπύργιο της σταθερότητας στην Ευρώπη.

Ωστόσο, είναι επίσης ένα ισχυρό σημάδι ότι η Γερμανία είναι μια καλά λειτουργική δημοκρατία με έντονη πολιτική συζήτηση, στην οποία το περιεχόμενο υπερισχύει της πολιτικής σκοπιμότητας.

Ο Κρίστιαν Λίντνερ, ο χαρισματικός ηγέτης του κόμματος Ελεύθερων Δημοκρατών, απετέλεσε τον πιο αδύναμο κρίκο μετά από έναν μήνα διερευνητικών διαπραγματεύσεων με τους συντηρητικούς της Μέρκελ και τους αριστερόστροφους Πρασίνους. Περίπου τα μεσάνυχτα της Κυριακής, ένας ορατά εξαντλημένος Λίντνερ αποχώρησε από τις συνομιλίες, λέγοντας ότι οι υπό συζήτηση συμβιβασμοί κατέστησαν αδύνατο για το FDP να εκπληρώσει την εκλογική του εντολή για αλλαγή: χαμηλότερους φόρους, πιο ευέλικτο εργατικό δυναμικό, μια «τακτική» μεταναστευτική πολιτική, που αποτελεί ευφημισμό για περισσότερους ελέγχους. «Είναι καλύτερο να μην κυβερνάς παρά να κυβερνάς ψεύτικα», ανακοίνωσε ο Λίντνερ. Αυτό αφορά μάλλον περισσότερο τις ίδιες τις πολιτικές και όχι πολιτικές επιδιώξεις. Ο Λίντνερ θα μπορούσε να επωφεληθεί από τη διάλυση των συνομιλιών μόνο αν η Μέρκελ ζητούσε να επιστρέψει στο τραπέζι, ένα απίθανο σενάριο. Καμία από τις άλλες επιλογές δεν είναι ενδεχομένως επωφελής για το FDP – ή για οποιονδήποτε άλλο.

Εξετάζονται τρία σενάρια – ένας «μεγάλος συνασπισμός» τελευταίας στιγμής που θα αποτελείται από το μπλοκ της Μέρκελ και τους Σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι ήταν κατώτεροι εταίροι στην τελευταία κυβέρνηση, νέες εκλογές, και μια μειοψηφική κυβέρνηση υπό την ηγεσία της Μέρκελ. Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε την Κυριακή, ένας νέος μεγάλος συνασπισμός θα είναι η επιλογή ενός πλήθους γερμανών – 49%. Όμως ο ηγέτης του SPD Μάρτιν Σουλτς και η ομάδα του έχουν αποφασίσει εναντίον του, υποστηρίζοντας ότι το χειρότερο εκλογικό αποτέλεσμα του κόμματος τον Σεπτέμβριο ήταν ένα σημάδι ότι οι ψηφοφόροι δεν ήθελαν πλέον μια τέτοια σύνδεση.

Οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν τώρα μια καλή ευκαιρία να αλλάξουν γνώμη στο όνομα της ευθύνης και της ευρωπαϊκής ατζέντας του κόμματος. Ο μόνος τρόπος με τον οποίο η Γερμανία μπορεί να βοηθήσει τη Γαλλία του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να φέρει την Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά είναι να σχηματίσει μια κυβέρνηση που μοιράζεται τον ζήλο του Μακρόν, και είναι αδύνατο χωρίς το SPD. Αλλά άλλα τέσσερα χρόνια εργασίας κάτω από τη Μέρκελ θα μπορούσαν να διαγράψουν εντελώς την ταυτότητα του κόμματος και να οδηγήσουν σε ακόμη χειρότερες ήττες στο μέλλον.

Εάν ο Σουλτς εμμείνει στα όπλα του, η συνταγματική ακολουθία των γεγονότων έχει ως εξής. Το κοινοβούλιο πρέπει να εκλέξει καγκελάριο. Εάν στις δύο πρώτες προσπάθειες που γίνουν εντός δύο εβδομάδων ένας υποψήφιος δεν αποκτήσει πλειοψηφία των ψήφων, μια πλειονότητα αρκεί στην τρίτη προσπάθεια. Αυτό κάνει τη Μέρκελ, της οποίας το μπλοκ έχει τις περισσότερες έδρες, βέβαιη ότι θα εκλεγεί. Τότε ο γερμανός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Στάινμαϊερ, ο οποίος έχει αντιταχθεί σε νέες εκλογές, καλώντας τους διαπραγματευτές του συνασπισμού να επιδείξουν περισσότερη ευθύνη, έχει μια επιλογή: Μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο, στέλνοντας και πάλι τους ψηφοφόρους σε εκλογές ή να παραχωρήσει εντολή στη Μέρκελ για μια κυβέρνηση μειοψηφίας.

Μια νέα ψηφοφορία δεν είναι ένα επιθυμητό αποτέλεσμα για κανένα από τα κόμματα που πήγαν καλά στις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Οι δημοσκοπήσεις – οι οποίες ήταν ακριβείς πριν από την ψηφοφορία – δείχνουν ότι τα κόμματα πηγαίνουν σχεδόν ακριβώς όπως ήταν πριν από δύο μήνες. Ακόμα και το AfD, το ξενοφοβικό λαϊκιστικό κόμμα που τρόμαζε κάποιους με το 13 τοις εκατό τον Σεπτέμβριο, πιθανόν να μην κερδίσει τίποτα από την αστάθεια αφού οι ψηφοφόροι καταλαβαίνουν ότι κανένα κυρίαρχο κόμμα δεν είναι πρόθυμο να συνεργαστεί με αυτό.

Το FDP θα μπορούσε να επωφεληθεί ή να υποφέρει για το ρόλο του στην κατάρρευση της συμμαχίας σε εκλογές, αλλά τυχόν κέρδη ή απώλειες θα ήταν μικροσκοπικές, καθώς ο αριθμός των ψηφοφόρων που επιθυμούν να υποστηρίξουν το πρόγραμμα ελεύθερης αγοράς του FDP είναι πεπερασμένος και το κόμμα πλησίασε το μέγιστο στις τελευταίες εκλογές. Ακόμη και αν η Μέρκελ, ακόμα δημοφιλέστερη πολιτικός της Γερμανίας, τιμωρηθεί στις ψηφοφορίες για την αποτυχία της να σχηματίσει κυβέρνηση, οι συντηρητικοί θα εξακολουθήσουν να είναι η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη. Λίγα θα άλλαζαν για τους Σοσιαλδημοκράτες, που εξακολουθούν να αγωνίζονται να καθορίσουν την ατζέντα τους. Οι πιθανότητές τους για έναν συνασπισμό με το ακροαριστερό Die Linke και τους Πράσινους θα εξακολουθούσαν να είναι απειροελάχιστες, διότι αυτά τα κόμματα θα χρειαστούν περισσότερο από 10 τοις εκατό επιπλέον στήριξης.

Μια μειοψηφική κυβέρνηση, αν και πρωτοφανής στη Γερμανία, μοιάζει με μια καλύτερη επιλογή από νέες μη ξεκάθαρες εκλογές. Αν μη τι άλλο, θα αποφύγει το χάσιμο χρόνου. Σε μια παρόμοια κατάσταση, η Ισπανία διεξήγαγε δύο εκλογές σε ταχεία διαδοχή το 2015 και το 2016 και κατέληξε σε μια κεντροδεξιά μειοψηφική κυβέρνηση με επικεφαλής τον Μαριάνο Ραχόι – αλλά όχι πριν χάσει 10 μήνες σε άκαρπες συνομιλίες συνασπισμού και εκστρατείες που δεν μπόρεσαν να πουν στους ψηφοφόρους τίποτα καινούργιο.

Η γερμανική οικονομία ευημερεί, αλλά αυτή είναι μια χώρα που μπορεί να ζήσει χωρίς ριζική αλλαγή πολιτικής. Η αφομοίωση της μεγάλης εισροής μεταναστών το 2015 και το 2016 αποτελεί σε μεγάλο βαθμό διοικητικό καθήκον που απαιτεί ελάχιστη νομοθετική παρέμβαση – για παράδειγμα, διευκολύνοντας τους μετανάστες να αποδείξουν τα προσόντα τους. Αυτό είναι το είδος της αλλαγής που θα μπορούσε να επιτύχει μια μειοψηφία. Η Μέρκελ θα έχει επίσης ευρεία υποστήριξη στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στη μεσαία τάξη. Για τη Γερμανία, μια μειοψηφική κυβέρνηση θα μπορούσε να είναι μια σχετικά άνετη επιλογή, διατηρώντας το status quo.

Ωστόσο, θα καταστρέψει – τουλάχιστον προσωρινά – τον ηγετικό ρόλο της Γερμανίας στην Ευρώπη. Τα φιλόδοξα σχέδια του Μακρόν για έναν κοινό προϋπολογισμό της ευρωζώνης και άλλα χαρακτηριστικά της στενότερης ενότητας θα παραμείνουν όνειρο και οι λαϊκιστικές κυβερνήσεις στην Πολωνία και την Ουγγαρία θα αισθάνονται ασφαλέστερες καθώς καταχρώνται τις αξίες της ΕΕ.

Ο λεγόμενος συνασπισμός της Τζαμάικα, ο οποίος πήρε το όνομά του από το συνδυασμό των χρωμάτων των κομμάτων, θα ήταν μια δημιουργική, ελπιδοφόρα επιλογή. Η ώθηση του FDP για ψηφιοποίηση και μείωση των φόρων και η συμπόνια των Πρασίνων για τους μετανάστες και η επιμονή για την ταχεία εγκατάλειψη του άνθρακα θα μπορούσαν να υποστηριχθούν από τις τεράστιες δεξιότητες μέτρου της Μέρκελ και την κοινή λογική της συντηρητικής της παράταξης για τη βιομηχανία και τη μεσαία τάξη. Η Μέρκελ θα πρέπει να πάρει μέρος της ευθύνης για την αποτυχία αυτών των συνομιλιών – έπαιξε υπερβολικά τον ρόλο του συντονιστή, επιτρέποντας στα μικρότερα κόμματα να ελέγξουν τον διάολογο – αλλά οι δεξιότητες, η εμπειρία και η δημοτικότητά της την καθιστούν την μόνη προφανή επιλογή για την ηγεσία της Γερμανίας σε αυτόν τον πολιτικό κύκλο.

Η τρέχουσα γερμανική πολιτική κρίση δε μοιάζει με την οδυνηρή σύγχυση του Brexit ή του Ντόναλντ Τραμπ που απορρίπτει την πολιτική υπέρ της πολιτικής Twitter. Αντίθετα, η συζήτηση στη Γερμανία αφορούσε σε μεγάλο βαθμό την ουσία: ποιες κατηγορίες προσφύγων θα πρέπει να επιτρέπεται να προσκαλούν τις οικογένειές τους, πώς πρέπει να καταργηθεί σταδιακά ένας φόρος επιδότησης της πρώην Ανατολικής Γερμανίας, πόσο γρήγορα πρέπει να κινηθεί η Γερμανία προς στόχους αειφόρου ενέργειας. Αυτά είναι ζητήματα διακυβέρνησης, όχι τεράστια ιδεολογικά κίνητρα ή λαϊκιστική λατρεία προσωπικοτήτων. Αυτό δίνει την ελπίδα ότι ανεξάρτητα σε ποιον δρόμο θα καταλήξει η Γερμανία, θα οδηγήσει σε έναν εφικτό συμβιβασμό.

Σχετικα αρθρα

Η τραπεζική ένωση δεν αρκεί για να σώσει την ευρωζώνη

admin

Το κρεσέντο υποσχέσεων και… ο φόβος της τρόικας

admin

Η σκοτεινή πλευρά του τουρισμού

admin

Προσδοκίες αναβάθμισης, καύσιμα για νέα υψηλά…

admin

Ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης

admin

“Μόλις ανοίξουν τα σύνορα, θα πάω στη Γερμανία”

admin

Είναι έτοιμη για αλλαγή η Γερμανία;

admin

Γιατί η S P υποβάθμισε την Ελλάδα

admin

Πρόεδρος για τέταρτη φορά ο Putin: Και τώρα, τι;

admin

Τα άκρα της Ευρώπης: άγριες τίγρεις και ακίνητοι φινλανδοί

admin

Η κρυφή δύναμη της ευρωζώνης

admin

Η Κίνα λέει ψέματα για τα κρούσματα της !

admin

Η ακύρωση του Σένγκεν δε θα κάνει την Ευρώπη πιο ασφαλή

admin

Το συνοριακό ατόπημα του Brexit

admin

Το μετεκλογικό μέλλον της Ιταλίας θα ροκανίσει τον πυρήνα της ΕΕ

admin

Γιατί ο Ντράγκι είχε δίκιο να μειώσει τα επιτόκια

admin

Αδύναμα κράτη, φτωχές χώρες

admin

Ο Σόιμπλε δε βλέπει χαλάρωση χρέους για την Ελλάδα

admin