Image default
Πρώτο Θέμα

Μια ασταθής Μέρκελ σημαίνει πιο αδύναμη Ευρώπη

angie in black and whiteΌταν η Άνγκελα Μέρκελ φιλοξένησε τη σύνοδο κορυφής των G20 στο Αμβούργο τον περασμένο Ιούλιο, ήταν η πιο έμπειρη δυτική ηγέτιδα στην αίθουσα.

Η γερμανίδα καγκελάριος ανέλαβε καθήκοντα το 2005 – όταν ο Εμανουέλ Μακρόν ήταν μόλις ένα χρόνο έξω από το κολέγιο, και ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν ακόμα τηλεοπτικός αστέρας και μεγιστάνας ακινήτων.

Ο μόνος ηγέτης της Ομάδας των 20 ο οποίος έχει διατελέσει στην εξουσία περισσότερο από την κ. Μέρκελ, είναι ο Βλαντίμιρ Πούτιν της Ρωσίας και το ιστορικό των δύο ηγετών δείχνουν μια διδακτική αντίθεση. Κάτω από τον πρόεδρο Πούτιν, η Ρωσία έχασε φίλους, απορροφήθηκε σε πολέμους και χτυπήθηκε με οικονομικές κυρώσεις. Αλλά, στην εποχή της Μέρκελ, η Γερμανία έχει ανέλθει σταθερά σε ευημερία και πολιτική επιρροή. Σε μια σειρά κρίσιμων ζητημάτων – τη Ρωσία, τους πρόσφυγες, το ευρώ – η Γερμανία έγινε το «απαραίτητο έθνος» της Ευρώπης, με τις αποφάσεις της καγκελαρίας του Βερολίνου να είναι κρίσιμες για την εξέλιξη των γεγονότων.

Έτσι, η σημερινή πολιτική κρίση στη Γερμανία έχει παγκόσμιες επιπτώσεις. Εάν, όπως φαίνεται τώρα, διαφαίνεται το τέλος της εποχής της Μέρκελ, η Ευρώπη θα βρίσκεται σε μια νέα και επικίνδυνη κατάσταση.

Οι αισιόδοξοι της ΕΕ στις Βρυξέλλες και στο Παρίσι θα ελπίζουν ότι ένας νέος γερμανός ηγέτης θα μπορούσε να προκαλέσει κάποιο δυναμισμό στο ευρωπαϊκό εγχείρημα, καταστρέφοντας την προσεκτική, βαθμιαία προσέγγιση που η κα Μέρκελ υιοθέτησε για το ευρώ.

Αλλά, στην πραγματικότητα, το αντίθετο είναι πιο πιθανό να συμβεί. Η τρέχουσα ένταση της γερμανικής πολιτικής υποδηλώνει ότι ένας νέος καγκελάριος στο Βερολίνο είναι πολύ λιγότερο πιθανό από την κα Μέρκελ να αναλάβει τολμηρά ρίσκα για την Ευρώπη. Οι υπεύθυνοι για την αποτυχία στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις για τον συνασπισμό είναι οι Ελεύθεροι Δημοκράτες, οι οποίοι αντιτίθενται σθεναρά στις οραματικές ιδέες για βαθύτερη ευρωπαϊκή δημοσιονομική ολοκλήρωση.

Για τον λόγο αυτό, η κατάρρευση των συνομιλιών για τον συνασπισμό στο Βερολίνο είναι κακή είδηση για τον κ. Μακρόν. Σε μια πρόσφατη ομιλία για την Ευρώπη στη Σορβόννη, ο γάλλος πρόεδρος παρουσίασε μια σειρά φιλόδοξων ιδεών για την ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών, φόρων σε επίπεδο ΕΕ και μιας κοινής στρατιωτικής δύναμης για παρεμβάσεις στο εξωτερικό. Ωστόσο, για να έχουν αυτές οι ιδέες πιθανότητες υιοθέτησης, η Γαλλία χρειάζεται θετική ανταπόκριση από τη Γερμανία. Η αποτυχία σχηματισμού νέας γερμανικής κυβέρνησης σημαίνει ότι η απάντηση θα αναβληθεί επ’ αόριστον και πιθανότατα θα είναι αρνητική όταν έρθει τελικά.

Ορισμένοι συντηρητικοί ελπίζουν ότι η Γερμανία μετά την Μέρκελ θα μπορούσε να είναι καλύτερη για την ευρωπαϊκή ενότητα σε ό, τι αφορά το ευαίσθητο θέμα της αντιμετώπισης των προσφύγων. Η καγκελάριος επικρίθηκε έντονα στην Ουγγαρία και την Πολωνία, αποφασίζοντας μονομερώς να υποδεχθεί περισσότερους από 1 εκατομμύριο πρόσφυγες από τη Συρία και αλλού, και στη συνέχεια να επιδιώξει μια συμφωνία επιμερισμού του βάρους με την υπόλοιπη ΕΕ.

Οι τρέχουσες συνομιλίες για το συνασπισμό έχουν ήδη αποδείξει ότι η Γερμανία προχωρά προς μια πολύ πιο περιοριστική άποψη των δικαιωμάτων των προσφύγων – συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού συνολικού ορίου για τον αριθμό των αιτούντων άσυλο που η χώρα θα δεχθεί κάθε χρόνο. Αλλά ακόμα κι αν η επόμενη γερμανική κυβέρνηση είναι πιο κοντά στην επικρατούσα τάση της ΕΕ για τη μετανάστευση, είναι απίθανο να οδηγήσει στην ενότητα της ΕΕ.

Υπάρχουν ακόμα πολλοί δυνητικοί μετανάστες που μπορεί να επιχειρήσουν το ταξίδι προς την Ευρώπη. Με έναν δυσανάλογο αριθμό να φθάνει σε χώρες της Νότιας Ευρώπης, όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, υπάρχει σαφής ανάγκη για κάποια κοινοτική ανταπόκριση. Εάν και η Γερμανία υποχωρήσει σε μια εθνικιστική στάση, η προσπάθεια να βρεθεί μια εφαρμόσιμη προσέγγιση της ΕΕ θα καταρρεύσει και η μεταναστευτική πολιτική θα γίνει ακόμη πιο χαοτική και διχαστική.

Η απάντηση της κ. Μέρκελ στην κρίση των προσφύγων βοήθησε να την μετατρέψει σε παγκόσμιο σύμβολο. Κατά τη διάρκεια των εκλογών στις ΗΠΑ, ο κ. Τραμπ κατηγόρησε τις πολιτικές της γερμανικής καγκελαρίας ως «παράφρονες» και προέβλεψε τακτικά την αύξηση της τρομοκρατίας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Σε γενικές γραμμές, μετά το Brexit, την εκλογή του κ. Trump και την άνοδο των αυταρχικών κυβερνήσεων στην Πολωνία και την Ουγγαρία, η κ. Μέρκελ θεωρήθηκε ευρέως ως ο ισχυρότερος υπερασπιστής μιας διεθνούς φιλελεύθερης τάξης που ξαφνικά βρέθηκε κάτω από πρωτοφανή πίεση.

Κανένας πιθανός αντικαταστάτης της κας Μέρκελ δεν είναι πιθανό να αγκαλιάσει τη λαϊκιστική ατζέντα του κ. Τραμπ ή τον ευρωσκεπτικισμό των Brexiters. Είναι όμως σαφές ότι μεγάλο μέρος των σημερινών δυσκολιών της γερμανίδας καγκελάριου προέρχεται από την άνοδο της ακροδεξιάς και της άκρας αριστεράς στη Γερμανία, που κατά τη διάρκεια των εκλογών του Σεπτέμβρη είχαν συγκεντρώσει πάνω από το 20% των ψήφων. Αν η καγκελάριος χάσει τώρα το αξίωμα – ή παραμείνει σε μια ασταθή κατάσταση – η μοίρα της θα θεωρηθεί σε ολόκληρο τον κόσμο ως μια μεγάλη αποτυχία για τις φιλελεύθερες και διεθνιστικές ιδέες που έχει υποστηρίξει.

Το γεγονός ότι η κ. Μέρκελ θα τερματίσει το έτος αγωνιζόμενη για την πολιτική της ζωή θα βλάψει μέρος της αισιοδοξίας που έχει οικοδομηθεί σταθερά μεταξύ των ελίτ της ΕΕ κατά το παρελθόν έτος. Τα δίδυμα χτυπήματα του Τραμπ και του Brexit σήμαιναν ότι η ΕΕ ξεκίνησε το 2017 σε κατάσταση σοκ και φόβου. Όμως, η νίκη του κ. Μακρόν, μια μικρή αναζωπύρωση της οικονομικής ανάπτυξης και οι αναταραχές της διαδικασίας Brexit αποκατέστησαν την εμπιστοσύνη των επαγγελματιών φιλοευρωπαίων.

Απέναντι όμως σε αυτές τις θετικές τάσεις, υπήρξαν προειδοποιητικά σημάδια. Αυτά περιλαμβάνουν τον αυτονομισμό στην Ισπανία, τον λαϊκισμό στην Κεντρική Ευρώπη και τις συνεχιζόμενες ανησυχίες για τις ιταλικές τράπεζες. Εν μέσω όλων αυτών των προβλημάτων, η Γερμανία της Μέρκελ ήταν ο βράχος της πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας όπου ήλπιζε η ΕΕ να στηριχθεί. Εάν και η Γερμανία δεν φαίνεται πλέον σταθερή και προβλέψιμη, ολόκληρο το ευρωπαϊκό σχέδιο θα έχει και πάλι προβλήματα. 

Σχετικα αρθρα

Ισπανία: H Ανδαλουσία και η άνοδος του ακροδεξιού Vox

admin

Οι κεντρικές τράπεζες και τα επόμενα βήματα μετά το τέλος του QE

admin

Οι πιστωτές της Ελλάδας πρέπει να δώσουν τέλος στο αδιέξοδο

admin

Η κρίση της Καταλονίας προσφέρει ευκαιρίες για τους επενδυτές

admin

Το σκοτεινό προφίλ του Ερντογάν

admin

Πρέπει να αποχωρήσει η Σκωτία από τη ζώνη της λίρας;

admin

Γιατί είναι διαφορετικές αυτές οι ευρωεκλογές

admin

Τσακαλώτος:Aποπληρωμή «ακριβών» δανείων του ΔΝΤ και 120 δόσεις

admin

Η Αμερική φεύγει, το Grexit έρχεται…

admin

Ιδιαίτερη ανάπτυξη παρουσίασαν το 2013 οι νεοφυείς επιχειρήσεις στη χώρα μας

admin

Ένας χρόνος ΣΥΡΙΖΑ, ένα annus horribilis για την Ελλάδα

admin

Το πείραμα της Αυστρίας κατά του λαϊκισμού

admin

DW: Έπαιξε διπλό παιχνίδι η Μέρκελ στο προσφυγικό;

admin

Καλό ξεκίνημα στο νέο έτος. Κρίμα για το υπόλοιπο…

admin

Ιταλία: Και μείωση φόρων και στήριξη ανέργων;

admin

To πανάκριβο ενοίκιο του ιστορικού Caffe Greco

admin

Ο πύργος της Βαβέλ της ΕΕ μπορεί να πέσει όσο οι ηγέτες της είναι αποσπασμένοι

admin

Πόσο θα παραμείνει ακόμη η Μέρκελ καγκελάριος;

admin