Image default
Πρώτο Θέμα

Η αργή ανάπτυξη θα δοκιμάσει τις αντοχές των ψηφοφόρων

sterling pounds hurr durrΗ Τερέζα Μέι δεν προσέφερε τη δική της μετά τις γενικές εκλογές που επέλεξε η ίδια, αλλά, αν υπάρχει μια λέξη που να αποδίδει τη βρετανική πολιτική στα τέλη του 2017, θα ήταν «παραίτηση».

Η πολιτική τάξη έχει αποδεχθεί μια έξοδο από την ΕΕ που τα περισσότερα μέλη της, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της πρωθυπουργού, θεωρούν ανόητη. Οι εσωτερικοί της κριτικοί έχουν αποδεχθεί την επιβίωσή της, τουλάχιστον για άλλους 18 μήνες. Οι εχθροί του Φιλίπ Χάμοντ θέλουν την παραίτησή του και, κατά μία έννοια, την έχουν. Από τον Προϋπολογισμό του την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Οικονομικών έχει αποδεχθεί υψηλότερα επίπεδα δημόσιου χρέους από ό, τι θεωρούταν αποδεκτό πριν από λίγο καιρό. Αποδέχεται λιγότερο τα χρόνια αργής ανάπτυξης που προβλέπει η ανεξάρτητη Υπηρεσία για την Ευθύνη του Προϋπολογισμού (OBR). Ακόμη και έτσι, υπάρχει κάτι τυπικό στην αποφασιστικότητά του να αποδείξει ότι κάνει λάθος. Ο υπουργός δεν μπορούσε να πει τίποτα άλλο.

Το ερώτημα είναι εάν παραιτείται ο βρετανικός λαός. Θα μάθουν να ζουν για αρκετά ακόμα χρόνια (στην καλύτερη περίπτωση) με αργή βελτίωση στο βιοτικό τους επίπεδο; Είναι λίγο πολύ έτοιμοι για την προοπτική, αναφερθείσα εμμέσως στις προβλέψεις του OBR, αύξησης φόρων ή περικοπών υπηρεσιών; Εάν είναι, η δημόσια ζωή θα προχωρήσει αργά.

Εάν όχι, τότε η επίπτωση είναι μάλλον δυσοίωνη: η Βρετανία δεν έχει δει την πιο οργισμένη στιγμή της. Η ψηφοφορία για έξοδο από την ΕΕ έμοιαζε με το αποκορύφωμα μιας σχεδόν δεκαετίας οικονομικής οργής μετά την οικονομική κρίση. Μπορεί να αποδειχθεί κάτι περισσότερο σαν ένα μεσοδιάστημα σε μια ευρύτερη κατάρρευση της εμπιστοσύνης στην κυβερνητική τάξη.

Οι βρετανοί είναι καλοί στην παραίτηση. Έχουν καταφέρει να κατεβάσουν τη θέση τους στον κόσμο για περίπου έναν αιώνα χωρίς να υποπέσουν σε αστική διαταραχή ή αυταρχισμό. Αν μια συγκριτικά αργή διαρροή σχετικής δύναμης είναι η μοίρα της Αμερικής σε αυτόν τον αιώνα, θα ήταν καλό να μιμηθεί την ισονομία της Βρετανίας τον προηγούμενο.

Βοήθησε, ωστόσο, ότι οι πολίτες που πραγματοποιούσαν την παραίτηση είχαν συνηθίσει σε πολύ χειρότερα. Για μια γενιά που έζησε παγκόσμιους πολέμους, η μεταπολεμική λιτότητα ήταν κάτι εύκολο. Για τη γενιά που γνώρισε τη μεταπολεμική λιτότητα, ο στασιμοπληθωρισμός της δεκαετίας του ’70 δεν ήταν μεγάλο σοκ. Κάθε διαδοχική ομάδα ψηφοφόρων είχε κάποια προοπτική για τις δυσκολίες των νοικοκυριών και την εθνική παρακμή που προέκυψε από την εμπειρία της.

Ο σημερινός μέσος πολίτης είναι απίθανο να έχει το ίδιο όριο πόνου. Πώς θα μπορούσε; Δεν γνωρίζουν ούτε από την εμπειρία ούτε από την παρατήρηση συγκρίσιμων χωρών τι συμβαίνει όταν ένας οργισμένος πληθυσμός πειραματίζεται, για παράδειγμα, με τον εθνικισμό ή τον εξονυχιστικό σοσιαλισμό. Αυτός ο συνδυασμός ευαισθησίας στην οικονομική δυσπραγία και όρεξης για κίνδυνο μπορεί να οδηγήσει ένα έθνος σε μια στροφή προς την ιδεολογία.

Το ανθρώπινο στοιχείο, η ηγεσία, μπορεί να στραγγίξει το δηλητήριο από μια εθνική διάθεση. Εκ των υστέρων, η Βρετανία είχε κάποιους ικανούς ηγέτες στη μεταπολεμική περίοδο. Όχι πια. Έχει μια πρωθυπουργό η οποία, μόλις την άνοιξη, ήταν συνένοχη για εμπρηστική ρητορική για τους συμπολίτες που είχαν αμφιβολίες για την έξοδο από την ΕΕ. Κάτω από αυτήν, έχει πολλούς υπουργούς που δίνουν την εντύπωση ότι κέρδισαν σε διαγωνισμό στο πίσω μέρος ενός κουτιού δημητριακών για να υπηρετήσουν στο υπουργικό συμβούλιο.

Μπορεί ακόμα να γλιτώσουν από την υποχρέωση της καθοδήγησης της χώρας μέσα από την εκτεταμένη αργή ανάπτυξη. Ο μπλοφατζής Συντηρητικός αμφισβητεί τη διορατικότητα του OBR και κάθε άλλου οργάνου πρόβλεψης. Ένα μακρύ ιστορικό ματαιωμένων ή αναθεωρημένων προβλέψεων δικαιολογεί αυτές τις αμφιβολίες.

Το πρόβλημα είναι ότι οι προβλέποντες μπορούν να είναι υπερβολικά αισιόδοξοι και όχι το αντίθετο. Το OBR, για παράδειγμα, δεν προβλέπει μια ύφεση, επειδή σχεδόν κανείς δεν το κάνει ποτέ. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε η Βρετανία θα πέσει σε αυτή με υψηλό δημόσιο χρέος και ήδη χαμηλά επιτόκια. Τα μέσα μετρίασης της ύφεσης θα είναι πιο περιορισμένα από ό, τι το 2008. Είναι φυσικό να δείτε τα στοιχεία της έρευνας, να ακούσετε τα παράπονα του κόσμου και να καταλήξετε στο συμπέρασμα ότι η εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς έχει φτάσει στο ναδίρ. Μια ύφεση στην οποία οι ελίτ θα ήταν ανίκανες να βοηθήσουν θα δοκιμάσει αυτή την πρόταση. Το ίδιο και το σενάριο της οικονομικής ανεπαρκείας του OBR, που δεν προβλέπει ύφεση.

Αν το OBR έχει δίκιο, ένα καλό θα μπορούσε να βγει από αυτό. Η μόδα για την απόρριψη της ανάπτυξης ως χυδαία ανησυχία των ξηρανθέντων υπολογιστικών μηχανών, θα γίνει δύσκολο να στηριχθεί. Η σκέψη «πέρα από» το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αποτελούσε μια τάση των αγγλικανικών εφημέριων με πάρα πολύ ραδιοφωνικό χρόνο και προοδευτικών που ήταν πολύ καλά προφυλαγμένοι από την οικονομία για να γνωρίζουν καλύτερα. Τώρα το κάνουν οι Συντηρητικοί ευρωσκεπτικιστές: κάθε επιβράδυνση που προκαλείται από την έξοδο δικαιολογείται από τον ηρωικό αγώνα της εθνικής αυτοδιοίκησης. Με την ανοησία των ανθρώπων που οι ίδιοι δε θα έχουν πρόβλημα, χρησιμοποιούν την οπτική μεταφορά του λογότυπου της Nike, με την ανάπτυξη να πέφτει για λίγο πριν εκτοξευθεί στο μέλλον. Θα δούμε πόσο ευχάριστη θα βρουν οι ψηφοφόροι τη βόλτα.   

Σχετικα αρθρα

O φαύλος κύκλος από «credit booms»

admin

Τουρκία: Μαγειρεύοντας εκλογικούς καταλόγους

admin

Προκαλώντας τις ΗΠΑ, η Αργεντινή στρέφεται προς την Κίνα πριν από την πτώχευση

admin

Η δυναμική πορεία των ελληνικών κρασιών, στην παγκόσμια αγορά

admin

Η Ελλάδα δείχνει πως οι επενδυτές δε θα πρέπει να εμπιστεύονται απόλυτα τις δημοσκοπήσεις

admin

Ελλάδα, η γη της επαγγελίας για Κινέζους επενδυτές ακινήτων

admin

Μήνυμα στην Αθήνα να τρέξει τις μεταρρυθμίσεις για να πάρει τη δόση

admin

Η προεκλογική Ιταλία αποσιωπά την κρίση

admin

Οι Βρυξέλλες μπορούν να χάσουν το Λονδίνο, αλλά θέλουν να κρατήσουν τη Ρώμη

admin

Ο προϋπολογισμός του 2020 – Όλο το προσχέδιο

admin

Η Ελλάδα βλέπει ηπιότερη ύφεση για το 2016

admin

H πιο κρίσιμη εβδομάδα για το Brexit

admin

Δισεκατομμύρια ξεπλένονται με γερμανικά ακίνητα

admin

Ετοιμαστείτε για ακόμη ένα καλοκαίρι υπερτουρισμού

admin

Η εγκατάλειψη του εμπορίου θα κάνει τους φτωχούς φτωχότερους

admin

Ο επόμενος επικεφαλής της Fed θα έχει να χειριστεί μια οικονομία αργής ανάπτυξης

admin

Ιταλικός Αρμαγεδδών απειλεί την Ευρώπη

admin

Η ΔΕΗ (-17%) «βραχυκύκλωσε» το Χ.Α. (-0,86%)

admin