Image default
Πρώτο Θέμα

Στη Βρετανία του Brexit, το οικονομικό βάρος θα έχει το τίμημά του

brit flag downΗ Βρετανία φαίνεται ότι θα πάρει όσα επιθυμεί στις διαπραγματεύσεις της με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η βρετανική κυβέρνηση έχει βρει έναν τρόπο να αποφύγει το αδιέξοδο για την αποφυγή των ελέγχων στα χερσαία σύνορα της Ιρλανδίας και έχει δεχτεί να πληρώσει λίγο πολύ αυτό που ζητούσε η ΕΕ ως διακανονισμό διαζυγίου.

Τώρα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες που συνέρχονται στη σύνοδο κορυφής στις 14-15 Δεκεμβρίου αναμένεται να εγκρίνουν συνομιλίες σχετικά με την κύρια προτεραιότητα του Ηνωμένου Βασιλείου: τις μελλοντικές εμπορικές ρυθμίσεις.

Αλλά όπως και η πρώτη φάση των διαπραγματεύσεων αποκάλυψε το αδύναμο βρετανικό χέρι για τους όρους της αποχώρησής της από την ΕΕ, η επόμενη φάση θα αποκαλύψει το αδύναμο της χέρι στη δημιουργία μιας ευνοϊκής νέας οικονομικής σχέσης με την ένωση.

Κατηγορείστε την οικονομική βαρύτητα γι’ αυτό. Όσο μεγαλύτερες και όσο πιο κοντά είναι οι οικονομίες, τόσο περισσότερο συναλλάσσονται μεταξύ τους. Όσο μικρότερες και πιο μακρινές, τόσο λιγότερο εμπορεύονται μεταξύ τους. Αυτό το καλά τεκμηριωμένο φαινόμενο εξηγεί την ένταση του εμπορίου τόσο στις υπηρεσίες όσο και στα αγαθά. Αυτός είναι ένας κρίσιμος λόγος για τον οποίο το 2016 η Βρετανία εξήγαγε περισσότερα σε αγαθά και υπηρεσίες σε μικρές αλλά ευημερούσες – και πάνω από όλα κοντινές – στην Ιρλανδία παρά τη μακρινή Κίνα, Ινδία και Βραζιλία.

Η οικονομική βαρύτητα εξηγεί γιατί η έξοδος από την ΕΕ είναι δυνητικά τόσο επιβλαβής για τη βρετανική οικονομία. Η Βρετανία βρίσκεται σε μια πορεία που θα βλάψει το εμπόριό της με το μεγαλύτερο εμπορικό μπλοκ στον κόσμο, το οποίο τυχαίνει να βρίσκεται βολικά στο κατώφλι του. Η οικονομική βαρύτητα εξηγεί επίσης γιατί δεν είναι ρεαλιστικό να αναμένουμε νέες εμπορικές συμφωνίες μετά το Brexit με πιο απομακρυσμένες και συχνά φτωχότερες χώρες να αντισταθμίσουν τις απώλειες στο εμπόριο με την Ευρώπη.

Η βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι επιμένει ότι αγωνίζεται για μια «βαθιά και ειδική συνεργασία» με την ΕΕ. Ξετυλίξτε τη ρητορική και αυτή είναι μια πιο διπλωματικά συσκευασμένη εκδοχή του «να έχεις την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο» του υπουργού Εξωτερικών Μπόρις Τζόνσον, του οποίου η ανοησία σε αυτήν την περίπτωση ήταν ειλικρινής. Η Βρετανία θα εγκαταλείψει την τελωνειακή ένωση, στην οποία προσχώρησε το 1973, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για να χτυπήσει δήθεν επικερδείς εμπορικές συμφωνίες με ταχύτερα αναπτυσσόμενα μέρη του κόσμου. Η ελπίδα είναι ότι το εμπόριο αγαθών με την ΕΕ θα είναι όσο το δυνατόν πιο ελεύθερο και χωρίς τριβές, ενώ ο βασικός τομέας των υπηρεσιών της Βρετανίας θα διατηρήσει λογική πρόσβαση στην ενιαία αγορά που έχει καταργήσει τους ρυθμιστικούς φραγμούς.

Δυστυχώς αυτό το αισιόδοξο μέλλον δεν θα είναι διαθέσιμο. Ο Μισέλ Μπαρνιέ, ο τρομερός επικεφαλής διαπραγματευτής της ΕΕ, έχει ήδη προειδοποιήσει ότι η Βρετανία θα αντιμετωπίσει μια επιλογή μεταξύ της παραμονής στην ενιαία αγορά υπό τους ίδιους όρους με τη Νορβηγία ή μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου παρόμοια με αυτή που πρόσφατα επιτεύχθηκε με τον Καναδά. Δεδομένου ότι ο Μπαρνιέ επικράτησε μόλις στο πρώτο στάδιο των συνομιλιών, η βρετανική κυβέρνηση πρέπει να προσέξει τι θα πει για το δεύτερο.

Από τις δύο επιλογές, η πρώτη θα ήταν το καλύτερο αποτέλεσμα για τη βρετανική οικονομία. Η Νορβηγία, η Ισλανδία και το μικροσκοπικό Λιχτενστάιν είναι εκτός της ΕΕ, αλλά ανήκουν μαζί με την ΕΕ στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Αυτό σημαίνει ότι οι τρεις χώρες βρίσκονται στην ενιαία αγορά (εξαιρουμένης της αλιείας και της γεωργίας), ακόμη και αν δεν αποτελούν μέρος της τελωνειακής ένωσης, επιτρέποντάς τους να επιτύχουν τις εμπορικές τους συμφωνίες (γενικά από κοινού με την Ελβετία) με άλλες οικονομίες. Μια τέτοια ρύθμιση θα ελαχιστοποιούσε τις ζημιές στη βρετανική οικονομία, αν και δε θα έμενε χωρίς αλλοιώσεις.

Αλλά η Μέι έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι δεν είναι διατεθειμένη να ακολουθήσει αυτή την πορεία επειδή θα αλλάξει τη Βρετανία από το να είναι διαμορφωτής κανόνων χάρη στην επιρροή και τη δύναμη ψήφου στα θεσμικά όργανα λήψης αποφάσεων της ΕΕ για να γίνει παραλήπτης κανόνων. Επιπλέον, προϋπόθεση για την παραμονή στην ενιαία αγορά είναι η αποδοχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων εντός του ΕΟΧ, πράγμα που σημαίνει ότι η Βρετανία του Brexit δεν μπορεί να «πάρει τον έλεγχο» της μετανάστευσης.

Αυτό δείχνει μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου παρόμοια με αυτή μεταξύ του Καναδά και της ΕΕ, αν και πιο φιλόδοξη: «Καναδά ». Το πρόβλημα είναι ότι κάθε «συν» είναι απίθανο να αντισταθμίσει τους βασικούς περιορισμούς αυτού του μοντέλου. Αν και η συμφωνία ελευθερώνει το εμπόριο αγαθών, είναι κατώτερη από τη θέση της Βρετανίας στο πλαίσιο της τελωνειακής ένωσης. Πιο σημαντικό, προσφέρει πολύ λιγότερες υπηρεσίες, όπως η χρηματοδότηση και οι αεροπορικές μεταφορές, οι οποίες αποτελούν τη δύναμη της Βρετανίας. Μια εύλογη συμφωνία του Καναδά-συν, όπου το συν θα ελαχιστοποιηθεί με επιμονή της ΕΕ, θα ήταν πολύ πιο επιζήμια για την οικονομία από ό, τι η επιλογή του ΕΟΧ.

Οι Brexiters ελπίζουν ότι οποιαδήποτε τέτοια βλάβη θα αντισταθμιστεί μέσω εμπορικών συμφωνιών με άλλες χώρες μόλις η Βρετανία είναι ελεύθερη και πάλι να διαπραγματευτεί την αποχώρησή τους από την τελωνειακή ένωση. Ωστόσο, το περιθώριο αύξησης του εμπορίου θα έρχεται σε αντίθεση με τη δύναμη της οικονομικής βαρύτητας. Οι ελπίδες για μια αναζωπύρωση του εμπορίου με τα μέλη της Κοινοπολιτείας, για παράδειγμα – που ονομάζονταν ανυπόστατα η στρατηγική «αυτοκρατορίας 2.0» – θα αποτύχουν είτε επειδή είναι πολύ μακριά είτε οι οικονομίες τους είναι μικρές ή και τα δύο.

Η νέα ελευθερία της Βρετανίας να διαπραγματεύεται εμπορικές συμφωνίες με άλλες χώρες θα είναι, εν πάση περιπτώσει, με κόστος. Εκτός της ΕΕ, θα έχει μικρότερη επιρροή, καθώς η βρετανική οικονομία είναι τόσο μικρότερη από το μπλοκ που εγκαταλείπει. Για παράδειγμα, η Βρετανία έχει αποκτήσει νέες ευκαιρίες για τις δικηγορικές της εταιρείες από την εμπορική συμφωνία της ΕΕ το 2011 με τη Νότια Κορέα. Ωστόσο, αυτή η παραχώρηση αποτελεί μέρος μιας συνολικής συμφωνίας, στην οποία το κέρδος για τη Νότια Κορέα ενίσχυσε την πρόσβαση στην αγορά αυτοκινήτων σε όλη την ΕΕ μέσω της κατάργησης των δασμών. Και αν και οι Βρετανοί υπουργοί μιλούν για τις προοπτικές μιας εμπορικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτοί και οι διαπραγματευτές τους θα στερούνταν μυϊκή δύναμη σε αυτό που θα ήταν ένας σκληρός αγώνας με το «πρώτα η Αμερική».

Αντί να ευημερεί από την έξοδο από την ΕΕ, η Βρετανία θα είναι μια πιο μοναχική και πιο αδύναμη οικονομία. Μία μεταβατική περίοδος που ουσιαστικά θα στηρίξει την τρέχουσα οικονομική σχέση για περίπου δύο χρόνια μετά την έξοδο το Μάρτιο του 2019 θα δώσει στις επιχειρήσεις περισσότερες χρόνο για να προσαρμοστούν, αλλά ελάχιστα άλλα. Άλλωστε, περιμένουμε να επικρατήσει η βαρύτητα.

Σχετικα αρθρα

Οι αφίξεις προσφύγων στην Ελλάδα ξεπερνούν τις 100.000 σε λιγότερο από δύο μήνες

admin

Τι εξήγγειλε στην ομιλία του στην 84η ΔΕΘ ο κ.Κυρ. Μητσοτάκης

admin

12 προβλέψεις – κλειδιά για το πώς θα μοιάζουν οικονομίες και αγορές διεθνώς μετά τον κορονοϊό

admin

Ελληνική Άνοιξη

admin

DW: Η Ελλάδα ελπίζει σε γρήγορη λύση στο θέμα του χρέους

admin

Ελλάδα: Πολλά λόγια, λίγο όραμα

admin

Kαμπανάκι Moody’s για Ευρωζώνη: Ευάλωτη απέναντι σε ενδεχόμενο σοκ

admin

Η υποτιμημένη οικονομική απειλή από τον Λευκό Οίκο

admin

Εξωδικαστικός: Έρχονται ρυθμίσεις εξπρές για χιλιάδες οφειλέτες

admin

Το τελευταίο στάδιο του εύκολου χρήματος της Ευρώπης

admin

Δυναμική είσοδος της Ελλάδας στην παγκόσμια αγορά ιατρικού τουρισμού

admin

Τουρκία: Μαγειρεύοντας εκλογικούς καταλόγους

admin

Ο Μακρόν ζητά περισσότερα και καλύτερα από την Ευρώπη

admin

ΘΕΣγάλα:«Δημιουργηθήκαμε και αναπτυχθήκαμε μέσα στην κρίση»

admin

Πιάνει δουλειά ο Κυριάκος Μητσοτάκης…

admin

Το πρόβλημα του Χ.Α. είναι πολιτικό…

admin

El Erian: Η αναταραχή στις αγορές είναι ευκαιρία για επιστροφή στην κανονικότητα

admin

Η ΕΚΤ αποδεικνύει ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες είναι κακοί καπιταλιστές

admin