Image default
Πρώτο Θέμα

Η κεντροαριστερά της Ευρώπης έχει χάσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων

center left displayΤα βάσανα της ευρωπαϊκής κεντροαριστεράς δε γνωρίζουν τέλος. Στις εκλογές της 4ης Μαρτίου στην Ιταλία, το Δημοκρατικό Κόμμα, παρά ένα αξιοσέβαστο ιστορικό στην εξουσία, πιθανότατα θα τελειώσει πίσω από τον δεξιό συνασπισμό του Σίλβιο Μπερλουσκόνι και το Κίνημα Πέντε Αστέρων.

Η μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας, η σταθεροποίηση των τραπεζών και η επιστροφή μιας στάσιμης οικονομίας στην ανάπτυξη είναι αξιέπαινη, αλλά προφανώς δεν αποτελεί φόρμουλα νίκης.

Την ίδια μέρα θα ανακαλύψουμε αν τα μέλη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος της Γερμανίας υποστηρίζουν την πρόταση της ηγεσίας να εισέλθουν σε μια νέα κυβέρνηση «μεγάλου συνασπισμού» με τους Χριστιανοδημοκράτες της καγκελαρίου Άνγκελα Μέρκελ. Η επιλογή που αντιμετωπίζει το SPD, διαιρεμένο και παγιδευμένο σε μια σπειροειδή πτώση, προκαλεί αγωνία. Το κόμμα είναι καταδικασμένο εάν συνεργαστεί με τη CDU, και καταδικασμένο εάν δεν το κάνει.

Η απόρριψη ενός μεγάλου συνασπισμού μπορεί να προκαλέσει εκλογές. Σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση, η υποστήριξη του SPD ήταν σε χαμηλά επίπεδα 15,5%, πίσω από την Εναλλακτική για τη Γερμανία, το πιο ακραίο δεξιό κόμμα που έχει καθίσει ποτέ στη Bundestag. Δεν είναι αδιανόητο ότι το AfD θα περάσει το SPD σε πρόωρες εκλογές. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα στην ισχυρότερη και μέχρι τώρα σταθερότερη δημοκρατία της Ευρώπης θα ήταν ένας σεισμός στο πλαίσιο της οικοδόμησης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Ωστόσο, εάν το SPD συνασπιστεί με τη CDU, θα κινδυνεύει να υποστεί περισσότερες ζημιές στην ταυτότητα και το εμπορικό σήμα του. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα αντικαθεστωτικά κινήματα – συχνά της ριζοσπαστικής δεξιάς- διαβρώνουν τις σοσιαλδημοκρατικές ψήφους. Η άνοδό τους ωθεί την κεντροαριστερά και της κεντροδεξιά σε συνασπισμούς. Παντού οι συνασπισμοί αυτοί καταλήγουν να πλήττουν τα κεντροαριστερά κόμματα, καθώς μοιράζονται την ευθύνη για αυστηρές οικονομικές, δημοσιονομικές και κοινωνικές πολιτικές που αποξενώνουν τους βασικούς ψηφοφόρους τους.

Σε γενικές γραμμές, το πολιτικό κατεστημένο της Ευρώπης το 2017 αντιστάθηκε στην επίθεση των αντάρτικων εθνικών λαϊκιστικών κομμάτων. Αλλά αυτή η επιτυχία συγκαλύπτει μια διαφορετική τάση: τη συνεχιζόμενη κατάρρευση της κεντροαριστεράς. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Γαλλίας, το Ολλανδικό Εργατικό Κόμμα και οι Τσέχοι Σοσιαλδημοκράτες υπέστησαν καταστροφικές εκλογικές ήττες. Το ίδιο έκανε και το SPD, το οποίο κέρδισε το 20,5% των ψήφων στις εκλογές για τη Bundestag τον Σεπτέμβριο, η χειρότερη επίδοσή του από τη δημιουργία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας το 1949.

Οι προοπτικές για τα επόμενα δύο χρόνια δεν είναι πιο φωτεινές. Στο Βέλγιο, το οποίο θα διεξαγάγει εκλογές τον Μάιο του 2019, τα σκάνδαλα διαφθοράς εξαντλούν τη στήριξη από τους πρώην πρωταγωνιστές των σοσιαλιστών της Βαλονίας. Οι ολλανδόφωνοι σύντροφοί τους στη Φλάνδρα ελπίζουν να αντιστρέψουν τη δική τους πτώση εκτοπίζοντας από το κόμμα τους ηγέτες της παλαιάς φρουράς.

Τα αριστερά κόμματα θα ηττηθούν ολοκληρωτικά στις εκλογές του Απριλίου στην Ουγγαρία και στις επόμενες εκλογές της Πολωνίας, οι οποίες αναμένονται στα τέλη του 2019. Είναι πολύ απλό να αποδίδεται αυτό αποκλειστικά στη διάβρωση του κράτους δικαίου και του δίκαιου πολιτικού ανταγωνισμού υπό τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπάν, και τον Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, τον ισχυρό άνδρα της Πολωνίας.

Η ουγγρική αριστερά είναι διχασμένη και μολυσμένη από ένα ιστορικό ανικανότητας στην κυβέρνηση πριν από το 2010. Στην Πολωνία, όπου τα αριστερά κόμματα δεν κέρδισαν καθόλου έδρες το 2015, το συντηρητικό εθνικιστικό κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης είναι δημοφιλές εν μέρει λόγω της έντονης υιοθέτησης αριστερών κοινωνικών πολιτικών, κυρίως ένα γενναιόδωρο σύστημα επιδομάτων τέκνων.

Όπως δείχνει αυτό το παράδειγμα, η παρακμή της οργανωμένης σοσιαλδημοκρατίας δεν σημαίνει ότι οι κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές που συνήθως συνδέονται με την αριστερά έχουν χάσει την απήχησή τους. Αντίθετα, εκατομμύρια ψηφοφόροι θέλουν ένα προστατευτικό κράτος πρόνοιας και οργίζονται με την επισφαλή απασχόληση, την κοινωνική ανισότητα και την αχαλίνωτη παγκοσμιοποίηση.

Το πρόβλημα είναι ότι πολλοί ψηφοφόροι απλά δεν εμπιστεύονται την κεντροαριστερά. Την πρώτη δεκαετία αυτού του αιώνα, πάρα πολλοί σοσιαλδημοκράτες ανέχθηκαν τις χειρότερες υπερβολές του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού και στη συνέχεια συνεργάστηκαν με την κεντροδεξιά για να αναγκάσουν τους πιο αδύναμους της κοινωνίας να πληρώσουν τον λογαριασμό διάσωσης. Οι ψηφοφόροι επίσης περιφρονούν την κεντροαριστερά επειδή δεν έχει αρκετή υπερηφάνεια για την εθνική ταυτότητα και για το ότι δεν έχει το θάρρος να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που προκύπτουν από τη μετανάστευση στις τοπικές κοινότητες.

Η προοδευτική, διεθνιστική προοπτική της σοσιαλδημοκρατίας είναι καλή. Όσο περισσότερο όμως δεν ανταποκρίνεται στις ανησυχίες των ψηφοφόρων σχετικά με τις πολιτιστικές αξίες και την ευρέως διαδεδομένη οικονομική ανασφάλεια, τόσο πιο γρήγορα η παλαιά κεντροαριστερά θα σκάψει τον δικό της λάκκο.

Ίσως το πιο ασυνήθιστο πείραμα στην κεντροαριστερή ανανέωση λαμβάνει χώρα μεταξύ των Σοσιαλδημοκρατών της Δανίας. Ο Μέττε Φρέντερικσεν, ο ηγέτης του κόμματος από το 2015, συνδυάζει μια σκληρή στάση για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες με μια κριτική του «άρρωστου καπιταλισμού» και μια υπεράσπιση του κράτους πρόνοιας. Σε αυτά τα θέματα, οι Σοσιαλδημοκράτες έχουν κάνει το ασυνήθιστο βήμα να καταλάβουν τον ίδιο χώρο με το αντι-μεταναστευτικό λαϊκιστικό Λαϊκό Κόμμα της Δανίας.

Σε κάποιο βαθμό η κρίση της κεντροαριστεράς εντάσσεται σε μια γενική κρίση της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στην Ευρώπη. Αυτό αποτελεί μικρή κι αναποτελεσματική ανακούφιση. Ούτε καν το SPD, το πιο σεβαστό σοσιαλδημοκρατικό κόμμα της Ευρώπης, έχει θεϊκό δικαίωμα να υπάρχει. Εάν οι μελλοντικοί ιστορικοί δεν καταλήξουν στο συμπέρασμα ότι η σοσιαλδημοκρατία εξαντλήθηκε στις αρχές του 21ου αιώνα, τώρα είναι η ώρα για την κεντροαριστερά να δώσει απαντήσεις σε ερωτήσεις που έχει αποφύγει για πάρα πολύ καιρό.

Σχετικα αρθρα

Το αμείλικτο σύστημα του Karl Marx (IV)

admin

Τρ.Πειραιώς: 1-1,15€ οι νέες μετοχές – ‘Ολη η απόφαση του Δ.Σ

admin

XA:Τεστ κοπώσεως

admin

Το παγκόσμιο ρίσκο μετά το εμβόλιο – O.Blanchard/Jean Pisani-Ferry

admin

Κίνα:Ανάκαμψη 18%(!) το πρώτο τρίμηνο

admin

ΕΕ εναντίον οργανωμένου εγκλήματος

admin

Κυρώσεις ΗΠΑ κατά Ρωσίας

admin

Εξασφάλιση ισχυρότερης και δικαιότερης παγκόσμιας ανάκαμψης-M.A El Erian

admin

ΤτΕ: Αναγκαία η διατήρηση μετά την πανδημία των μέτρων επιλεκτικής οικονομικής στήριξης

admin

Alpha Bank: Σταδιακή άρση περιοριστικών μέτρων – Η συγκυρία και η μεσοπρόθεσμη προοπτική

admin

Το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech είναι λιγότερο αποτελεσματικό έναντι των μεταλλάξεων

admin

ΧΑ:Προσοχή στο κενό

admin