Image default
Πρώτο Θέμα

Πόσο έχουν αποτύχει οι οκονομολόγοιι;

economΑκόμα και όταν ο σκεπτικισμός του κοινού προς το επάγγελμά τους έχει αυξηθεί, οι οικονομολόγοι συνέχισαν να αγνοούν ολοένα και πιο προφανείς αδυναμίες στα αναλυτικά πλαίσια τους. Μια πειθαρχία που κυριαρχείται από τους “αρχαιότερους” πρέπει τώρα να υιοθετήσει μια πιο ανοιχτή νοοτροπία ή να διακινδυνεύσει να καταστεί άσχετη.

Το επάγγελμα του οικονομολόγου έπαψε να μετρά αφού οι περισσότεροι κορυφαίοι ασκούμενοι δεν κατάφεραν να προβλέψουν την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και αγωνιζόταν να ανακάμψει από τότε. Δεν ήταν μόνο τα χρόνια που ακολούθησαν τη συντριβή που χαρακτηρίστηκε από ασυνήθιστα χαμηλή, άνιση ανάπτυξη. Τώρα παρακολουθούμε έναν αυξανόμενο κατάλογο οικονομικών και οικονομικών φαινομένων που οι οικονομολόγοι δεν μπορούν εύκολα να εξηγήσουν.

Όπως και η Βασίλισσα Ελισάβετ Β ‘, που τον Νοέμβριο του 2008 εξέφρασε τη φήμη του γιατί κανείς δεν είχε δει την κρίση, πολλοί πολίτες έχουν όλο και πιο επιφυλακτικοί ως προς την ικανότητα των οικονομολόγων να εξηγήσουν και να προβλέψουν τις οικονομικές εξελίξεις, πόσο μάλλον να προσφέρουν ορθή καθοδήγηση στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Ορισμένες έρευνες κατατάσσουν τους οικονομολόγους μεταξύ των λιγότερο αξιόπιστων επαγγελματιών (μετά από πολιτικούς, φυσικά, των οποίων οι οικονομολόγοι έχουν επίσης χάσει). Μια σταθερή οικονομική κατάρτιση δεν θεωρείται πλέον απαραίτητη προϋπόθεση για τους υποψηφίους που κατέχουν κορυφαίες θέσεις στα υπουργεία οικονομικών και στις κεντρικές τράπεζες. Αυτή η περιθωριοποίηση έχει αποδυναμώσει περαιτέρω την ικανότητα των οικονομολόγων να ενημερώνουν και να επηρεάζουν τη λήψη αποφάσεων σε θέματα που σχετίζονται άμεσα με την εμπειρία τους (ή αυτό που θα αποκαλούσαν το συγκριτικό και απόλυτο πλεονέκτημα τους).

Το επάγγελμα οφείλει την φθίνουσα φήμη του σε μεγάλο βαθμό στην υπερβολική εξάρτηση από τις δικές του αυτοκαθορισμένες ορθοδόξεις. Με μεγαλύτερη διαφάνεια στις διεπιστημονικές προσεγγίσεις και την ευρύτερη χρήση των υπαρχόντων αναλυτικών εργαλείων, ιδίως εκείνων που προσφέρονται από τη συμπεριφορική επιστήμη και τη θεωρία των παιχνιδιών, τα οικονομικά της επικρατούσας τάξης θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τις ελλείψεις της.

Τρεις τελευταίες εξελίξεις υπογραμμίζουν τον επείγοντα χαρακτήρα αυτής της πρόκλησης. Στους 12 μήνες μεταξύ των ετήσιων συγκεντρώσεων του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, οι συμμετέχοντες πήγαν από τον εορτασμό μιας συγχρονισμένης παγκόσμιας ανάκαμψης ανάπτυξης για να ανησυχούν για μια συγχρονισμένη παγκόσμια επιβράδυνση. Παρά την επιδείνωση των ευρωπαϊκών προοπτικών ανάπτυξης, ούτε η έκταση ούτε η ταχύτητα της αλλαγής της συναίνεσης φαίνεται να δικαιολογούνται από τις οικονομικές και χρηματοπιστωτικές εξελίξεις, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι οικονομολόγοι ενδέχεται να έχουν παραγνωρίσει τις αρχικές συνθήκες.

Ένας δεύτερος τομέας ανησυχίας είναι η νομισματική πολιτική. Οι επαγγελματίες οικονομολόγοι δεν έχουν ακόμη μιλήσει αρκετά καλά για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η επικοινωνιακή στρατηγική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, παρά το γεγονός ότι ακόμη και μικρές δυσλειτουργίες, όπως συνέβη το τέταρτο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές κρίσεις χρηματοπιστωτικής αστάθειας που απειλούν την ανάπτυξη. Αντ ‘αυτού, απλώς συνέχισαν να αγκαλιάζουν τη σύγχρονη άποψη ότι η μεγαλύτερη διαφάνεια της Fed είναι πάντα καλό.

Έχουμε διανύσει πολύ δρόμο από την εποχή του Fedspeak του πρώην προέδρου της Fed Alan Greenspan (ή, όπως το έλεγε, “μπερδεύει με μεγάλη ασυνέπεια”). Αλλά αυτό δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: ψευδαίσθηση ακρίβειας. Η Fed ακολουθεί τώρα κάθε συνάντηση πολιτικής με την έκδοση δηλώσεων, πρακτικών, μεταγραφών, και συνέντευξης Τύπου, σηματοδοτώντας την αγορά ενός επιπέδου πολυπλοκότητας που είναι ελάχιστα ρεαλιστικό σε έναν κόσμο ρευστότητας και αυξημένης αβεβαιότητας.

Αντί να ακολουθούμε απλώς την άποψη ότι είναι κάτι καλύτερο, οι οικονομολόγοι θα πρέπει να παροτρύνουν την Fed να υιοθετήσει μια προσέγγιση περισσότερο όπως αυτή της Τράπεζας της Αγγλίας, η οποία δίνει έμφαση σε αναλύσεις σεναρίων και διαγράμματα. Οι οικονομολόγοι θα μπορούσαν επίσης να κάνουν περισσότερα για να ενημερώσουν -και μάλιστα και να επηρεάσουν- τη συνεχή αναθεώρηση των πλαισίων πολιτικής της Fed και της επικοινωνιακής στρατηγικής της Fed. Εξάλλου, η οικονομική βιβλιογραφία σχετικά με τις ασύμμετρες πληροφορίες δείχνει ότι η μεγαλύτερη συμβολή των οικονομολόγων εκτός της Fed είναι και κατάλληλη και απαραίτητη για την εξασφάλιση βέλτιστου αποτελέσματος πολιτικής.

Ένας τρίτος τομέας ανησυχίας είναι η σινο-αμερικανική εμπορική σύγκρουση, η οποία είναι πιο αμφιλεγόμενη, λόγω του πολιτικού της χαρακτήρα. Μέχρι στιγμής, η συντριπτική πλειοψηφία των οικονομολόγων έχει κάνει το συμβατικό επιχείρημα ότι οι δασμοί (πραγματικά ή απειλούμενα) είναι πάντα κακά για όλους. Με αυτόν τον τρόπο, αγνόησαν το έργο από το επάγγελμά τους, δείχνοντας πως τα υποσχεθέντα οφέλη του εμπορίου, αν και σημαντικά, μπορούν να υπονομευθούν από τις αδυναμίες της αγοράς και των θεσμών. Εκείνοι που ήθελαν να κάνουν μια παραγωγική συμβολή στη συζήτηση θα έπρεπε να υιοθετήσουν μια πιο λεπτή προσέγγιση, εφαρμόζοντας εργαλεία από τη θεωρία των παιχνιδιών για να διακρίνουν μεταξύ του «τι» και του «πώς» του εμπορικού πολέμου.

Αυτά είναι μόνο τρία πρόσφατα παραδείγματα για το πώς έπεσαν οι οικονομολόγοι. Επιπλέον, οι οικονομολόγοι αγωνίζονται να εξηγήσουν τις πρόσφατες εξελίξεις της παραγωγικότητας, τις συνέπειες της αυξανόμενης ανισότητας, τον αντίκτυπο των επίμονα αρνητικών επιτοκίων στην ευρωζώνη, τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις άλλων αντισυμβατικών μέτρων νομισματικής πολιτικής (ενισχύθηκε από τον τελευταίο άξονα πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ) και την ξαφνική επιβράδυνση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης. Επίσης, απέτυχαν να προβλέψουν το έπος του Brexit και την πολιτική έκρηξη θυμού και αποξένωσης σε ολόκληρη τη Δύση γενικότερα.

Κανένα από αυτά δεν αποτελεί τεράστια έκπληξη, δεδομένης της αγκαλιάς του επαγγέλματος των απλουστευτικών θεωρητικών υποθέσεων και της υπερβολικής εξάρτησης από τις μαθηματικές τεχνικές που αποδίδουν την κομψότητα στην πραγματικότητα. Οι κύριες οικονομικές τάσεις έχουν δώσει πολύ μεγάλη αναλυτική έμφαση στην κατάσταση ισορροπίας, ενώ αγνοούν εν πολλοίς τη σημασία των μεταβάσεων και των σημείων ανατροπής, για να μην αναφέρουμε σενάρια πολλαπλών ισορροπιών. Και το επάγγελμα δεν κατάφερε επαρκώς να υπολογίσει επαρκώς τους οικονομικούς δεσμούς, τις γνώσεις συμπεριφοράς-επιστήμης και τις ταχέως εξελισσόμενες κοσμικές και διαρθρωτικές δυνάμεις όπως η τεχνολογική καινοτομία, η κλιματική αλλαγή και η άνοδος της Κίνας.

Όλα αυτά πρέπει να αναφέρουν στους οικονομολόγους ότι υπάρχει αρκετό περιθώριο βελτίωσης και ότι πρέπει να διευρύνουν το εύρος της ανάλυσης τους, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ανθρώπων, οι επιπτώσεις της κατανομής, οι μηχανισμοί οικονομικής και οικονομικής ανάδρασης και οι τεχνολογικές αλλαγές. Αλλά αυτό δεν μπορεί να αφορά μόνο στην ανάπτυξη νέων αναλυτικών μοντέλων στο πεδίο. οι οικονομολόγοι πρέπει επίσης να ενσωματώσουν ιδέες από άλλους κλάδους που το επάγγελμα έχει παραβλέψει.

Μια πειθαρχία που κυριαρχείται από τους “αρχιερείς” πρέπει τώρα να υιοθετήσει μια πιο ανοιχτή νοοτροπία. Αυτό σημαίνει αναγνώριση και αντιμετώπιση των ασυνείδητων προκαταλήψεων, κυρίως με τη συντονισμένη προσπάθεια βελτίωσης της ένταξης και της ποικιλομορφίας στον τομέα. Σημαίνει επίσης ότι εστιάζουμε περισσότερο στις διεπιστημονικές προσεγγίσεις και τις επιπτώσεις της κατανομής, και λιγότερο στην καθαρότητα των μαθηματικών μοντέλων, στις μέσες συνθήκες και μόνο στην κοιλιά των διανομών. Τέτοιες διαρθρωτικές αλλαγές θα απαιτήσουν περισσότερες και καλύτερες πνευματικές και θεσμικές “ασφαλείς ζώνες”, ώστε να μπορούν να διαχειρίζονται και να διοχετεύονται αναλυτικές διαταραχές σε παραγωγικές κατευθύνσεις.

Χωρίς σημαντικές προσαρμογές, τα βασικά οικονομικά θα παραμείνουν δύο βήματα πίσω από τις μεταβαλλόμενες πραγματικότητες στο επίκεντρο και οι οικονομολόγοι θα διακινδυνεύσουν μια περαιτέρω απώλεια αξιοπιστίας και επιρροής. Σε μια εποχή ανησυχίας σχετικά με την αλλαγή του κλίματος, τις πολιτικές αναταραχές και την τεχνολογική αναστάτωση, οι αδυναμίες των κύριων οικονομικών πρέπει να αντιμετωπιστούν μετά από μεταστροφή.

MOHAMED A. EL-ERIAN

Σχετικα αρθρα

Τέλος παιχνιδιού για το Brexit

admin

Επανεξετάζοντας την παρακμή της Δύσης

admin

Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου μπορεί να μην είναι τόσο προσωρινές

admin

Μπαρόζο : Η Ευρώπη βγήκε ισχυρότερη από την κρίση

admin

Η Πορτογαλία αντιστρέφει τη λιτότητα, πόσο μακριά μπορεί να φτάσει;

admin

20 χρόνια Πούτιν στην εξουσία

admin

Τι θέλουν στα αλήθεια οι Ευρωπαίοι από τις εκλογές του Μαΐου

admin

Ήρθε η ώρα να παλέψουμε για την Ευρωπαϊκή Ένωση

admin

Από 28 Μαΐου τα νέα χαρτονομίσματα 100 και 200 ευρώ

admin

Το ερώτημα της Ευρώπης για το 2016

admin

Ο Τραμπ είναι πρόεδρος. Και τώρα τι;

admin

Το νησί σταθερότητας της ευρωζώνης

admin

Βελτίωση κερδοφορίας και μείωση πωλήσεων εμφάνισαν το 2013 οι 500 πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις

admin

Πολυνομοσχέδιο – Οι αλλαγές στον ΚΦΔ, στα πρόστιμα για πλαστά εικονικά, και στους ελέγχους

admin

Handelsblatt: Πειραιάς, το νέο Αμβούργο;

admin

Ευρωπαίος αξιωματούχος: Οι Ιταλοί θέλουν αναμέτρηση δυνάμεων με τις Βρυξέλλες -Μπορούν να την έχουν

admin

ΔΝΤ: «Κλειστά χαρτιά» για αφορολόγητο, βλέπει πρόοδο στο θέμα του χρέους

admin

Οι τραπεζίτες ξανακοιτούν προς το ΧΑ!

admin