Image default
Must Read Πρώτο Θέμα

Είναι ο Covid-19 το τελος της Ευρώπης;

Ο Αλεξάντερ Χάμιλτον είναι για τους περισσότερους αμερικανούς η φιγούρα πάνω στο χαρτονόμισμα των δέκα δολαρίων. Πράγμα λογικό αφού ο φιλόδοξος υπουργός Οικονομικών του Τζωρτζ Ουάσινγκτον, που έχασε τη ζωή του μερικά χρόνια αργότερα σε μια μονομαχία, ήταν και αυτός που πρότεινε την ίδρυση του αμερικανικού νομισματοκοπείου.

Όμως, ο Χάμιλτον κυρίως έμεινε γνωστός για τη λύση που έδωσε στο πρόβλημα του χρέους που είχαν οι μετεπαναστατικές Ηνωμένες Πολιτείες που θυμίζουμε ότι από ορισμένες περιπτώσεις ήταν μια συνομοσπονδία κρατικών οντοτήτων, των Πολιτειών.

Οι Πολιτείες  την επαύριον της επανάστασης ήταν υπερχρεωμένες και η λύση του Χάμιλτον ήταν να αναλάβει να αποπληρώσει το χρέος τους η ομοσπονδιακή κυβέρνηση η οποία με τη σειρά της εξέδωσε δικά της ομόλογα που ήταν ιδιαίτερα προσοδοφόρα για όσους τα πήραν.

Την περασμένη εβδομάδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε ένα σχέδιο για να βοηθήσει τις ευρωπαϊκές χώρες να διαχειριστούν το σοκ της μεγάλης ύφεσης από το COVID-19.

Με βάση μια πρόσφατη γαλλο-γερμανική πρόταση, η Επιτροπή ζητά ταμείο ανάκτησης 750 δισεκατομμυρίων ευρώ (834 δισεκατομμύρια δολάρια) (εκ των οποίων 500 δισεκατομμύρια ευρώ θα διανεμηθούν ως επιχορηγήσεις και 250 δισεκατομμύρια ευρώ ως δάνεια).

Τα χρήματα που εκδίδονται μέσω αυτού του λεγόμενου πακετου «ΕΕ επόμενης γενιάς» θα διατεθούν μέσω προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της Επιτροπής, συμπεριλαμβανομένης της ατζέντας της πράσινης και ψηφιακής οικονομίας.

Η Επιτροπή θα συγκεντρώσει κεφάλαια στην αγορά εκδίδοντας μακροπρόθεσμα ομόλογα και οι προσπάθειές τους θα υποστηριχθούν από μια προτεινόμενη αύξηση των νέων φόρων, όπως οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, οι ψηφιακές υπηρεσίες και άλλοι τομείς του υπερεθνικού εμπορίου.

Αν και είμαστε από τους λίγους σχολιαστές που ανέμεναν ότι η ΕΕ θα προσφέρει ένα σχέδιο πολύ μεγαλύτερο από αυτό που περίμεναν οι περισσότεροι συμμετέχοντες στην αγορά και οι ειδικοί, συμβουλεύουμε επίσης τους ευρωπαίους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να παραμείνουν ρεαλιστές για το τι μπορεί να επιτευχθεί αυτή τη στιγμή.

Οι εορτασμοί για την πολυαναμενόμενη «στιγμή του Χάμιλτον» της ΕΕ για την ανταλλαγή χρεών είναι πρόωρες.

Όπως ισχύει, η ΕΕ εξακολουθεί να είναι μια ελλιπής ένωση μεταβίβασης στην οποία οι πόροι (ανθρώπινοι, φυσικοί, οικονομικοί) έως τώρα μετακινούνται από την περιφέρεια στο κέντρο – δηλαδή στο Ηνωμένο Βασίλειο ή τη Γερμανία. Κατά ειρωνικό τρόπο, ένας από αυτούς τους πόλους έλξης, το Ηνωμένο Βασίλειο, αποφάσισε να εγκαταλείψει την ΕΕ, φαινομενικά για να τερματίσει τη ροή των μεταναστών στην οικονομία της.

Με το Brexit, το οποίο συνέβη επίσημα στις 31 Ιανουαρίου, η ΕΕ έχει ήδη αρχίσει κυριολεκτικά να διαλύεται.

Οι αισιόδοξοι πιστεύουν ότι, με το Ηνωμένο Βασίλειο έξω, μπορεί τελικά να προκύψει μια πιο συνεκτική ΕΕ. Αλλά αυτή η πρόβλεψη φαίνεται πολύ ρόδινη. Σε τελική ανάλυση, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αποτελούσε τόσο εμπόδιο στην ένταξη, ως δικαιολογία για άλλα απρόθυμα κράτη μέλη να αποφύγουν στενότερους δεσμούς.

Για παράδειγμα, το ΗΒ δεν εμπόδισε το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων, το οποίο απαιτείται για την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης της ευρωζώνης, αυτή η τιμή πέφτει στη Γερμανία.

Με την άνοδο των λαϊκιστικών κομμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη, είναι από καιρό σαφές ότι η επόμενη μεγάλη κρίση θα αποτελούσε υπαρξιακή απειλή για την ΕΕ.

Η ΕΕ πρέπει τώρα να αποδείξει ότι αφοσιώνεται στην ολοκλήρωση της διαδικασίας ολοκλήρωσης. Διαφορετικά, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει μια «στιγμή Jeffersonian» που την επιστρέφει σε κάποια μορφή συνομοσπονδίας με περιορισμένη μόνο κοινή κυριαρχία.

Αντιμετωπίζοντας την άβυσσο, η Γαλλία και η Γερμανία έχουν επινοήσει ένα σχέδιο για τον μετριασμό της καταστροφικής οικονομικής επιρροής της πανδημίας.

Αλλά ενώ η πρόταση τους έχει τα πλεονεκτήματα, ο Αλέξανδρος Χάμιλτον θα ήταν δυσαρεστημένος – και δικαίως. Για αρχάριους, η προβλεπόμενη έκδοση ομολόγων δεν θα συνοδευόταν από «κοινή και αρκετή εγγύηση» και συνεπώς δεν θα αποτελούσε πραγματική αμοιβαιοποίηση χρέους.

Η πρόταση George Soros για διαρκή ομόλογα της ΕΕ, ή Consols, θα μετριάσει αυτό το πρόβλημα, αλλά δεν θα το λύσει. Και, εν πάση περιπτώσει, εάν τα χρήματα δεν καταστούν διαθέσιμα μέχρι το καλοκαίρι, μπορεί να είναι ήδη πολύ αργά για χώρες που έχουν πληγεί, όπως η Ιταλία, η Ελλάδα και η Ισπανία, οι οποίες θα αντιμετωπίσουν μια φοβερή τουριστική περίοδο.

Επιπλέον, η δυσπιστία μεταξύ των «τεσσάρων» της ΕΕ (Αυστρία, Δανία, Κάτω Χώρες και Σουηδία) και οι φερόμενες ως «κακές» νότιες χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, της Ισπανίας και της Ελλάδας) παραμένει τόσο βαθιά που είναι εντελώς δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα υιοθετηθεί μια μακροπρόθεσμη λύση.

Μια πρόσφατη απόφαση του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου έστειλε ένα ισχυρό μήνυμα στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα σχετικά με το τι να περιμένουν στο δρόμο μπροστά. Αν και η απόφαση τελικά θα ακυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και θα αγνοηθεί από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η ΕΚΤ αντιμετωπίζει ωστόσο πολιτικά όρια στις ενέργειές της.

Η Γερμανία θα πρέπει είτε να προσφέρει ένα μερικό δημοσιονομικό backstop της ΕΕ με τα δικά της χρήματα των φορολογουμένων ή να επιτρέψει στα θεσμικά όργανα της ΕΕ να παρέχουν επαρκή αμοιβαία υποστήριξη (ξεκινώντας από τον προϋπολογισμό της ευρωζώνης) για ολόκληρη τη νομισματική ένωση. Εάν το προτεινόμενο ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ ήταν σε θέση να αναζωογονήσει τον προϋπολογισμό της ευρωζώνης – ιδιαίτερα τη λειτουργία σταθεροποίησης που δεν είχε ποτέ συμφωνηθεί – αυτό από μόνο του θα αποτελούσε σημαντικό επίτευγμα.

Κατά τη σύνδεση σε ένα κοινό σχέδιο με τη Γαλλία, η Γερμανία πιθανώς συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε απλώς να πει «nein» τόσο σε νομισματικό όσο και σε φορολογικό backstop (δηλαδή, η εκκολαπτόμενη φορολογική ένωση και ένωση μεταφορών). Και τα δύο είναι απαραίτητα για να επιβιώσει το ευρώ.

 Ωστόσο, ακόμη και με τη θέση σε ισχύ, τα κρίσιμα ερωτήματα θα παραμείνουν άλυτα, ιδίως η βιωσιμότητα του αυξανόμενου δημόσιου χρέους της Ιταλίας. Η Ιταλία θα έπρεπε να κάνει τεράστια βήματα για να αποκαταστήσει την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα τώρα που το συγκριτικό της πλεονέκτημα στον τουρισμό έχει τεθεί σε κίνδυνο.

Συνολικά, μολονότι οποιαδήποτε κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση για την κρίση COVID-19 είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση (και σίγουρα καλύτερο από καμία δράση), δεν υπάρχει κανένας λόγος να περιμένουμε από την ΕΕ να σπάσει από τη μακρά παράδοσή της απλώς να μας μπερδεύει.

Εάν οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεν μπορούν να αποτρέψουν την άμεση κατάρρευση των έργων της ΕΕ και του ευρώ, τουλάχιστον θα έχουν αποτρέψει το τεράστιο οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό κόστος που θα προκύψει από την περαιτέρω ταχεία αποσύνθεση.

Αλλά μια καθαρή απάντηση που αντικατοπτρίζει την παλιά αδράνεια θα αφήσει την Ευρώπη «γυμνή» για τον κόσμο μετά το COVID, όπου άλλες μεγάλες ηπειρωτικές οικονομίες – οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Κίνα και η Ινδία – θα λάβουν τις πιο σημαντικές γεωστρατηγικές και οικονομικές αποφάσεις.

NOURIEL ROUBINI

Ο Nouriel Roubini, καθηγητής Οικονομικών στο Stern School of Business του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και πρόεδρος των Roubini Macro Associates, ήταν ανώτερος οικονομολόγος για τις διεθνείς υποθέσεις στο Συμβούλιο Οικονομικών του Λευκού Οίκου κατά τη διάρκεια της διοίκησης του Κλίντον. Έχει εργαστεί για το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και την Παγκόσμια Τράπεζα.

BRUNELLO ROSA

Ο Brunello Rosa είναι μακροοικονομολόγος με εμπειρία πολιτικής που εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα και στον ακαδημαϊκό χώρο και συμβουλεύει τους συμμετέχοντες στην αγορά και τα ιδρύματα.Είναι μέλος του επικεφαλής συμβουλευτικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του συμβουλίου του πρέσβη της Ιταλίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Σχετικα αρθρα

“Ο Ιρλανδός” και πώς το Netflix αλλάζει την ιστορία του σινεμά

admin

Πρόοδος άλλα όχι συμφωνία…

admin

Η μεγάλη πολιτική απόκλιση

admin

Περαιτέρω συρρίκνωση καταγράφει κατά το τρέχον έτος η βιομηχανία μεταφορικών μέσων

admin

Η παγκόσμια οικονομική τάξη πραγμάτων καταρρέει…

admin

Η Ευρώπη ακόμα ελπίζει στο «φθηνό» χρήμα

admin

Τριπλό χαράτσι για ελεύθερους επαγγελματίες το 2018

admin

Πόσο ψηλότερα μπορεί να πάει το ευρώ;

admin

Η ανθεκτικότητα της παγκόσμιας αγοράς

admin

Eκρηκτικό photo finish +1,42%, με τις τράπεζες στο +4,44%

admin

Η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας υπό απειλή

admin

XA:7 μήνες ανόδου

admin

ΕΕ-ΕΚΤ: Οι εκτιμήσεις των επενδυτών για τις αποφάσεις της την ερχόμενη Πέμπτη

admin

Στα αποτελέσματα των τραπεζών τα βλέμματα της αγοράς

admin

UBS:Θα καταφέρει η ευρωζώνη να διαχειριστεί ένα χρέος σε δυσθεώρητα ύψη;

admin

Die Zeit: Αρκετά πια με τους ελέγχους της Ελλάδας

admin

Η κρίση που χρειάζεται η Ευρώπη

admin

Το Libra καταρρέει αλλά όχι τα μεγάλα κρυπτονομίσματα -Τι συμβαίνει

admin