«Θα δούμε ακόμη περισσότερες εξαγορές, και ακόμη και από startups που θα αποκτούν μερίδιο σε άλλες startups. Επίσης, θα δούμε περισσότερες επενδύσεις ξένων εταιρειών στο ελληνικό οικοσύστημα και μεγαλύτερη εξωστρέφεια των ελληνικών εταιρειών, που θα αποκτούν δυναμική και πελατολόγιο στο εξωτερικό». Η εκτίμηση – πρόβλεψη του Δημήτρη Καλαβρού – Γουσίου για το τι αναμένεται να συμβεί στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας ας μην κρατηθεί και ας «διαβαστεί» με τη δέουσα προσοχή. Και αυτό γιατί ο Δημήτρης Καλαβρός – Γουσίου συνιδρυτής του Found.ation και partner του Velocity.Partners είναι ένα πρόσωπο που γνωρίζει από πρώτο χέρι τις τάσεις της ιδιαίτερης αυτής αγοράς και συμβάλλει με τον δικό του τρόπο στις εξελίξεις.

Λίγο πριν το τέλος της χρονιάς μιλήσαμε για όλα όσα συνέβησαν στο ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας αλλά και για όλα όσα έρχονται μαζί με το 2021.

Η πρώτη σκέψη για το επίπεδο του εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας – σαν ένας μίνι απολογισμός για την χρονιά που αφήσαμε πίσω μας;

Παρότι το 2020 ήταν μια δύσκολη χρονιά για την ανθρωπότητα, ο επιχειρηματικός κόσμος δεν σταματά να λειτουργεί, και ενίοτε προοδεύει ενάντια σε κάθε πρόβλεψη. Το οικοσύστημα καινοτομίας δεν είναι μια τέτοια περίπτωση, καθώς οι προβλέψεις δεν ήταν το ίδιο δυσοίωνες. Τα τελευταία χρόνια είχε αποκτήσει μια δυναμική που ολοένα και αυξανόταν. Και παρότι ο κορωνοϊός είχε σημαντικές επιπτώσεις σε πολλούς κλάδους, συνολικά ήταν ίσως η καλύτερη μέχρι τώρα χρονιά για τις ελληνικές startups. Το 2020 είδαμε μερικές από τις σημαντικότερες επενδυτικές συμφωνίες και συμφωνίες εξαγοράς. Το ελληνικό οικοσύστημα είναι πλέον ορατό και υπολογίσιμο στο εξωτερικό.

Ποιο είναι το βασικό χαρακτηριστικό του σήμερα; Οι επιδόσεις του, το δυναμικό και ο κόσμος του, οι επενδυτές;

Διαβάζοντας κανείς το Startups in Greece 2020-2021 report ( https://thefoundation.gr/innovation-platform/research-publications/startups-in-greece/) που εκδίδει για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά το Found.ation σε συνεργασία με το Velocity.Partners και την υποστήριξη του ευρωπαϊκού οργανισμού EIT Digital (το τμήμα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας που ασχολείται με την ψηφιακή τεχνολογία), μπορεί να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη εικόνα για το τι συμβαίνει σήμερα στο ελληνικό οικοσύστημα.

Το 2020 πήρε μια νέα μορφή, καθώς είδαμε περισσότερα κεφάλαια να συγκεντρώνονται σε λιγότερες εταιρείες σε σύγκριση με το παρελθόν. Αυτό εξηγείται, εν μέρει, καθώς λόγω της πανδημίας, οι εταιρίες οι οποίες ήταν ήδη σε τροχιά ανάπτυξης χρειάστηκαν περεταίρω ενίσχυση για να ξεπεράσουν τον σκόπελο του έτους.

Ωστόσο, οι επενδυτικοί γύροι ήταν μεγαλύτερη σε αξία, σημάδι ότι κάθε μία από αυτές τις εταιρείες είναι σήμερα πιο ώριμη και πιο έτοιμη να βγάλει ένα ολοκληρωμένο προϊόν στην αγορά, σημάδι ενός οικοσυστήματος που ωριμάζει συνολικά.

Αντίστοιχα, αυξήθηκαν και τα ποσά που οι εταιρείες διεκδικούν από τα funds. Είδαμε επίσης τη συμμετοχή περισσότερων επενδυτών από το εξωτερικό, τόσο από την Ευρώπη όσο και από την Silicon Valley, οι οποίοι με αρωγό τα ελληνικά VC funds ανακαλύπτουν τις πιο αξιόλογες εταιρείες που εδρεύουν ή στεγάζουν ένα σημαντικό τμήμα τους στην Ελλάδα.

Τέλος, παρατηρήσαμε τις ελληνικές startups να υποστηρίζουν εγχώριες, ευρωπαϊκές και παγκόσμιες πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση του κορωνοϊού, προσφέροντας πίσω στην κοινωνία. Η χρονιά έκλεισε αισιόδοξα και πιστεύω το 2021 θα κινηθεί ακόμη καλύτερα όχι μόνο για τις startups αλλά και για κάθε εταιρεία που μπορεί να ωφεληθεί από το οικοσύστημα καινοτομίας (μέσω και των hubs καινοτομίας).

Τα επιτυχημένα exits αλλά και οι μεγάλες επενδύσεις από το εξωτερικό στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας σε ποιο βαθμό συμβάλουν στην ωρίμανση του οικοσυστήματος αλλά και στην μεγαλύτερη για αυτό διεθνή ορατότητα;

Σε πολύ μεγάλο βαθμό. Στρέφουν τα βλέμματα στη χώρα μας, αλλά και δημιουργούν καλή φήμη για τις ελληνικές εταιρείες που επιχειρούν στις διεθνείς αγορές. Φέρνουν με τη σειρά τους νέες επενδύσεις και συμβάλλουν στο brain gain. Το όφελος είναι πολυεπίπεδο, τόσο για την εθνική οικονομία όσο και για τους ιδιώτες. Ανοίγει ένας κύκλος επενδύσεων, εκπαίδευσης και ορατότητας που θα ωφελήσει και τις επόμενες γενιές επιχειρηματιών. Η ενασχόληση με μια startup δεν θεωρείται πλέον μια επιχειρηματική δραστηριότητα ήσσονος σημασίας.

Ως ενεργός παράγοντας του οικοσυστήματος – partner του Velocity. Partners- ποια είναι η προσωπική σας ματιά μέσα στο πλαίσιο της επιχειρηματικής επενδυτικής σας δράση;

Η πανδημία αλλά και το «κλείδωμα» έφεραν αλλαγές σε αρκετά επίπεδα και πεδία της οικονομικής δραστηριότητας, αλλαγές που φαίνεται πως οδηγούν στη παγίωση καταστάσεων που αργά ή γρήγορα συμβάλλουν στην διαμόρφωση ενός διαφορετικού μοντέλου οργάνωσης και λειτουργίας στην οικονομία, την αγορά και τις επιχειρήσεις. Σε αυτήν την κατεύθυνση τι ευκαιρίες και τι δυνατότητες παρουσιάζονται για τις εταιρείες του οικοσυστήματος καινοτομίας αλλά και για τους ιδιώτες και συλλογικούς επενδυτές.

Οι εταιρείες του οικοσυστήματος καινοτομίας, αλλά και όλες οι εταιρείες που ακολουθούν καινοτόμες προσεγγίσεις στον τρόπο διοίκησης και λειτουργίας τους γενικότερα έχουν ένα προβάδισμα έναντι όλων των υπολοίπων αυτήν την εποχή, καθώς είναι όχι μόνο καλύτερα προετοιμασμένες για μια μετάβαση σε άλλες συνθήκες, αλλά και πιο ευέλικτες στο να προσαρμοστούν σε αυτές γρήγορα και με επιτυχία. Ευκαιρίες παρουσιάζονται μέσα σε κάθε περίοδο κρίσης, και αυτή δεν αποτελεί εξαίρεση. Ολόκληροι κλάδοι της οικονομίας, όπως οι μεταφορές και τα logistics έχουν την ευκαιρία να προσφέρουν στην αγορά πολυπόθητες λύσεις. Βιομηχανίες που υπέστησαν μεγάλο πλήγμα, όπως ο τουρισμός, τα θεάματα, η εστίαση πρέπει να βρουν γρήγορα τι είναι αυτό που θα τους πάει στην επόμενη μέρα – και οι εταιρείες που θα το ανακαλύψουν πρώτες θα είναι αυτές που θα κερδίσουν και την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για τη νέα χρονιά; Μιας και έχουμε πολλαπλασιασμό των πηγών χρηματοδότησης – ΕΤΑΕ, Equifund2, Ταμείο Ανάκαμψης, fund ΦΑΙΣΤΟΣ- τι προβλέπετε για την συνέχεια;

Θα δούμε ακόμη περισσότερες εξαγορές, και ακόμη και από startups που θα αποκτούν μερίδιο σε άλλες startups. Επίσης, θα δούμε περισσότερες επενδύσεις ξένων εταιρειών στο ελληνικό οικοσύστημα και μεγαλύτερη εξωστρέφεια των ελληνικών εταιρειών, που θα αποκτούν δυναμική και πελατολόγιο στο εξωτερικό. Οι εταιρείες που έχουν λάβει υποστήριξη μέχρι σήμερα θα εξακολουθήσουν να αναπτύσσονται και αυτές που πραγματικά θα εκμεταλλευτούν σωστά τους πόρους τους, θα προσελκύσουν επιπλέον επενδυτικά κεφάλαια από τα νέα σχήματα. Σταδιακά, όσο αναπτύσσεται η κουλτούρα της επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα, θα δούμε να γεννιούνται εταιρείες πιο «έτοιμες» για χρηματοδότηση ακόμη και σε αρχικά στάδια. Τέλος, πιστεύω θα δούμε εντός του έτους εντονότερη επενδυτική κινητικότητα σε πιο πρώιμα επίπεδα, όπου περισσότερα σχήματα αλλά και ιδιώτες επενδυτές-άγγελοι θα επενδύουν στο χώρο του ideation/pre-seed. Προς αυτή τη κατεύθυνση θα βοηθήσει και το νέο Angel Fund που αναμένεται να ανακοινώσει επίσημα μέσα στο έτος το EIF για τη χώρα μας.

-