Log in

Ο Σόιμπλε φεύγει, οι ιδέες του είναι εδώ για να μείνουν

WolfgangSchaeubleMerkelBriefsMediaG20cwz f1OkvzClΟ Βόλφγκανγκ Σόιμπλε ήταν ο υπουργός Οικονομικών της ευρωζώνης με τη μεγαλύτερη θητεία, μέχρι που οι πραγματικότητες της σύναψης κυβερνητικού συνασπισμού τον έστειλαν στη θέση του προέδρου του κοινοβουλίου τον περασμένο μήνα.

Η κληρονομιά του, που αποτυπώθηκε σε μια πρόσφατη συνέντευξη και σε ένα διαρρεύσαν έγγραφο, πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Ακόμα και χωρίς αυτόν, η Γερμανία θα συνεχίσει να παρακρατεί την υποστήριξη για ευρείες μεταρρυθμίσεις της δημοσιονομικής διαχείρισης της ζώνης του ευρώ, αλλά θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει την αυστηρότερη επιτήρηση.

Κατά τη διάρκεια της οκταετούς θητείας του, ο Σόιμπλε αποτέλεσε παράξενη προσωπικότητα: Ένας ανοιχτά ευρωπαϊστής φεντεραλιστής που έβαλε φρένο στη βαθύτερη οικονομική ολοκλήρωση. Η πρόσφατη συνέντευξή του στους Financial Times και έγγραφο της γερμανικής κυβέρνησης προς τους συναδέλφους του Eurogroup, που είδε το Bloomberg τον περασμένο μήνα, δείχνει ότι εξακολουθεί να χαίρεται να αγνοεί την αντίφαση μεταξύ των απόψεών του. Ορίστε πώς το περιέγραψε στη συνέντευξη:

«Πάντα ... είχαμε αυτή τη δύσκολη αποστολή εξισορρόπησης, να πείσουμε τους πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ ότι ήταν σημαντικό να τηρήσουμε τους κανόνες της ευρωζώνης, ιδίως στα προγράμματα διάσωσης, και ότι αυτό θα συνέβαλε τελικά στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.»

Ήταν πράγματι δύσκολο έργο. Κατά την πρόσφατη οικονομική κρίση, η αυτοσυντήρηση ήταν η εντολή της ημέρας και οι κανόνες συνήθως υποχωρούν στο παρασκήνιο σε τέτοιες καταστάσεις. Ο Σόιμπλε υποστηρίζει ότι η τήρησή τους δημιουργεί εμπιστοσύνη - αλλά αυτό συμβαίνει μόνο με την πάροδο του χρόνου, και κατά τη διάρκεια της κρίσης, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Ισπανία ουσιαστικά χρεοκόπησαν. Οι μακροπρόθεσμες λύσεις ήταν το τελευταίο πράγμα στο μυαλό τους.

Δεδομένης της τρέχουσας οικονομικής ανάκαμψης της Ευρώπης, η οποία επηρεάζει και τις περισσότερες από αυτές τις χώρες, ο Σόιμπλε έχει την ευκαιρία να πει ότι είχε εξαρχής και πως οι πιο «ρομαντικές» του επιθυμίες για βαθύτερη ολοκλήρωση απλώς εμποδίστηκαν από την έλλειψη πολιτικής στήριξης στις χώρες μέλη για αλλαγή της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν είναι περίεργο οι συστάσεις του Σόιμπλε στο έγγραφο είναι ένα κρύο ντους για τους ενοτιστές, συμπεριλαμβανομένου του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Αφορούν, στην πραγματικότητα, τη βελτίωση στην τήρηση των κανόνων.

Αντί για πίεση για αλλαγή της συνθήκης και τη δημιουργία υπουργού οικονομικών της ζώνης του ευρώ και κοινού προϋπολογισμού, κάτι που ο Σόιμπλε εξακολουθεί να θεωρεί αδύνατο, το σύνολο των συστάσεων τριών σελίδων προτείνει να μετατραπεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας σε Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο. Ως εκ τούτου, χρειάζεται εντολή για την επιτήρηση της οικονομικής κατάστασης των κρατών μελών με στόχο την πρόληψη των κρίσεων. Ο Σόιμπλε προτείνει ρόλο του EMF στην παρακολούθηση της συμμόρφωσης με το δημοσιονομικό σύμφωνο του 2012, το οποίο απαιτεί από τις ευρωπαϊκές χώρες να εξισορροπήσουν τους προϋπολογισμούς τους. Ο ρόλος αυτός, όμως, μπορεί να είναι μόνο συμβουλευτικός: η παροχή επίσημης εξουσίας παρακολούθησης και, πιθανώς, επιβολής της συμμόρφωσης στο ταμείο θα απαιτούσε αλλαγή της συνθήκης.

Αυτό που μπορεί να κάνει ο ΕΜΣ στο πλαίσιο της τρέχουσας εντολής του είναι να επεξεργαστεί έναν τυποποιημένο μηχανισμό αναδιάρθρωσης του χρέους για τις χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα: «Ο σημαντικός στόχος είναι να δίνονται στον ιδιωτικό τομέα σαφείς και προβλέψιμες αρχές εγκαίρως, για να αποφευχθούν ad hoc λύσεις» αναφέρει η έκθεση. Το EMF θα μπορούσε επίσης να χρησιμεύσει ως ανασταλτικός παράγοντας για το ενιαίο ταμείο εξυγίανσης της ζώνης του ευρώ για τις τράπεζες, αλλά μόνο αφού τα μέλη της ευρωζώνης λάβουν μέτρα για τη μείωση του ρίσκου των τραπεζών. Οι σχετικές προτάσεις βρίσκονται στο τραπέζι και περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, σύγκλιση στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι κίνδυνοι των τραπεζών από τους νόμους των κρατών μελών και τα όρια για την έκθεση των τραπεζών σε κρατικά ομόλογα.

Ως εκεί είναι πρόθυμος να φτάσει. Ο Σόιμπλε δεν επιθυμεί να μετατραπεί ο ΕΜΣ σε μηχανισμό δημοσιονομικών μεταφορών για τη ζώνη του ευρώ ή να στηρίξει ένα νέο σύστημα εγγύησης των καταθέσεων. Αυτές οι επεκτάσεις του ρόλου του «θα δημιουργούσαν υπερβολικά μεγάλη πίεση στον ΕΜΣ και θα έρχονταν σε αντίθεση με τον βασικό του σκοπό για τη διάσωση χωρών που αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα». Ωστόσο, σύμφωνα με το έγγραφο, η ευρωζώνη δεν χρειάζεται πραγματικά έναν ξεχωριστό προϋπολογισμό: ίσως αρκεί να συνδέσουμε τις συνεισφορές των χωρών του ευρώ με τον γενικό προϋπολογισμό της ΕΕ με προγράμματα που ενθαρρύνουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στη ζώνη του ευρώ.

Ένα ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλισης της απασχόλησης; Μια δυνατότητα δανεισμού σε ευρώ; Με τίποτα. Τα έθνη πρέπει να αντιμετωπίσουν την ανεργία τους, διορθώνοντας τις διαρθρωτικές ανεπάρκειες. Η κοινοποίηση του χρέους - η κατανομή των κινδύνων και των υποχρεώσεων μεταξύ των μελών της ΕΕ - ισούται με τον ηθικό κίνδυνο: «θα κερδίσει μόνο χρόνο και θα επαναλάβει τα εθνικά λάθη του παρελθόντος».

Καθώς οι υπουργοί του Eurogroup έλεγαν αντίο στον Σόιμπλε, του προσέφεραν μια σημαία της ΕΕ με τα αυτόγραφά τους. «Τίποτα δεν θα είναι το ίδιο» ήταν η τοποθέτηση του υπουργού Οικονομικών της Ελλάδας κ. Ευκλείδη Τσακαλώτου. Ευχολόγια: η θέση της Γερμανίας δεν θα αλλάξει με τη μετακίνηση του Σόιμπλε στο κοινοβούλιο. Ο διάδοχός του θα προέλθει πιθανότατα από το φιλελεύθερο Κόμμα Ελεύθερων Δημοκρατών, το οποίο επίσης επιμένει σε αυστηρούς φορολογικούς κανόνες και αποκλείει την «κοινοποίηση» του χρέους. Παρά τη συμπάθειά της για τον Μακρόν και τις ενοποιητικές του αντιλήψεις, θα είναι εύκολο για την καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ να δεχτεί έναν νέο υπουργό με αυτές τις απόψεις, γιατί πάντα συμφωνούσε με τις πολιτικές του Σόιμπλε. Είναι δικές της όσο και δικές του.

Στον νέο, ισχυρό ρόλο του ως πρόεδρος του Κοινοβουλίου, ο Σόιμπλε θα μπορούσε να συσπειρώσει τη στήριξη για την αλλαγή της συνθήκης της ΕΕ και ίσως για πιο φιλόδοξη ολοκλήρωση που θα τεντώσει τα όρια του τι είναι δυνατόν σήμερα βάσει των συνθηκών. Όμως, κρίνοντας από τις αποχαιρετιστήριες τοποθετήσεις του, δε θα κάνει τίποτα τέτοιο, επειδή δεν πιστεύει ότι μια τέτοια φιλοδοξία είναι απαραίτητη. Ο Σόιμπλε καθόρισε το Eurogroup της περιόδου της κρίσης περισσότερο από κάθε άλλον υπουργό, αλλά η απουσία του δεν θα επαναπροσδιορίσει τη δημοσιονομική διαχείριση της ευρωζώνης στη σημερινή εποχή σχετικής ευημερίας.  

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Subscribe to our Newsletter and get the best news every day in your mail!

* Your Email Address:
* Preferred Format:
* Enter the security code shown: