Log in

Ο επιχειρηματικός κόσμος μετατρέπεται σε μάχη γιγάντων

iStock 000029719014 XXXLarge 1110x400Η μεγαλύτερη επίδραση στη συμφωνία 69 δισεκατομμυρίων δολαρίων αυτής της εβδομάδας από την CVS Health, την αμερικανική αλυσίδα φαρμακείων, για την απόκτηση της ασφαλιστικής Aetna, έμεινε απαρατήρητη.

Η απειλή της πώλησης συνταγογραφούμενων φαρμάκων από το Amazon αναταράσσει την αμερικανική βιομηχανία υγειονομικής περίθαλψης.

Το ίδιο ισχύει για την αμερικανική ψυχαγωγία, καθώς η Walt Disney έχει συνομιλίες με τη 21st Century Fox για να αγοράσει το κινηματογραφικό στούντιο και καλωδιακά κανάλια ψυχαγωγίας. Στο παρασκήνιο βρίσκονται τα Amazon και Netflix, που έχουν φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι παρακολουθούν ταινίες και τηλεόραση.

Το κοινό μοτίβο – που προκαλεί ενοποίηση σε μια σειρά βιομηχανιών - είναι η πεποίθηση ότι για να ανταγωνιστούν τους γίγαντες του Διαδικτύου, οι εταιρείες που χάνουν έσοδα από αυτούς πρέπει να μετατραπούν οι ίδιες σε γίγαντες. Το ολιγοπώλιο της Alphabet, του Amazon, του Facebook και του Netflix (και της Alibaba, του Baidu και του Tencent στην Κίνα) γεννά άλλα.

Η αρχή ανταγωνισμού της Αυστραλίας ξεκίνησε έρευνα σχετικά με την ισχύ της αγοράς πλατφορμών όπως το Facebook και το Google, οι οποίες, όπως εκτιμά η οργάνωση αγορών μέσων ενημέρωσης GroupM, θα προσελκύσουν το 84% της ψηφιακής διαφήμισης, εξαιρουμένης της Κίνας, το 2017. Αλλά αυτή είναι μόνο μία πτυχή μιας ευρύτερης αντιμονοπωλιακής πρόκλησης - το γεγονός ότι οι εταιρικοί γίγαντες αναδύονται παντού.

Οι φορείς επιβολής του ανταγωνισμού πρέπει να βρουν έναν τρόπο αντιμετώπισής τους με συνέπεια. Δυσκολεύονται όχι μόνο επειδή η νέα οικονομία είναι ένα επαναστατικό φαινόμενο, αλλά επειδή αψηφά το πλαίσιο του αντιμονοπωλιακού νόμου. Όπως έγραψε ο Ρίτσαρντ Πόσνερ, πρώην ομοσπονδιακός δικαστής των ΗΠΑ, «Το πρόβλημα αυτό θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιλυθεί. Πράγματι, δεν μπορώ καν να φανταστώ τη λύση».

Το πλαίσιο βασίζεται στην ιδέα ότι το έργο της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας δεν είναι να προστατεύει τις μικρές επιχειρήσεις από τις μεγάλες, αλλά να μεγιστοποιεί την «ευημερία των καταναλωτών» ενισχύοντας τον ανταγωνισμό. Ο Ρόμπερτ Μπορκ, δικαστής και νομικός θεωρητικός που πρωτοστάτησε σε αυτό το 1978, το χαρακτήρισε «το παράδοξο αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας» - οι μεγάλες επιχειρήσεις μπορούν να είναι ωφέλιμες για την οικονομική αποδοτικότητα.

Βιώνουμε το αποτέλεσμα του παράδοξου του Μπορκ. Από τότε που η Penguin και η Random House συγχωνεύτηκαν το 2013 για να αυξήσουν το ειδικό τους βάρος και να διαπραγματευτούν με το Amazon για τα δικαιώματα ηλεκτρονικού βιβλίου, υπήρξε μια ροή συγχωνεύσεων που προκλήθηκε από την ανάγκη ενίσχυσης έναντι των πλατφορμών διαδικτύου.

Η συγχώνευση CVS-Aetna είναι ένα παράδειγμα. Οι αξία στην αγορά των αμερικανικών φαρμακείων λιανικής πώλησης, όπως η CVS και η Rite Aid, μειώθηκαν, μαζί με τις άλλες αλυσίδες, εξαιτίας της ανάπτυξης του ηλεκτρονικού εμπορίου. Τα περιθώριά τους θα συμπιεστούν αν ο Amazon γίνει φτηνός λιανοπωλητής συνταγογραφούμενων φαρμάκων.

Η συγχώνευση είναι μια προσπάθεια να εκμεταλλευτεί τη φυσική παρουσία μετασχηματίζοντας τα περισσότερα από 9.700 καταστήματα και κλινικές σε αυτό που αποκαλεί «η πόρτα της Αμερικής για την ποιοτική υγειονομική περίθαλψη» - κέντρα στα οποία τα μέλη της Aetna μπορούν να πάρουν ιατρικές συμβουλές.

Είναι επίσης μια προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία που θα εγκριθεί από τις αρχές ανταγωνισμού των ΗΠΑ, οι οποίες έχουν εμποδίσει τις οριζόντιες συγχωνεύσεις εταιρειών υγειονομικής περίθαλψης στο ίδιο τμήμα της αγοράς. Αυτές περιλάμβαναν την προσπάθεια 37 δισεκατομμυρίων δολαρίων της Aetna πέρυσι να συγχωνευθεί με τη Humana, έναν άλλο ασφαλιστή υγείας, και την προτεινόμενη συγχώνευση των αντιπάλων τους Anthem και Cigna, η οποία απαγορεύτηκε τον Απρίλιο.

Ο αμερικανικός νόμος για τις αντιμονοπωλιακές σχέσεις ήταν φιλικότερος προς τις κάθετες συγχωνεύσεις μεταξύ εταιρειών σε διάφορους τομείς, όπως η CVS-Aetna, την οποία ο Μπορκ δε θεώρησε τόσο μεγάλο πρόβλημα. Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση γίνεται όλο και πιο επιφυλακτική: το Υπουργείο Δικαιοσύνης επιχειρεί να εμποδίσει την εξαγορά της Time Warner από την AT&T ύψους 85 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η έγκριση της CVS-Aetna δεν είναι σε καμία περίπτωση εγγυημένη.

Αυτό δημιουργεί μια παράξενη αμφιλεγόμενη προσέγγιση προς τους εταιρικούς γίγαντες. Οι ΗΠΑ δεν κάνουν τίποτα για να περιορίσουν τις μεγαλύτερες διαδικτυακές πλατφόρμες, αλλά αναλαμβάνουν δράση ενάντια στις μεσαίες επιχειρήσεις που επιδιώκουν να ανταγωνιστούν με τους Amazon, Netflix και άλλους σε πιο ισότιμη κλίμακα. Το παράδοξο του Μπορκ αρχίζει να δαγκώνει.

Η σχολή σκέψης που ιδρύθηκε από τον Μπορκ τείνει να θεωρεί το νέο οικονομικό ολιγοπώλιο ως αυτοδιορθώμενο πρόβλημα. Τα κερδοφόρα δίκτυα δεν είναι «ιδιαίτερα ασφαλή ενάντια στον ανταγωνισμό», διότι «όσο πιο πολύτιμη είναι η τάφρος του θαμμένου θησαυρού, τόσο πιο γρήγορα θα ανακτηθεί», έγραψε ο δικαστής Πόσνερ. Εταιρείες όπως το Facebook τελικά θα εκτοπιστούν, όπως έγινε κάποτε με το MySpace.

Όμως, όσο περνάει ο καιρός, και το Amazon γίνεται ισχυρότερο και το Facebook εξαγοράζει ανταγωνιστές όπως το Instagram πριν βγάλουν αρκετά χρήματα για να ενδιαφερθούν οι αντιμονοπωλιακές αρχές, μια τέτοια εμπιστοσύνη φαίνεται άστοχη. Ακόμη και αν αποδειχθεί σωστή, απλώς αφορά έναν γίγαντα του διαδικτύου που αντικαθίσταται από έναν άλλο - το διαφημιστικό franchise του Facebook που καταλαμβάνεται από ένα Facebook 2.

Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί το δίκαιο του ανταγωνισμού στις ΗΠΑ αφήνει στους αντιμονοπωλιακούς αξιωματούχους μόνο δύο επιλογές. Μπορούν να αφήσουν τα ολιγοπώλια του Διαδικτύου στην ησυχία τους και να παρεμποδίσουν τις προσπάθειες των παλαιών οικονομικών εταιρειών να μεγαλώσουν επίσης ή να επιτρέψουν μια απεριόριστη μάχη των ολιγοπωλίων μεταξύ των βιομηχανιών. Καμία από αυτές τις προσεγγίσεις δεν ταιριάζει πραγματικά σε οργανισμούς που υποτίθεται ότι είναι ενάντια στα μονοπώλια των επιχειρήσεων.

Οι κυβερνήσεις έχουν μία ακόμη επιλογή - να αναγνωρίσουν ότι η τεχνολογία έχει αλλάξει σημαντικά τους όρους των επιχειρήσεων και ότι η εφαρμογή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας πρέπει να εξελιχθεί σύμφωνα με αυτήν. Αυτό συνεπάγεται μια θεμελιώδη επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο ο νόμος προωθεί τον ανταγωνισμό στην εποχή του Διαδικτύου. Δεν μπορούμε να υποταχθούμε εξ ολοκλήρου σε γίγαντες.

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Subscribe to our Newsletter and get the best news every day in your mail!

* Your Email Address:
* Preferred Format:
* Enter the security code shown: