Log in

Η Ευρώπη δεν πρέπει να αφήσει μια καλή ανάκαμψη να χαθεί

  • Published in TOP STORY

europe pmiΗ Ευρώπη δε θα μπορούσε να ζητήσει ένα καλύτερο τέλος για το 2017. Αυτήν την εβδομάδα, τα στοιχεία του δείκτη υπευθύνων προμηθειών της Markit Managers έδειξαν ότι η οικονομική δραστηριότητα ήταν η ισχυρότερη σε σχεδόν επτά χρόνια.

Το ποσοστό των αιτήσεων ανεργίας στη Γερμανία βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Ακόμα και τα εργοστάσια της Ελλάδας απολαμβάνουν την καλύτερη επίδοση σε σχεδόν μια δεκαετία.

Πράγματι, η οικονομία της ζώνης του ευρώ πρέπει σίγουρα να κατατάσσεται κοντά στην κορυφή οποιουδήποτε καταλόγου θετικών εκπλήξεων του 2017. Η Ευρωπαϊκή Κομισιόν πιστεύει ότι η νομισματική ένωση επεκτάθηκε κατά 2,2% πέρυσι - σε σύγκριση με μια πρόβλεψη 1,5% μόλις 12 μήνες πριν. Όλες οι χώρες φαίνεται να έχουν μπει στο πάρτι: Τα μέτρα ανισότητας ανάπτυξης έχουν μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο από τη δημιουργία του ευρώ.

Οι απαισιόδοξοι ενδέχεται να αποδειχθούν πάλι λάθος φέτος, καθώς συνεχίζεται η κυκλική ανάκαμψη από την κρίση χρέους και την επακόλουθη ύφεση. Ωστόσο, το στοίχημα για το μακροπρόθεσμο μέλλον της ζώνης του ευρώ εξακολουθεί να είναι αμφίρροπο. Ενώ οι πιθανότητες μιας κατάρρευσης της ευρωζώνης έχουν μειωθεί σημαντικά, τα απαιτούμενα βήματα για να καταστεί η περιοχή πιο ανθεκτική στις οικονομικές κρίσεις παραμένουν ανεπίτευκτα. Και δεδομένου ότι οι αναπτυξιακές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών είναι απίθανο να εξαφανιστούν, η ανάγκη μεγαλύτερης ολοκλήρωσης θα παραμείνει εξίσου ισχυρή.

Η άνθηση της Ευρώπης αναμένεται να διαρκέσει μέσα στο 2018. Παρ’ ότι η ανεργία μειώνεται, παραμένει υψηλή, ιδίως σε χώρες όπως η Ιταλία ή η Ισπανία, επιτρέποντας περαιτέρω ανάπτυξη χωρίς να τροφοδοτεί σημαντικές αυξήσεις των τιμών. Στο 1,4%, ο πληθωρισμός παραμένει κάτω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για μόλις κάτω από 2% και προβλέπεται να κυμανθεί γύρω από το ποσοστό αυτό για το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Ως αποτέλεσμα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπόρεσε να ανακοινώσει ότι θα συνεχίσει να αγοράζει εταιρικά και κρατικά ομόλογα τουλάχιστον μέχρι τον Σεπτέμβριο. Με τη σειρά του, αυτό θα πρέπει να τονώσει τον δανεισμό και, τελικά, την κατανάλωση και τις επενδύσεις.

Φυσικά υπάρχουν κίνδυνοι στον ορίζοντα. Η Ιταλία θα διεξάγει γενικές εκλογές στις αρχές Μαρτίου και οι δυνάμεις ενάντια στο ευρώ ετοιμάζονται για ισχυρή παρουσία: Η πολιτική αστάθεια θα μπορούσε να τρομάξει τις αγορές και να εκτροχιάσει την ανάκαμψη στην τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης. Η Ισπανία εξακολουθεί να αγωνίζεται με μια διαχωριστική απειλή στην Καταλονία. Σε όλη τη ζώνη του ευρώ, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να ανέβει πιο γρήγορα από ό, τι αναμενόταν, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να θέσει τέρμα στο καθεστώς αγοράς ομολόγων.

Οι απειλές αυτές είναι μικρές, εντούτοις, σε σύγκριση με το πραγματικό πρόβλημα που στοιχειώνει την νομισματική ένωση: τη διαφορά μεταξύ των πλουσιότερων πυρηνικών χωρών και των φτωχότερων περιφερειακών μελών, που έχουν συγκεντρώσει ένα μεγάλο χάσμα στην ανταγωνιστικότητα από τη δημιουργία του ευρώ. Χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία ξεκίνησαν ένα σχέδιο φιλόδοξων μεταρρυθμίσεων στην αγορά εργασίας από την αρχή της δεκαετίας, γεγονός που θα συμβάλει στη βελτίωση της δυναμικής των οικονομιών τους. Η Γαλλία, μέλος του πυρήνα με αργή ανάπτυξη, εντάχθηκε πέρυσι με την εκλογή του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν. Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες δεν θα επαρκέσουν για να καλύψουν το χάσμα με άλλα κράτη μέλη όπως η Γερμανία. Η οικονομική λογική θα συνεχίσει να απαιτεί μεγαλύτερο διαμερισμό του κινδύνου, ο οποίος θα ήταν πολύτιμος ακόμη και αν μια πλούσια χώρα αντιμετώπιζε κρίση.

Παρ’ όλες τις καλές προθέσεις των τελευταίων μηνών, δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι οι πολιτικοί θα αντιμετωπίσουν τις θεσμικές αδυναμίες που καθιστούν την ευρωζώνη ευάλωτη σε κρίσεις. Αυτό σημαίνει την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι χώρες δεν θα μείνουν μόνες να αντιμετωπίζουν μια τραπεζική κρίση. Και η οικοδόμηση στοιχείων μιας δημοσιονομικής ένωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι περισσότερες κοινές δαπάνες πηγαίνουν σε μια χώρα που αντιμετωπίζει οικονομικό κλονισμό, είτε πρόκειται για τη χρηματοδότηση υποδομών είτε για την επανεκπαίδευση των ανέργων.

Δυστυχώς, καμία από αυτές τις μεταρρυθμίσεις δε φαίνεται να είναι κοντά. Η Ευρωπαϊκή Κομισιόν έχει εκπονήσει έναν φιλόδοξο οδικό χάρτη, αλλά δεν είναι σαφές ότι αυτό έχει υποστήριξη από τις κυβερνήσεις. Και ενώ η Άνγκελα Μέρκελ, γερμανίδα καγκελάριος, δεσμεύθηκε στην ομιλία της για το νέο έτος να συνεργαστεί με τη Γαλλία για να καταστήσει την ΕΕ πιο ανθεκτική, μέχρι στιγμής απέτυχε να σχηματίσει κυβέρνηση, τρεισήμισι μήνες μετά τις γενικές εκλογές. Ακόμη και αν επιτύχει, το γερμανικό κοινό δεν υποστηρίζει μέτρα που θα επέβαλλαν πολύ μεγαλύτερη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών της ευρωζώνης.

Η ζώνη του ευρώ είναι απίθανο να αντιμετωπίσει την επανάληψη της υπαρξιακής κρίσης που την κατέστρεψε σχεδόν στην αρχή της δεκαετίας: Από τότε, έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό ταμείο διάσωσης, τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Η ΕΚΤ έχει αποδείξει ότι μπορεί να παρέμβει στην αγορά ομολόγων σε περίπτωση ύφεσης και αποπληθωρισμού. Αυτό θα κάνει τους επενδυτές να σκεφτούν δύο φορές πριν στοιχηματίσουν ότι μια χώρα θα εγκαταλείψει τη νομισματική ένωση. Ωστόσο, η απλή αποφυγή μιας νέας καταστροφής δεν αρκεί για να ευδοκιμήσει η ευρωζώνη. Απαιτούνται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Μπορούμε να νιώσουμε καλά για την Ευρώπη το 2018. Πέρα από αυτό, η υπόθεση της αισιοδοξίας είναι λιγότερο ξεκάθαρη.

Last modified onΤρίτη, 09 Ιανουαρίου 2018 16:17

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ