Log in

Το σχέδιο του Macron για την ευρωζώνη βρίσκει αντίσταση... στη Γερμανία

 

macronΤου Ferdinando Giugliano--Οι προσδοκίες δεν θα μπορούσαν να είναι υψηλότερες. Μετά την εκλογή του Emmanuel Macron στη Γαλλία, υπήρχε η ελπίδα ότι η ευρωζώνη θα μπορούσε τελικά να προχωρήσει στην αναδιάρθρωση της οικονομικής της διακυβέρνησης, γεγονός που θα την καθιστούσε πιο ανθεκτική σε μια κρίση. 

Το περίγραμμα της προγραμματισμένης συμφωνίας ήταν πολύ σαφές: οι χώρες που είναι συντηρητικές από δημοσιονομική άποψη, όπως η Γερμανία, θα συμφωνούσαν σε μεγαλύτερο "καταμερισμό κινδύνων", όπως για παράδειγμα με τη δημιουργία ενός κοινού συστήματος εγγύησης καταθέσεων ή ενός ταμείου έκτακτης ανάγκης που θα βοηθά τις χώρες που αντιμετωπίζουν ένα ξαφνικό πλήγμα. Εν τω μεταξύ, ευάλωτα κράτη όπως η Ιταλία ή η Πορτογαλία θα συμφωνούσαν να μειώσουν τους κινδύνους στους ισολογισμούς των τραπεζών και στα δημόσια οικονομικά.

Αυτό που έλειπε ήταν μια κυβέρνηση στη Γερμανία. Χρειάστηκαν σχεδόν έξι μήνες για τη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση της Angela Merkel (και το αδελφικό κόμμα Χριστιανική Κοινωνική Ένωση) για να σχηματίσει έναν μεγάλο συνασπισμό με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα. Μια ψηφοφορία του SPD πριν από μία εβδομάδα βοήθησε να ξεπεραστεί το τελευταίο εμπόδιο. Η "γαλλο-γερμανική μηχανή", όπως συχνά αναφέρεται, φαινόταν έτοιμη να ηγηθεί στην Ευρώπη για άλλη μια φορά.

Και όμως, γίνεται όλο και πιο προφανές ότι η Γερμανία και η Γαλλία συμφωνούν σε πολύ λιγότερα από ό,τι πίστευε η κοινή αντίληψη. Το Σάββατο, το Der Spiegel ανέφερε ότι η Merkel και o Macron έχουν αναβάλει τα σχέδια για την προώθηση της πρότασης μεταρρυθμίσεων της ευρωζώνης στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ αυτό το μήνα.

Οι διαφωνίες είχαν γίνει αισθητές εδώ και εβδομάδες. Η Γερμανία θα ήθελε τις τράπεζες να μειώσουν το ύψος του δημόσιου χρέους στους ισολογισμούς τους, προκειμένου να αποφευχθεί το να μετατραπεί η κρίση χρέους σε τραπεζική κρίση. Το Βερολίνο θέλει επίσης ένα μηχανισμό που θα διευκολύνει την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους όταν μια χώρα ζητά βοήθεια από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, το ταμείο διάσωσης της ευρωζώνης. Μέχρι στιγμής, ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Bruno Le Maire απέρριψε κατηγορηματικά και τις δύο ιδέες.

Δεν είναι επίσης σαφές το κατά πόσο συμφωνούν τα υπόλοιπα κράτη μέλη σε μια τέτοια συμφωνία. Την περασμένη εβδομάδα, οκτώ βόρειες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Φινλανδίας, της Ιρλανδίας και της Ολλανδίας, δήλωσαν ότι πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία και περισσότερη πρόοδος όσον αφορά στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό των χωρών, πριν από οποιαδήποτε πρόταση που θα αφορά μακροπρόθεσμο επίπεδο. Ενώ οι χώρες παραμένουν αφοσιωμένες στην ολοκλήρωση μιας "τραπεζικής ένωσης", φάνηκαν απρόθυμες να ξεκινήσουν πιο φιλόδοξα σχέδια.

"Οι ισχυρότερες επιδόσεις στις εθνικές διαρθρωτικές και δημοσιονομικές πολιτικές, σύμφωνα με τους κοινούς κανόνες, μαζί με αυτές τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, και ιδίως αυτή της τραπεζικής ένωσης, θα πρέπει να έχουν προτεραιότητα έναντι μακροπρόθεσμων προτάσεων", αναφέρεται σε κοινό τους έγγραφο.

Τέλος, υπάρχει η Ιταλία, ο τεράστιος "ελέφαντας" στο δωμάτιο. Στις εκλογές της Κυριακής, τα κόμματα της αντιπολίτευσης, όπως η Λέγκα και το Κίνημα των Πέντε Αστέρων, κέρδισαν το 50% των ψήφων, με εξαγγελίες που περιείχαν πλούσιες υποσχέσεις (συμπεριλαμβανομένου ενός ενιαίου φορολογικού συντελεστή από τη Λέγκα και ενός "εισοδήματος πολιτών" από το Κίνημα των Πέντε Αστέρων) που σαφώς δεν συμβαδίζουν με τους δημοσιονομικούς κανόνες της ευρωζώνης. Κανένα από τα κόμματα δεν ήταν σε θέση να εξασφαλίσει την απαραίτητη πλειοψηφία και προς το παρόν δεν υπάρχει κανένα σημάδι ότι είναι πρόθυμα να σχηματίσουν μια "λαϊκιστική" συμμαχία. Ωστόσο, η επιτυχία τους είναι ένα σαφές σημάδι ότι οι Ιταλοί ψηφοφόροι είναι απρόθυμοι να υποβληθούν σε μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία.

Η ψηφοφορία της Ιταλίας είναι μια υπενθύμιση σε χώρες όπως η Γερμανία ότι δεν μπορούν να υπολογίζουν σε δημοσιονομικά συνετές κυβερνήσεις σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Μόλις συμφωνήσουν σε μεγαλύτερη κατανομή κινδύνων, οι μηχανισμοί αυτοί θα μπορούσαν να κακομεταχειριστούν, εκτός εάν υπάρξουν κατάλληλοι έλεγχοι και ισορροπίες. Αυτό θα κάνει το Βερολίνο πιο επιφυλακτικό όσον αφορά στη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης.

Ενώ οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συναντηθούν σε δύο εβδομάδες για να συζητήσουν μια σειρά θεμάτων που συνδέονται με το μέλλον της ευρωζώνης, η πραγματική δοκιμασία θα λάβει χώρα τον Ιούνιο, όταν αναμένεται να προχωρήσουν σε πιο συγκεκριμένα βήματα. Ειδικότερα, δύο πράγματα θα δείξουν εάν η ευρωζώνη είναι πρόθυμη για πραγματική πρόοδο: Το πρώτο είναι το αν οι ηγέτες θα συμφωνήσουν να ενισχύσουν το "ενιαίο ταμείο εξυγίανσης", ένα κοινό "κουμπαρά" χρημάτων που χρησιμοποιείται για την αναδιάρθρωση προβληματικών τραπεζών, για παράδειγμα επιτρέποντάς τους πιστωτική γραμμή από τον ESM. Αυτό θα εξασφάλιζε ότι το ταμείο έχει αρκετά χρήματα για να αντιμετωπίσει μεγάλες τραπεζικές κρίσεις.

Το δεύτερο είναι η πρόοδος που θα επιτευχθεί προς ένα κοινό σύστημα ασφάλισης καταθέσεων. Φυσικά, θα ήταν μη ρεαλιστικό να πιστεύουμε ότι οι χώρες μπορούν να αποκτήσουν τόσο γρήγορα κοινά δίχτυα ασφαλείας. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να ληφθούν ορισμένα πρώτα βήματα, τα οποία θα εξασφαλίσουν, για παράδειγμα, ότι τα εθνικά συστήματα θα προστατεύουν το ένα το άλλο σε περίπτωση που κάποιο από αυτά βρεθεί σε μια απρόβλεπτη κατάσταση.  Ο μόνος πολιτικά αποδεκτός τρόπος είναι να συνεχίσουμε να μειώνουμε τους κινδύνους που υπάρχουν σήμερα στους ισολογισμούς των τραπεζών, ιδίως επιταχύνοντας τη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Αυτές οι κινήσεις τώρα φαίνονται δυσκολότερες από ό,τι φαίνονταν κάποτε. Αλλά παραμένουν ουσιώδεις για την ευημερία της ευρωζώνης. Παρ' όλες τις αμοιβαίες διαφορές τους και το σκεπτικισμό των εταίρων τους, η Γερμανία και η Γαλλία δεν πρέπει να εγκαταλείψουν τη φιλοδοξία τους. 

 
Last modified onTuesday, 13 March 2018 11:36

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ