Log in

Η Αργεντινή στο ΔΝΤ, ακολουθεί η Τουρκία;

turkey flag 160709Τι κρύβει η ταυτόχρονη κατάρρευση πέσο και τουρκικής λίρας

Στην πόρτα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου επιστρέφει η Αργεντινή, καθώς οι μαζικές εκροές κεφαλαίων συντρίβουν το εθνικό της νόμισμα, ενώ η προσοχή των αναλυτών στρέφεται στην Τουρκία, καθώς η λίρα βρέθηκε ταυτόχρονα με το πέσο σε ιστορικό αρνητικό ρεκόρ έναντι του δολαρίου.

Οι εξελίξεις σε Αργεντινή και Τουρκία δεν είναι ένα περιθωριακό φαινόμενο, με αναφορά μόνο σε αυτές τις δύο χώρες. Όπως επισημαίνουν από καιρό οι οικονομικοί αναλυτές, η αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων, με την απόδοση του 10ετούς ομολόγου να έχει «σκαρφαλώσει» στο 3% και την Fed να ετοιμάζεται για τουλάχιστον δύο ακόμη αυξήσεις στο βασικό επιτόκιο, αναπόφευκτα θέτει σε δοκιμασία τις αναδυόμενες οικονομίες.

Το φαινόμενο είναι γνωστό από το παρελθόν, καθώς πολλές από τις συναλλαγματικές κρίσεις σε αναδυόμενες οικονομίες οφειλόταν στην άνοδο των αμερικανικών επιτοκίων, που προκαλούσε απόσυρση επενδυτικών/κερδοσκοπικών κεφαλαίων, κυρίως από τις οικονομίες που κρίνονταν ως πιο επισφαλείς.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει αυτή την περίοδο, με την Αργεντινή να παίζει το ρόλο του «καναρινιού στο ανθρακωρυχείο», καθώς είναι η πιο ασθενής από τις αναδυόμενες οικονομίες, έχοντας ενταχθεί σχετικά πρόσφατα στο διεθνές σύστημα, μετά τη χρεοκοπία στις αρχές της περασμένης δεκαετίας.

Ο πρόεδρος της Αργεντινής, Μαουρίσιο Μάκρι, ανακοίνωσε χθες ότι άρχισε διαπραγματεύσεις με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, για μια ευέλικτη πιστωτική γραμμή (flexible credit line - FCL) 30 δισ. ευρώ. Η FCL είναι το χρηματοδοτικό εργαλείο που επιτρέπει σε μια κυβέρνηση να αντλεί όσα και όποτε χρειάζεται ως δανειακή υποστήριξη από το ΔΝΤ και σε αυτό το πρότυπο έχει βασισθεί η αντίστοιχη προληπτική πιστωτική γραμμή του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, που η ελληνική κυβέρνηση δεν δέχθηκε να αξιοποιήσει μετά τη λήξη του μνημονίου.

«Θα εξασφαλίσουμε υποστήριξη για να αντιμετωπίσουμε το νέο διεθνές σενάριο (σ.σ.: η αναφορά αυτή παραπέμπει στην αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου) και να αποφύγουμε μια κρίση», δήλωσε ο πρόεδρος της Αργεντινής σε μαγνητοσκοπημένο τηλεοπτικό διάγγελμα.

Το βασικό πρόβλημα της Αργεντινής αυτή την περίοδο είναι ότι έχουν αποτύχει όλες οι προσπάθειες να σταματήσει η εκροή “hot money” από τη χώρα, μέσω της αύξησης των επιτοκίων του πέσο στο 40%, που αν συνεχιζόταν θα οδηγούσε σε στραγγαλισμό της εθνικής οικονομίας, αλλά και με τις συνεχείς αγορές πέσο από την κεντρική τράπεζα, που είχαν περιορίσει κατά 5 δισ. δολ. τα εθνικά αποθέματα συναλλάγματος.

Το εθνικό νόμισμα της χώρας υποχώρησε περισσότερο από 5% χθες, έναντι του δολαρίου, χάνοντας συνολικά 12% σε οκτώ ημέρες. Η ισοτιμία ξεπέρασε τα 23 πέσο/δολάριο, που αποτελεί νέο ρεκόρ πτώσης του πέσο.

Μετά την υποχρεωτική προσφυγή της Αργεντινής στο ΔΝΤ, το ερώτημα των αγορών είναι ποια θα είναι η επόμενη χώρα που δεν θα αντέξει στις πιέσεις της αγοράς συναλλάγματος. Για πολιτικούς λόγους, οι αγορές αντιλαμβάνονται ότι ο πρόεδρος Ερντογάν θέλει να αποφύγει πάση θυσία την προσφυγή στο Ταμείου, που «γκρέμισε» το παλιό πολιτικό σύστημα στις αρχές της περασμένης δεκαετίας και έφερε τον ίδιο στην εξουσία, αλλά όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η Τουρκία έχει… επικίνδυνα πολλές ομοιότητες με την Αργεντινή.

Καθώς το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εκτιμάται ότι θα ανεβεί φέτος πάνω από το 5% του ΑΕΠ, που άτυπα θεωρείται ως το όριο αντοχής αναδυόμενων οικονομιών σε ελλείμματα ισοζυγίου, η Τουρκία χρειάζεται όλο και περισσότερο τη χρηματοδότηση από ξένα κεφάλαια, τα οποία, όμως, βρίσκονται σε φάση εξόδου από τη χώρα.

Αυτό ήδη αντανακλάται στην κατάρρευση της συναλλαγματικής ισοτιμίας της λίρας, που έπεσε χθες στις 4,3 λίρες/δολάριο, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο της ιστορίας. Από το 2008, πριν ξεσπάσει η διεθνής κρίση, μέχρι τώρα, το δολάριο έχει ενισχυθεί κατά 274% έναντι της τουρκικής λίρας, ενώ ο Ερντογάν, προκειμένου να αποφύγει την κάμψη της ανάπτυξης, δεν επιτρέπει στην κεντρική τράπεζα να αυξήσει τα επιτόκια όσο χρειάζεται για να σταματήσει η εκροή κεφαλαίων.

Σε ομιλία του, χθες, την ώρα που κατέρρεε η λίρα, ο Ερντογάν τόνισε ότι δεν υπάρχουν θεμελιώδη στοιχεία που να δικαιολογούν αυτή την εξέλιξη και υποσχέθηκε ότι έχει «σχέδιο» για να σταματήσει την πτώση του νομίσματος, αλλά δεν έδωσε περισσότερα στοιχεία για αυτό το σχέδιο.

Σύμφωνα με αναλυτές, ο Τούρκος πρόεδρος επιδιώκει να αποφύγει την πλήρη κατάρρευση ως τις πρόωρες εκλογές, ώστε, στη συνέχεια, με αναβαθμισμένες εξουσίες, να εφαρμόσει πλήρως τα δυσάρεστα μέτρα που έχει προτείνει εδώ και αρκετό καιρό το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Το τουρκικό Δημόσιο φαίνεται ότι μπορεί να αντέξει, αλλά το ερώτημα είναι αν ισχύει το ίδιο και για τους μεγάλους τουρκικούς επιχειρηματικούς ομίλους, που πιέζονται ασφυκτικά από τα χρέη τους σε δολάρια, λόγω της κατάρρευσης της λίρας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ