Log in

Οι 8 εκτός ευρώ της Ευρώπης φοβούνται τις συνέπειες του Brexit

  • Published in TOP STORY
Οι 8 εκτός ευρώ της Ευρώπης φοβούνται τις συνέπειες του Brexit

Η αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ θα στερήσει από τις υπόλοιπες οκτώ χώρες της ένωσης που δε συμμετέχουν στην ευρωζώνη έναν ισχυρό σύμμαχο, υποχρεώνοντάς τες σε δύσκολες πολιτικές επιλογές, σύμφωνα με αξιωματούχους και αναλυτές των χωρών αυτών.

«Η έξοδος του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ θα αλλάξει τη σχέση μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης και αυτών που δε μοιράζονται το κοινό νόμισμα, σε βάρος των δεύτερων» είπε ο Σεμπάστιαν Πλότσιενικ, επικεφαλής του προγράμματος ΕΕ του Πολωνικού Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, ένα think-tank.

«Θα βρεθούν αντιμέτωπες με την επιλογή μεταξύ μιας γρήγορης υιοθέτησης του ευρώ ή της πολιτικής και οικονομικής περιθωριοποίησης.»

Παρ’ ότι δε βλέπουν όλοι στις χώρες εκτός του ευρώ το μέλλον με τόσο δυσοίωνα χρώματα, οι χώρες εκτός του ευρώ ανησυχούν πως χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο, η ισορροπία ισχύος της ΕΕ θα μετακινηθεί υπέρ των κυβερνήσεων της ευρωζώνης. Αυτό μπορεί να κάνει πιο δύσκολο να ακουστούν τα συμφέροντα των χωρών εκτός της νομισματικής ένωσης.

Στον βαθμό που η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και άλλοι αναζητούν πρωτοβουλίες με στόχο τη στενότερη οικονομική, χρηματοπιστωτική και δημοσιονομική ενοποίηση της ευρωζώνης, μπορεί να δημιουργηθεί η εντύπωση πως οι χώρες εκτός ευρώ έχουν κολλήσει σε ένα δεύτερο επίπεδο της ΕΕ ή σε έναν εξωτερικό κύκλο.

Ο Λούμπομιρ Ζαοράλεκ, ο τσέχος υπουργός Εξωτερικός, ήταν από τους πρώτους που προειδοποίησαν για αυτούς τους κινδύνους, λέγοντας μετά την ψήφο του Brexit: «Η συζήτηση για το μέλλον της ΕΕ θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε μια πλατφόρμα 27 κρατών... Η λάθος αντίδραση θα ήταν μια βιαστική ενοποίηση».

Εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου, οι εκτός ευρώ χώρες της ΕΕ είναι η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Δανία, η Ουγγαρία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σουηδία.

Υπάρχουν βαθιές διαφωνίες μεταξύ των κυβερνήσεων της ευρωζώνης για την πιο ενοποιημένη νομισματική ένωση, με κοινή ασφάλιση καταθέσεων και δημοσιονομικές μεταφορές.

Όμως οι χώρες που διατηρούν αμφιβολίες για την υιοθέτηση του ευρώ, όπως η Πολωνία και η Σουηδία, θεωρούσαν το Ηνωμένο Βασίλειο μια καθησυχαστική παρουσία στις Βρυξέλλες, υποδεικνύοντας με το οικονομικό του βάρος και τη δύναμη του χρηματοπιστωτικού του τομέα πως η ΕΕ ήταν πέραν πάσης αμφιβολίας μια ένωση πολλαπλών νομισμάτων.

Με το Ηνωμένο Βασίλειο στην ΕΕ, το αθροιστικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν των εκτός ευρώ κρατών μελών αντιστοιχεί σε 40% περίπου αυτού των 19 χωρών της ευρωζώνης. Με την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου, το ΑΕΠ των εκτός ευρώ κρατών θα συρρικνωθεί σε μόλις 16% της ευρωζώνης.

Συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, οι εκτός ευρώ χώρες έχουν αθροιστικό πληθυσμό 170 εκατομμυρίων, τον μισό αυτού της ευρωζώνης. Χωρίς τη Βρετανία, ο αριθμός πέφτει στα 105 εκατομμύρια, η μόλις πάνω από το 30% του συνόλου της ευρωζώνης.

Ένα άμεσο θύμα του Brexit ήταν η συμφωνία που ο Ντέιβιντ Κάμερον, ο πρώην πρωθυπουργός, διαπραγματεύτηκε τον Φεβρουάριο για να χαλαρώσει τους όρους της συμμετοχής της Βρετανίας – μια συμφωνία που είχε σημαντικές προεκτάσεις για τις χώρες εκτός του ευρώ.

Δήλωνε πως «τα μέτρα, των οποίων ο στόχος είναι να εμβαθύνουν περαιτέρω την οικονομική και νομισματική ένωση, θα είναι εθελοντικά για τα κράτη μέλη των οποίων το νόμισμα δεν είναι το ευρώ. Αυτό σήμαινε, για παράδειγμα, πως οι χώρες εκτός του ευρώ μπορούσαν να μη συμβάλουν στη διάσωση των χωρών της ευρωζώνης.

Χάρη στο «όχι» του Ηνωμένου Βασιλείου, η συμφωνία αυτή πλέον δεν ισχύει. Η ΕΕ επιστρέφει στο προηγούμενο status quo, όπου μόνο η Δανία έχει ένα νομικά κατοχυρωμένο δικαίωμα να μην υιοθετήσει το ευρώ – παρ’ ότι η Σουηδία απέρριψε την ένταξη στη νομισματική ένωση σε δημοψήφισμα του 2003, και οι άλλες κυβερνήσεις δεν έχουν πιέσει τη Στοκχόλμη για το θέμα από τότε.

Όλα τα κεντρικά και ανατολικά ευρωπαϊκά κράτη που μπήκαν στην ΕΕ μεταξύ 2004 και 2013 είναι, υπό τον νόμο της ΕΕ, υποχρεωμένα να ενταχθούν στο ευρώ εάν καλύψουν τις προϋποθέσεις της συμμετοχής.

Αυτό ανησυχεί την Πολωνία, τη μεγαλύτερη οικονομία στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη και την έκτη μεγαλύτερη στην ΕΕ. Μιλώντας λίγες ημέρες μετά το βρετανικό δημοψήφισμα, ο Βίτολντ Βασικόβσκι, ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας, είπε: «Η ένταξη στο ευρώ σήμερα και η υιοθέτηση της κοινής οικονομικής πολιτικής με τους φόρους της, της δημοσιονομικές λύσεις, τον κατώτατο μισθό με βάση το επίπεδο στη δυτική Ευρώπη – αυτό θα ήταν καταστροφικό για την πολωνική οικονομία».

Την ίδια στιγμή, ο κ. Βασικόβσκι βλέπει και τα μειονεκτήματα του να μένει κανείς απ’ έξω. «Εάν δε βρισκόμαστε στην ευρωζώνη, δε θα μπορέσουμε να συμμετέχουμε στις πολιτικές δομές που θέλει να δημιουργήσει η ευρωζώνη» είπε.     

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ