Log in

Έρχεται διεθνής καταιγίδα, η Ελλάδα… χωρίς ομπρέλα

  • Published in TOP STORY

greeccceeeΒαριά σύννεφα σωρεύονται στις αγορές και στις δύο όχθες του Ατλαντικού, καθώς η Κομισιόν έστειλε «πολεμικό τελεσίγραφο» στην Ρώμη για το έλλειμμα, ενώ το πιο «βαρύ χαρτί» της παγκόσμιας αγοράς, το αμερικανικό 10ετές ομόλογο, έχει πλέον απόδοση που ξεπερνά το 3,2%. Αν οι καταιγίδα ξεσπάσει, η Ελλάδα θα την υποδεχθεί χωρίς ομπρέλα, φοβούνται παράγοντες της αγοράς.

Το λεγόμενο «φαινόμενο του Οκτωβρίου» (“October effect”) δεν υποστηρίζεται από τα στατιστικά, αλλά και μόνο το γεγονός ότι τα δύο μεγάλα κραχ του 20ου αιώνα στην Wall Street (1929, 1987) έγιναν μέσα στον Οκτώβριο είναι αρκετό για να κάνει πολλούς στις αγορές νευρικούς, ιδιαίτερα όταν οι εξελίξεις στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ είναι άκρως ανησυχητικές:

1.            Στην Ευρώπη, ο πόλεμος ανάμεσα στις Βρυξέλλες και στην Ρώμη είναι έτοιμος πλέον να αρχίσει, με απρόβλεπτες συνέπειες, που φθάνουν ως την αναδιάρθρωση του ιταλικού χρέους με «κούρεμα» των Ιταλών καταθετών, όπως προειδοποίησαν Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Επιστολή του αντιπροέδρου της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόφσκις, προς τον Ιταλό υπουργό Οικονομικών, την οποία αποκάλυψε η ηλεκτρονική έκδοση της “Republica” σχεδόν αμέσως μετά την αποστολή της, διαλαμβάνει το «πολεμικό τελεσίγραφο» προς τη λαϊκιστική κυβέρνηση της Ρώμης: αν μέχρι τις 15 Οκτωβρίου δεν έχει υποβληθεί στην Κομισιόν σχέδιο προϋπολογισμού που θα συνάδει με τις δεσμεύσεις της ιταλικής κυβέρνησης για το έλλειμμα και τη μείωση του χρέους, ο ιταλικός προϋπολογισμός θα απορριφθεί. Σε αυτή την περίπτωση, η Ιταλία θα βρεθεί στο έλεος της αγοράς ομολόγων, όπου ήδη η απόδοση των 10ετών τίτλων έχει εκτιναχθεί κοντά στο 3,5%, ποσοστό ασύμβατο με τη βιωσιμότητα του ιταλικού χρέους. Ουσιαστικά, αν δεν κάνει πίσω η κυβέρνηση της Ρώμης, τα σενάρια για το Italexit και για το «ξήλωμα» της ευρωζώνης θα επανέλθουν με ορμή στο προσκήνιο.

2.            Στις ΗΠΑ, ο Οκτώβριος βρίσκει τους χρηματιστηριακούς δείκτες «παραφουσκωμένους», κοντά σε επίπεδα ιστορικού ρεκόρ, την ώρα που η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου έχει εκτιναχθεί πάνω από το 3,2%, λόγω των ενδείξεων ότι η αγορά εργασίας αρχίζει να υπερθερμαίνεται και ο πληθωρισμός περιμένει στη… γωνία. Οι αμερικανικές μετοχές υποχώρησαν χθες για δεύτερη συνεχή συνεδρίαση, με τον Dow Jones να χάνει 180 μονάδες. Η μεταβλητότητα στην αμερικανική αγορά (δείκτης VIX) έχει αυξηθεί απότομα, κάτι που αποτελεί ανησυχητική ένδειξη για τη συνέχεια, ιδιαίτερα αν οι ανακοινώσεις οικονομικών αποτελεσμάτων από τις αμερικανικές εταιρείες αποδειχθεί ότι κρύβουν κάποιες δυσάρεστες εκπλήξεις.

Ακόμη και αν δεν υπάρξουν δραματικά γεγονότα στις αγορές, το κλίμα θα παραμείνει βαρύ και οι πιο ευάλωτες οικονομίες θα είναι συνεχώς εκτεθειμένες σε πιέσεις. Η επιδείνωση των συνθηκών βρίσκει τις αγορές της Ελλάδας εντελώς ανοχύρωτες, καθώς η χώρα δεν έχει πλέον την κάλυψη των επίσημων πιστωτών, μετά τη λήξη του μνημονίου, χωρίς όμως να έχει εξασφαλίσει και πρόσβαση στην αγορά ομολόγων. Αντίθετα, η έξοδος στην αγορά ολοένα απομακρύνεται, καθώς η απόδοση του 10ετούς έχει φθάσει πάλι στο 4,5%.

Ο τραπεζικός τομέας παραμένει ευάλωτος, όχι μόνο λόγο των γνωστών και σε μεγάλο βαθμό διαχειρίσιμων προβλημάτων του, αλλά επειδή, για πρώτη φορά από το μνημόνιο του 2010, οι Ευρωπαίοι πιστωτές και το ΔΝΤ δεν παρέχουν την κάλυψή τους στις ελληνικές τράπεζες, ενώ το Δημόσιο δεν έχει κάποια έτοιμη λύση άμεσης εφαρμογής, σε περίπτωση που χρειασθούν πρόσθετα κεφάλαια οι τράπεζες -ακόμη και το asset protection scheme που «διέρρευσε» από την κυβέρνηση ότι εξετάζεται αποτελεί μόνο ένα σχέδιο επί χάρτου, που θα χρειασθεί πολλές διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους, χωρίς να είναι βέβαιο ότι μπορεί τελικά να εφαρμοσθεί.

Το ρητορικό ερώτημα που θέτουν πολλοί στην αγορά για να αναδείξουν το σημερινό πρόβλημα είναι σχετικά απλό: αν το ίδιο το Δημόσιο δεν μπορεί να δανεισθεί από την αγορά, πώς μπορεί να προσφέρει υποστήριξη στις τράπεζες, για να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη της αγοράς;

Άλλοι επανέρχονται σε μια παλιά συζήτηση, σημειώνοντας ότι αποδεικνύεται πλέον πως η προληπτική πιστωτική γραμμή για τον πρώτο χρόνο μετά την έξοδο από το πρόγραμμα ήταν απαραίτητη για τη θωράκιση της οικονομίας. Αν είχε επιλεγεί ως λύση, η ΕΚΤ θα υποστήριζε τα ελληνικά ομόλογα μέσω του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης, ενώ οι τράπεζες θα είχαν τα δυνατότητα άμεσης κάλυψης των αναγκών τους από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, που χθες έσπευσε να διαψεύσει με αρκετά αυστηρό τρόπο ότι έχει οποιαδήποτε ανάμιξη στις προσπάθειες της κυβέρνησης να βρει μηχανισμό υποστήριξης των τραπεζών.

Γεγονός είναι ότι η Ελλάδα κάνει τα πρώτα βήματα επιστροφής στις αγορές με ένα «μαξιλάρι» κεφαλαίων μεγάλο, αλλά όχι ιδιαίτερα χρήσιμο, όταν η πίεση της αγοράς μεταφέρεται στο τραπεζικό σύστημα, το οποίο έχει μείνει χωρίς δικό του «μαξιλάρι». Το χειρότερο, ίσως, είναι ότι η κυβέρνηση κινείται σε προεκλογικούς ρυθμούς και αναλώνει τεράστιο πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο στο θέμα των συντάξεων και δεν καταφέρνει να αντιμετωπίσει με πειστικό τρόπο την πίεση των αγορών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ