Log in

Ο φθόνος του Brexit της Ευρώπης

brexit flag in the windΗ πρόθεση της Βρετανίας να εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Ένωση - Brexit - θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον υπόλοιπο κόσμο.

Δεν περιορίζεται στο αποτέλεσμα που θα έχει στη βρετανική οικονομία, ακόμη και αν αυτό πιθανότατα θα είναι σημαντικό, ούτε στις προσαρμογές που πρέπει να κάνουν τα υπόλοιπα 27 κράτη μέλη της ΕΕ.

Υπάρχει περισσότερο από μια μικρή υποψία στο Ηνωμένο Βασίλειο ότι οι ηπειρωτικές ελίτ απολαμβάνουν το χάος που βρέθηκαν οι βρετανοί, απρόθυμα αναγκασμένοι να δεχτούν τη λαϊκή βούληση και να αγωνιστούν για να αντιμετωπίσουν τις πολυπλοκότητες του διαχωρισμού του εμπορίου, των νομικών συστημάτων, των οικονομικών και των πολιτικών δεσμεύσεων που δημιουργήθηκαν περισσότερο από 44 χρόνια νωρίτερα. Όταν μια φιλική χώρα, ειδικά μία που θεωρείται ως αλαζονική (μια διαδεδομένη άποψη για το βρετανικό κατεστημένο) μπαίνει σε μια περίοδο προβλημάτων, κάτι στο εσωτερικό των στενών συμμάχων της χαίρεται σιωπηρά. Ανταγωνιζόμαστε, άλλωστε, όχι μόνο στο εμπόριο και την ανάπτυξη, αλλά και στην εθνική εικόνα μας.

Αλλά το schadenfreude είναι κενό. Οι περισσότερες δυτικές χώρες αντιμετωπίζουν τώρα, σε διαφορετικό βαθμό έντασης, τα ίδια ζητήματα που ώθησαν τη μικρή πλειοψηφία να ψηφίσει το Brexit πέρυσι. Αυτά είναι στενά συνδεδεμένα: η μετανάστευση, ο φόβος της τρομοκρατίας, η κυριαρχία των εθνικών κοινοβουλίων, η πολιορκημένη εθνική ταυτότητα και η έλλειψη συνοχής της κοινωνίας. Όλα αυτά συνοψίστηκαν από το στρατόπεδο υπέρ του Brexit ως «Ανάκτηση ελέγχου!». Η ιδέα αυτή δεν σταματά στη Μάγχη. Αναμένουμε, το επόμενο έτος, μεγαλύτερη πίεση στην ΕΕ και τις εθνικές κυβερνήσεις τροφοδοτημένη από την ίδια δυσαρέσκεια που ώθησε στο Brexit. Και στις δημοκρατίες, αργά ή γρήγορα, αυτή η δυσαρέσκεια πρέπει να λάβει πολιτικές μορφές.

Οι λαϊκές στάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη φαίνεται να είναι όλο και λιγότερο σε αρμονία με εκείνες των πολιτικών και επιχειρηματικών ηγεσιών. Μια ένδειξη ήταν μια μελέτη σε 10.000 ευρωπαίους σε 10 κράτη μέλη της ΕΕ, που δημοσιεύθηκε από το think tank Chatham House, που δείχνει ότι κατά μέσο όρο το 55% των ερωτηθέντων συμφώνησε με τις προσπάθειες του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την απαγόρευση εισόδου σε πολίτες κάποιων χωρών με μουσουλμανικές πλειονότητες.

Μια άλλη μεγάλη μελέτη από την ίδια πηγή, που δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα, έδειξε ότι «υπάρχει αυξανόμενη δυσαρέσκεια στον κόσμο, μεγάλα τμήματα του οποίου βλέπει την ΕΕ αρνητικά, θέλει να δουν να επιστρέφουν κάποιες εξουσίες στα κράτη μέλη και αισθάνονται ανήσυχοι για τις συνέπειες της μετανάστευσης. Μόνο το 34% των πολιτών θεωρούν ότι έχουν επωφεληθεί από την ΕΕ, σε σύγκριση με το 71% της ελίτ».

Τόσο η Γερμανία όσο και η Σουηδία έλαβαν μεγάλο αριθμό μεταναστών, πολλοί από αυτούς απελπισμένοι και φτωχοί. Η Σουηδία, η αυτοαποκαλούμενη «ανθρωπιστική υπερδύναμη», η οποία έλαβε το υψηλότερο ποσοστό μεταναστών σε σχέση με τον πληθυσμό της, αντιμετωπίζει τώρα μια αντίδραση, ειδικά αφότου ένας ουζμπέκος αιτών ασύλου οδήγησε ένα φορτηγάκι μέσα στο πλήθος, σκοτώνοντας πέντε ανθρώπους στη Στοκχόλμη τον Απρίλιο. Η πλειοψηφία των σουηδών απαιτεί πλέον μειωμένους αριθμούς μεταναστών. Οι κατά των μεταναστών Σουηδοί Δημοκράτες παραμένουν το δεύτερο δημοφιλέστερο κόμμα της χώρας και η αστυνομία έχει πάρει εντολές να καταδιώξει τους παράνομους μετανάστες. Στη Γερμανία, οι αριθμοί μειώθηκαν απότομα ύστερα από το ένα σχεδόν εκατομμύριο μετανάστες που επιτράπηκε να εισέλθουν νωρίτερα, αλλά οι επιθέσεις, συχνά από ακροδεξιές ομάδες, σε ξενώνες και σπίτια μεταναστών μένουν περίπου στις 10 ανά ημέρα.

Στην Ιταλία, όπου οι περισσότεροι μετανάστες επιβίωσαν από το επικίνδυνο πέρασμα από τα λιμάνια της Βόρειας Αφρικής - μισό εκατομμύριο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, με 13.000 απώλειες στη θάλασσα - η αντίθεση στη μετανάστευση αυξάνεται σταθερά, με τις ΜΚΟ που σώζουν το ένα τρίτο όσων επιχειρούν να περάσουν στην Ευρώπη να κατηγορούνται ότι ενθαρρύνουν τη μετανάστευσης. Μια δημοσκόπηση που έγινε στα τέλη του 2016 έδειξε ότι η Ιταλία είναι η πιο αντι-μεταναστευτική χώρα στην Ευρώπη, ενώ το 52% των Ιταλών συμφωνεί με τη δήλωση ότι «υπάρχουν τόσοι πολλοί ξένοι που ζουν εδώ που δεν αισθάνονται πια στο σπίτι μου».

Η Γαλλία δεν ήταν πολύ πίσω, στη δεύτερη θέση, με το 47% των ερωτηθέντων να κατέχουν την ίδια άποψη.

Ομιλητές σε διάσκεψη του Λονδίνου που διοργάνωσε το Henry Jackson Society  αυτή την εβδομάδα σημείωσαν ότι οι αυτόχθονες πληθυσμοί μπορούν να δεχτούν τους μετανάστες χωρίς πολλές συγκρούσεις - αλλά όχι αν φτάσουν σε ξαφνικά κύματα, όχι αν παραμείνουν ξεχωριστά από τους ντόπιους πολίτες και όχι αν ανήκουν σε διαφορετική εθνοτική ομάδα.

Ο Έρικ Κάουφμαν, καθηγητής πολιτικής στο Birkbeck College του Λονδίνου, ο οποίος μίλησε στη διάσκεψη, έχει γράψει ότι «ο σημαντικότερος μοχλός της πλειοψηφικής στάσης είναι η δημογραφία: η ισορροπία μεταξύ εθνοτικής αλλαγής και ενσωμάτωσης».

Οι χώρες που αντιμετωπίζουν καλύτερα την ποικιλομορφία, όπως ο Καναδάς, την ενθαρρύνουν ενεργά. Ο επίσημος ιστότοπος μετανάστευσης της Οτάβα διακηρύσσει ότι «τα διαφορετικά υπόβαθρα και οι πολιτισμοί δεν είναι μόνο αποδεκτοί, ενθαρρύνονται. Οι άνθρωποι δεν αναμένεται να είναι ενός τύπου - αλλά μπορούν να αποτελούνται από πολλά διαφορετικά πράγματα και παραμένουν καναδοί». Αλλά η τοποθεσία του Καναδά σημαίνει ότι ο Καναδάς δεν πολιορκείται από απελπισμένους μετανάστες: μπορεί, κατ 'αρχήν, να επιλέξει ποιον δέχεται. Η βασισμένη σε πόντους μεταναστευτική πολιτική του Καναδά έχει επικεντρωθεί εδώ και μερικά χρόνια «στην τροφοδοσία της οικονομικής ευημερίας», αποδίδοντας «υψηλή προτεραιότητα στην εξεύρεση ανθρώπων που διαθέτουν τις δεξιότητες και την πείρα που απαιτούνται για την κάλυψη των οικονομικών αναγκών του Καναδά».

Είναι απίθανο ότι αυτή η ταυτοποίηση – των ισχυρών κοινωνικών δεσμών, της πολιτικής της κυριαρχίας («ανάκτηση ελέγχου») και της μετανάστευσης - είναι πολύ διαφορετική στο Ηνωμένο Βασίλειο απ’ ότι αλλού στον δυτικό κόσμο. Για τις κυβερνητικές και άλλες ελίτ, το συμπέρασμα των εμπειρογνωμόνων στη διάσκεψη του Λονδίνου ήταν να σταματήσουν να βλέπουν όλους τους αντιπάλους της μαζικής μετανάστευσης και της απώλειας της εθνικής κυριαρχίας ως αντιδραστικούς - αν και κάποιοι θα είναι - και να διαχειρίζονται τα ζητήματα με ρυθμούς που ο κόσμος μπορεί να δεχτεί. Αυτοί οι ηγέτες δεν πρέπει να βλέπουν την αντίθεσή τους στη μαζική μετανάστευση και την υποστήριξή τους στην εθνική κυριαρχία ως μόνιμη, φυλετικά προκατειλημμένη κακή βούληση. Εάν οι περισσότεροι από τους συμπολίτες μας έχουν τέτοιου είδους απόψεις, τότε έχουμε πραγματικά πρόβλημα.   

Leave a comment

Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Subscribe to our Newsletter and get the best news every day in your mail!

* Your Email Address:
* Preferred Format:
* Enter the security code shown: