Το κρεσέντο υποσχέσεων και… ο φόβος της τρόικας

Πριν πιστοποιηθεί καν το πρώτο πλεόνασμα της μνημονιακής περιόδου, η κυβέρνηση αρχίζει να… μοιράζει και το δεύτερο, με υποσχέσεις φοροελαφρύνσεων.

Την ίδια στιγμή, όμως, γίνεται ορατός ο κίνδυνος σύγκρουσης του κυβερνητικού τρένου με την… αμαξοστοιχία της τρόικας, η οποία επιμένει να ζητά πρόσθετα μέτρα πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για το 2014 και άλλα μέτρα της τάξεως των 2 δισ. ευρώ για το 2015.

Μιλώντας χθες το βράδυ σε εκδήλωση του Ελληνογερμανικού Επιμελητηρίου, ο πρωθυπουργός υποσχέθηκε φοροελαφρύνσεις σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, όταν η κυβέρνηση καταφέρει να κλείσει με πλεόνασμα και τον προϋπολογισμό του 2014. Η ελάφρυνση των φορολογικών βαρών θα αρχίσει όταν πετύχουμε πρωτογενές πλεόνασμα για δεύτερη φορά, δήλωσε χαρακτηριστικά.

Την ίδια στιγμή, την όρεξη της κυβέρνησης και των ομάδων πίεσης που διεκδικούν «στοχευμένες» παροχές έχει ανοίξει το πλεόνασμα του 2013. Σύμφωνα με τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς, οι οποίοι αναμένεται να αλλάξουν, πάντως, μόλις καθαρογραφεί η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για την αντισυνταγματικότητα των αναδρομικών περικοπών αμοιβών στους ένστολους, προτεραιότητα για ενίσχυση από το πλεόνασμα του 2013 θα έχουν οι δικαστικοί, οι ένστολοι και οι χαμηλοσυνταξιούχοι (οι άνεργοι φαίνεται ότι δεν εντάσσονται στους σχεδιασμούς για έκτακτες παροχές).

Τα… ξέφρενα γκάζια της κυβέρνησης για παροχές μπορεί να δικαιολογούνται, αν ανατρέξει κανείς στις αρνητικές δημοσκοπήσεις της τελευταίας περιόδου, αλλά δεν αντιμετωπίζονται ευμενώς από την τρόικα, η οποία εξακολουθεί να κρατά «παγωμένη» τη διαπραγμάτευση για την ολοκλήρωση του ελέγχου του Σεπτεμβρίου, εμμένοντας στην οριστικοποίηση, από ελληνικής πλευράς, μέτρων της τάξεως των 2,8 δις. ευρώ, για την περίοδο 2014-2015.

Ειδικότερα,

1. nΓια τη διαχείριση του 2014, η τρόικα έχει απορρίψει ως ανεπαρκείς τις προτάσεις μέτρων, που θα κλείσουν το, κατά την εκτίμησή της, δημοσιονομικό κενό των 1 δισ. ευρώ. Η τρόικα αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα του φόρου στα ακίνητα, «βλέπει» μεγάλες απώλειες από τη μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, και ζητά πρόσθετα μέτρα για το ασφαλιστικό σύστημα, υπολογίζοντας ότι θα είναι πολύ μεγάλες οι απώλειες από τη μείωση εισφορών και την κατάργηση διαφόρων επιβαρύνσεων υπέρ τρίτων, οι οποίες ενισχύουν τα ταμεία. Οι διαφορές των δύο πλευρών στους υπολογισμούς, που μεταφράζονται σε απαιτήσεις της τρόικας για πρόσθετα μέτρα, υπολογίζονται σε 800 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με πληροφορίες.
2. nΓια το 2015, η τρόικα έχει μείνει (σκόπιμα, για να μην υπάρξει «χαλαρή» μεταχείριση της κυβέρνησης…) στους αρχικούς της υπολογισμούς, ότι θα απαιτηθούν μέτρα της τάξεως των 3 δισ. ευρώ, προκειμένου να «αγγίξουμε» το πλεόνασμα που έχει εγγραφεί στο μνημόνιο. Η κυβέρνηση έχει παρουσιάσει ως τώρα μέτρα περιστολής των δημοσίων δαπανών (με κλείσιμο οργανισμών), που θα αποφέρουν εξοικονόμηση 1 δισ. ευρώ και επιμένει ότι τα πράγματα πάνε καλύτερα από το αναμενόμενο και δεν θα χρειασθούν άλλες παρεμβάσεις. Όμως, η τρόικα εξακολουθεί να ζητεί να προσδιορισθούν μέτρα για τα 2 δις. ευρώ που «λείπουν» από την εξίσωση.
3. nΈνα ιδιαίτερα κρίσιμο «όχι» που λέει η τρόικα, εξάλλου, αφορά τη δυνατότητα της κυβέρνησης να αξιοποιήσει το «περίσσευμα» κεφαλαίων του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ύψους 9 δισ. ευρώ, για να καλύψει μέρος του χρηματοδοτικού κενού της διετίας 2014-2015. Αυτό ουσιαστικά σημαίνει ότι περιορίζονται σε πολύ μεγάλο βαθμό τα περιθώρια να αποφύγει η κυβέρνηση ένα νέο, μικρό δάνειο από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, το οποίο θα συνοδευθεί, βεβαίως, από ένα νέο μνημόνιο και μια νέα δανειακή σύμβαση. Οι εξελίξεις σε αυτό το μέτωπο δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές για την κυβέρνηση, που έχει καλλιεργήσει προσδοκίες ότι «τελειώνουμε με την τρόικα και τα μνημόνια», αλλά βαδίζει ολοταχώς, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, προς ένα νέο, σκληρό μνημόνιο.

Οι αναλυτές των μεγάλων τραπεζών έχουν εντοπίσει αυτές τις αντιφάσεις, ανάμεσα στην κυβερνητική αισιοδοξία και στη σκληρή πραγματικότητα που διαμορφώνει η τρόικα στη διαπραγμάτευση. Και δεν κρύβουν ότι φοβούνται πολιτικά «ατυχήματα», αν οδηγηθούμε σε μια μετωπική σύγκρουση τρένων.

 Όπως έγραφαν οι αναλυτές της βρετανικής Barclay’s σε τελευταία ανάλυσή τους, θα είναι απόλυτα κρίσιμο το αν η κυβέρνηση θα μπορέσει να αποφύγει την επιβολή νέων μέτρων λιτότητας, να αναδιανείμει ένα μέρος των κερδών που πέτυχε, ξεπερνώντας τους στόχους του μνημονίου, αλλά και να εξασφαλίσει ελάφρυνση χρέους.  «Αν η κυβέρνηση δεν καταφέρει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις αυτές, τότε πιθανότατα θα υπάρξει επανεμφάνιση των πολιτικών ρίσκων», προειδοποιούν οι αναλυτές της Barclay’s στο, κατά τα άλλα, αισιόδοξο σημείωμά τους.