Πάνω από 4 δισ. δολάρια έχουν κάνει «φτερά» από τις αναδυόμενες αγορές από τις αρχές του έτους, καθώς οι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά τις μετοχές και τα νομίσματα των χωρών.
Αιτίες για το μαζικό ξεπούλημα θεωρούνται από τη μία πλευρά ο φόβος των επενδυτών ότι οι αναδυόμενες οικονομίες έχουν «τρέξει» τόσο πολύ, ώστε οι κυβερνήσεις των χωρών αυτών δεν θα κατορθώσουν να συγκρατήσουν το ενδεχόμενο υπερθέρμανσής τους. Από την άλλη αρνητική επίδραση προκαλεί η απόφαση της Fed να προχωρήσει σε περιορισμό του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης που εφαρμόζει, η οποία εντείνεται και από την οικονομική και πολιτική αστάθεια που επικρατεί σε ορισμένες χώρες.
Υπό αυτές τις συνθήκες το λεγόμενο «smart money» προχωρά σε μαζική έξοδο από τις αναδυόμενες αγορές και επιστρέφει σε ασφαλή επενδυτικά καταφύγια (γιεν, γερμανικά και αμερικανικά ομόλογα, χρυσός). Καθώς η παγκόσμια ρευστότητα περιορίζεται και η κινεζική οικονομία επιβραδύνει, το κερδοσκοπικό χρήμα δεν αντιμετωπίζει πια την Ασία σαν τη γη των ευκαιριών, αλλά προτιμά να αναζητήσει την τύχη του στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη, όπου οι οικονομίες βρίσκονται σε τροχιά ανάκαμψης.
«Το μάτι του κυκλώνα βρίσκεται τώρα ακριβώς πάνω από τις αναδυόμενες αγορές, δύο χρόνια αφότου κινήθηκε πάνω από την Ευρώπη και τέσσερα χρόνια αφότου χτύπησε στις ΗΠΑ», δηλώνει ο Stephen Jen, πρώην επικεφαλής ανάλυσης νομισμάτων της Morgan Stanley και ιδρυτής του hedge fund SLJ Macro Partners. “Αυτό ίσως είναι σοβαρό για την Ασία”.
Οι αναλυτές εντοπίζουν στο μαζικό ξεπούλημα ανησυχητικές ομοιότητες με την Ασιατική Κρίση του 1997-1998. Οι επενδυτές χάνουν την εμπιστοσύνη τους σε κάποιες από τις μεγαλύτερες αναπτυσσόμενες χώρες, επιτείνοντας την αναταραχή στις αγορές συναλλάγματος που πυροδοτήθηκε πέρυσι, όταν η Fed έστειλε για πρώτη φορά το μήνυμα ότι περιορίσει το «τύπωμα» χρήματος.
Η έκρυθμη αυτή κατάσταση φέρεται να οδήγησε αρκετές κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων να παρέμβουν την προηγούμενη Παρασκευή στις αγορές συναλλάγματος, προκειμένου να προστατεύσουν τα νομίσματά τους, συμπεριλαμβανομένων της Ινδίας, της Ταϊβάν και της Μαλαισίας.
Η μεγαλύτερη ημερήσια πτώση του αργεντίνικου πέσο την προηγούμενη Πέμπτη θυμίζει μια μέρα πριν από 16 χρόνια, όταν το νόμισμα της Ταϊλάνδης οδηγήθηκε σε ελεύθερη πτώση, πυροδοτώντας μετάσταση σε όλη την Ασία. Ωστόσο, σύμφωνα με τους οικονομολόγους, οι ομοιότητες περιορίζονται εκεί. Αν και δεν υπάρχουν εμφανείς αδυναμίες ή ενδείξεις οικονομικής κακοδιαχείρισης, σε διάφορες αναπτυσσόμενες αγορές, συμπεριλαμβανομένων της Βενεζουέλας, της Ουκρανίας, της Τουρκίας και της Νότιας Αφρικής, οι αδυναμίες που εμφανίζει η Αργεντινή δεν είναι αντιπροσωπευτικές.
Το Μπουένος Αϊρες, καταπονημένο από το μεγάλο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και τα πενιχρά συναλλαγματικά αποθέματα, επέτρεψε στον εγχώριο πληθωρισμό να φτάσει στο 25%, οδηγώντας τους πολίτες να αναζητήσουν ένα πιο ασφαλές μέσο αποθήκευσης αξίας, ανταλλάσσοντας πέσο με δολάρια. Οταν η κυβέρνηση έλαβε μέτρα για να αντιμετωπίσει την αγορά δολαρίων και περιόρισε τις εισαγωγές, εξέθρεψε μια μαύρη αγορά δολαρίου, κλονίζοντας τη διεθνή εμπιστοσύνη στο πέσο.
Η Βενεζουέλα έχει πολλά παρόμοια προβλήματα, με την ισοτιμία του μπολιβάρ με το δολάριο στη μαύρη αγορά να είναι περίπου 10 φορές πάνω από την επίσημη του 6,3. Η Ουκρανία, η οποία μαστίζεται από εσωτερική κρίση, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην οικονομική εξάρθρωση. Το τρίο Αργεντινή, Βενεζουέλα και Ουκρανία κατατάσσεται από τους οίκους αξιολόγησης στα λιγότερο αξιόπιστα.
Εκτεταμένες πωλήσεις νομισμάτων
Πανικός επικράτησε την προηγούμενη Παρασκευή στα forex desks, καθώς οι επενδυτές προχώρησαν σε εκτεταμένες πωλήσεις νομισμάτων αρκετών αναδυόμενων αγορών.
Απόλυτα κερδισμένα εκ του πανικού αποδείχθηκαν τα παραδοσιακά «ασφαλή καταφύγια», δηλαδή ιαπωνικό γιεν και ελβετικό φράγκο.
Ο πρώτος κύκλος του ισχυρών ρευστοποιήσεων ξεκίνησε την Πέμπτη, μετά την ανακοίνωση αρνητικών στοιχείων για την κινεζική μεταποίηση, γεγονός που οδήγησε, για μία ακόμη φορά, στο συμπέρασμα ότι η κινεζική οικονομία χάνει τη δυναμική της.
Ακολούθησε την Παρασκευή η απόφαση της Αργεντινής να «αφήσει» το νόμισμα της χώρας να ακολουθήσει ελεύθερη πτώση έναντι του δολαρίου, με αποτέλεσμα το πέσο ενδοσυνεδριακά να φθάσει να υποχωρεί έως και 15% έναντι του δολαρίου.
Χθες η τουρκική λίρα βυθίστηκε σε νέο ιστορικό χαμηλό, ενώ η ινδική ρουπία υποχώρησε για έκτη συνεχή μέρα έναντι του δολαρίου. Παρά την παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας στην αγορά ξένου συναλλάγματος την προηγούμενη εβδομάδα, η τουρκική λίρα υποχώρησε 1,7% έναντι του δολαρίου και διαμορφώνεται στις 2,3770 ανά δολάριο. Ωστόσο, πριν λίγο η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι θα συνεδριάσει αύριο εκτάκτως ώστε να διαχειριστεί την πτώση του νομίσματος. Η τουρκική λίρα, με την ανακοίνωση αυτή, ανέκοψε την πτώση της.
Το νοτιοαφρικανικό ραντ υποχώρησε 1,2%, το μεγαλύτερο ποσοστό μεταξύ των νομισμάτων των αναδυόμενων αγορών μετά την τουρκική λίρα. Πλέον διαμορφώνεται στα 11,2101 ανά δολάριο μετά το χαμηλό πέντε ετών, στα 11,2247 ανά δολάριο, που κατέγραψε στις 24 Ιανουαρίου ως συνέπεια της μεγάλης υποτίμησης του αργεντίνικου πέσου. Το νοτιοκορεατικό γουόν υποχώρησε για έκτη μέρα, ενώ το δολάριο της Ταϊβάν κατρακύλησε επίσης σε χαμηλό δύο ετών, καθώς οι επενδυτές ξεπουλούν τις τοπικές μετοχές.