Αυστηρούς κανόνες σχετικά με τη συμπεριφορά που θα πρέπει να επιδεικνύουν οι τράπεζες έναντι των οφειλετών με δυσκολίες στην εξυπηρέτηση των δανείων τους, θα περιλαμβάνει ο Κώδικας Δεοντολογίας των Τραπεζών που θα εκπονήσει η Τράπεζα της Ελλάδος, όπως επισημαίνει ο υφυπουργός Ανάπτυξης Θανάσης Σκορδάς, σε έγγραφό του που διαβιβάστηκε στη Βουλή.
Στον Κώδικα Δεοντολογίας θα αξιοποιούνται οι ορισμοί του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», προκειμένου να υπάρχουν λύσεις αναδιάρθρωσης των δανείων που βρίσκονται σε καθυστέρηση πληρωμής.
Το έγγραφο διαβιβάστηκε μετά από ερώτηση της βουλευτού των Ανεξάρτητων Ελλήνων Μαρίνας Χρυσοβελώνη για το ενδεχόμενο να εκδοθούν κατευθυντήριες οδηγίες από την Τράπεζα της Ελλάδος προς τους δικαστές για την αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων.
Στη Βουλή διαβιβάστηκαν δύο απαντητικά έγγραφα, ένα από το υπουργείο Δικαιοσύνης και ένα από το Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας. Και στα δύο είναι κατηγορηματική η διαβεβαίωση της κυβέρνησης ότι δεν μπορεί και δεν πρέπει να επιχειρηθεί παρέμβαση στο έργο της Δικαιοσύνης για τον τρόπο που αποφαίνονται οι δικαστές αναφορικά με τα «κόκκινα» δάνεια.
Ο υφυπουργός Ανάπτυξης Θανάσης Σκορδάς επισημαίνει ότι με το Ν. 4224/2013, που ψηφίστηκε στα τέλη του προηγούμενου χρόνου, έχει προβλεφθεί η «Σύσταση Κυβερνητικού Συμβουλίου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους» και η έκδοση Κώδικα Δεοντολογίας Τραπεζών για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών οφειλών, ο οποίος θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή το αργότερο έως την 31.12.2014.
Όπως εξηγεί ο κ. Σκορδάς, το Ανώτατο Κυβερνητικό Συμβούλιο θα προβαίνει σε όλες τις απαραίτητες προτάσεις προκειμένου να εξευρεθούν λύσεις αντιμετώπισης των προβλημάτων που εγείρονται από την αδυναμία αποπληρωμής των δανείων και ταλανίζουν τους πολίτες όλης της χώρας. «Το Κυβερνητικό Συμβούλιο αποτελεί το μόνο υπό σύσταση όργανο επιλαμβανόμενο θεμάτων διαχείρισης ιδιωτικού χρέους», ξεκαθαρίζει ο υφυπουργός Ανάπτυξης και τονίζει ότι «δεν υπάρχει πρόθεση έκδοσης κατευθυντήριων οδηγιών προς τους Έλληνες δικαστές και το δικαστικό σώμα, πράξη που αντίκειται στο Σύνταγμα της Ελλάδος και σε κάθε περίπτωση κρίνεται απορριπτέα».
«Κανένα υπουργείο δεν υποστηρίζει την έκδοση τέτοιων οδηγιών και σε ουδεμία διαβούλευση με την τρόικα έχουν προβεί προκειμένου να συμφωνηθούν τυποποιημένα πρωτόκολλα αντιμετώπισης των κόκκινων δανείων», απαντά ο υφυπουργός Ανάπτυξης στο ερώτημα της βουλευτού αν θα έχει εφαρμογή «η άποψη που έχει διατυπώσει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος κ. Προβόπουλος, ότι πρέπει να προσδιοριστεί ένα πλαίσιο ορισμών όπως “αποδεκτά έξοδα διαβίωσης” και “συνεργάσιμοι διανειολήπτες” ως καθοδήγηση προς το Δικαστικό Σώμα με στόχο των έκδοση πιο λογικών αποφάσεων από τα δικαστήρια για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά» και εάν έχει υπάρξει διαβούλευση με την τρόικα προκειμένου να συμφωνηθούν τυποποιημένα πρωτόκολλα αντιμετώπισης των «κόκκινων» δανείων, όταν πολίτες ζητούν δικαστική προστασία από τις τράπεζες.
«Η δικαστική προστασία αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα των Ελλήνων πολιτών, κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα, ομοίως και των δικαστών να απολαμβάνουν απόλυτης ελευθερίας της δικαστικής τους κρίσης. Οποιαδήποτε κρατική παρέμβαση θα ήταν αντισυνταγματική και κρίνεται καταδικαστέα», τονίζει επίσης ο υφυπουργός Ανάπτυξης.
Ως προς τον Κώδικα Δεοντολογίας που θα πρέπει να εκδοθεί από την ΤτΕ, ο κ. Σκορδάς τονίζει ότι θα έχει αυστηρούς κανόνες σχετικά με τη συμπεριφορά των τραπεζών προκειμένου να διευκολύνονται οι οφειλέτες να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Στο πλαίσιο εφαρμογής του κώδικα θα θεσπιστεί η έννοια του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και θα ανακοινωθούν τα αποδεκτά έξοδα διαβίωσης σε συνεργασία με την αποκλειστικά αρμόδια Αρχή ΕΛΣΤΑΤ, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη από τις τράπεζες, οι οποίες θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν αυτούς τους κανόνες πριν προβούν σε οποιαδήποτε πράξη κατά των οφειλετών.
Με το Ν. 4224/2013 αποστολή του Κυβερνητικού Συμβουλίου Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους θα είναι:
– Η διαμόρφωση πολιτικών σχετικά με την οργάνωση ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού αποτελεσματικής διαχείρισης των μη εξυπηρετούμενων ιδιωτικών δανείων.
– Οι προτάσεις τροποποιήσεων του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, σε θέματα ουσίας και διαδικασίας, για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας στην επίλυση θεμάτων ιδιωτικού χρέους, συμπεριλαμβανομένης της επιτάχυνσης των διαδικασιών, αναφορικά με τις καθυστερούμενες αποπληρωμές και τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου που διέπει την αγορά ακινήτων.
– Η κατάρτιση δράσεων ευαισθητοποίησης για την άμεση και αποτελεσματική ενημέρωση και υποστήριξη των πολιτών και των ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τη λήψη αποφάσεων επί των ανωτέρω θεμάτων.
– Η δημιουργία ενός δικτύου παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών για θέματα διαχείρισης οφειλών.
Στο πλαίσιο της εντολής του, το Κυβερνητικό Συμβούλιο για τη Διαχείριση του Ιδιωτικού Χρέους ορίζει με απόφασή του τις αρχές του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και προβαίνει ετησίως στην εκτίμηση των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», με βάση τα ετήσια στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ που θα ενσωματωθούν και θα αποτελέσουν μέρος του Κώδικα Δεοντολογίας, προκειμένου να αξιοποιηθούν στις απόπειρες εξωδικαστικού συμβιβασμού και ενώπιον των δικαστηρίων.
Ο Κώδικας Δεοντολογίας των Τραπεζών για τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με τις διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου, τις διαδικασίες αξιολόγησης της δυνατότητας αποπληρωμής, δεσμευτικούς κανόνες συμπεριφοράς των τραπεζών με σαφή χρονοδιαγράμματα, όρους επικοινωνίας μεταξύ πιστωτικών ιδρυμάτων και δανειστών, και σε αυτές θα αξιοποιούνται οι ορισμοί του «συνεργάσιμου δανειολήπτη» και των «εύλογων δαπανών διαβίωσης», των οποίων θα γίνεται χρήση κατά τη λήψη αποφάσεων των τραπεζών με παροχή λύσεων/αναδιαρθρώσεων δανείων που βρίσκονται σε καθυστέρηση πληρωμής.
Στο απαντητικό του έγγραφο, ο υπουργός Δικαιοσύνης Χαράλαμπος Αθανασίου δηλώνει ότι το υπουργείο θα συνδράμει όπου του ζητηθεί και επομένως και σε κάθε προσπάθεια προκειμένου να εκσυγχρονισθεί το θεσμικό πλαίσιο που αφορά τη λήψη δανείων, αλλά και τη ρύθμιση των υπαρχόντων.
Αναφερόμενος στον χαρακτήρα των συναντήσεων με την τρόικα, ο υπουργός ξεκαθαρίζει ότι «κάθε τέτοιου είδους συνάντηση έχει καθαρά τεχνικό-πληροφοριακό χαρακτήρα και το περιεχόμενο των συζητήσεων δεν δεσμεύει την ελληνική κυβέρνηση. Ακόμα λιγότερο, όμως, δεσμεύουν οι συζητήσεις αυτού του είδους την ελληνική Δικαιοσύνη». Ο κ. Αθανασίου επισημαίνει επίσης ότι η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη και «επ’ αυτής δεν δικαιούται να παρέμβει ούτε η κυβέρνηση, ούτε η τρόικα ούτε, η ΤτΕ, ούτε καμία ομάδα εργασίας».