Με ανυπομονησία περιμένουν τα μεγάλα κυκλώματα λαθρεμπορίου καυσίμων την υλοποίηση του σχεδίου του υπουργείου Οικονομικών για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Το σχέδιο, όπως λένε στο “S10” έμπειροι παράγοντες της αγοράς καυσίμων, δεν πρόκειται να διευκολύνει ουσιωδώς τα νοικοκυριά για να καλύψουν τις ανάγκες τους, θα δώσει, όμως, νέο πεδίο δράσης σε όσους έχουν τις υποδομές για λαθρεμπορία μεγάλης κλίμακας.
Το “S10” είχε επισημάνει από τα τέλη Απριλίου το μείζον πρόβλημα της υστέρησης εσόδων από τη φορολογία καυσίμων, καθώς ήδη από την εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά το α’ τρίμηνο του έτους είχε κάνει την εμφάνισή της μια «τρύπα» της τάξεως των 425 εκατ. ευρώ. Αυτή η υστέρηση αποδίδεται κυρίως στη μεγάλη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης, που ήταν αποτέλεσμα, κατά κύριο λόγο, της βαριάς αύξησης του ΕΦΚ.
Το υπουργείο Οικονομικών παραδέχεται τώρα ότι δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα η εξίσωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης, στόχος της οποίας ήταν να εξαλειφθεί η λαθρεμπορία. Με την αύξηση του φόρου από τα 60 στα 330 ευρώ το χιλιόλιτρο μπορεί να… κόπηκε μαχαίρι η διακίνηση πετρελαίου θέρμανσης ως καύσιμο κίνησης, αλλά ήταν τεράστιο το σοκ για τους καταναλωτές, που περιόρισαν δραστικά την κατανάλωση πετρελαίου και στράφηκαν σε άλλες εναλλακτικές για τη θέρμανσή τους.
Το υπουργείο προσπαθεί τώρα να δείξει ότι διορθώνει το λάθος και λαμβάνει μέτρα υπέρ των καταναλωτών. Το σχέδιο που έχει επεξεργασθεί και θα θέσει σε συζήτηση με την τρόικα προβλέπει μείωση κατά 15-20% του ΕΦΚ του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία θα φέρει μια μείωση της τελικής τιμής της τάξεως των 50 ευρώ το χιλιόλιτρο. Σύμφωνα με στελέχη του οικονομικού επιτελείου, αυτή η μείωση θα επιτρέψει στα νοικοκυριά να αυξήσουν την κατανάλωση πετρελαίου, αλλά δεν θα είναι τόσο μεγάλη, ώστε να εμφανισθεί και πάλι σε μεγάλη έκταση το φαινόμενο της λαθρεμπορίας.
Παράγοντες της αγοράς καυσίμων με μεγάλη εμπειρία αμφισβητούν αυτούς τους υπολογισμούς των στελεχών του οικονομικού επιτελείου, προειδοποιώντας ότι είναι σοβαρός ο κίνδυνος να αποδειχθεί εντελώς εσφαλμένη η προωθούμενη αλλαγή στη φορολογική μεταχείριση του πετρελαίου θέρμανσης:
– Η μείωση του ΕΦΚ, όπως σχεδιάζεται, θα είναι πολύ μικρή για να επηρεάσει ουσιωδώς την καταναλωτική συμπεριφορά των νοικοκυριών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο ακραίας ανέχειας των περισσότερων. Όταν ο ΕΦΚ έχει αυξηθεί περισσότερες από πέντε φορές, φθάνοντας από τα 60 στα 330 ευρώ, μια μείωσή του στα 280 ευρώ δεν αλλάζει πολλά στην αντίληψη που έχουν σχηματίσει οι καταναλωτές ότι το πετρέλαιο είναι πλέον αντιοικονομικό για τη θέρμανση του νοικοκυριού.
– Η εντύπωση ότι για 50 ευρώ το χιλιόλιτρο δεν θα έχουν σοβαρό κίνητρο τα κυκλώματα για λαθρεμπορία είναι εντελώς εσφαλμένη. Μπορεί πράγματι για τους «μικρούς» λαθρεμπόρους να είναι μικρό το περιθώριο κέρδους, αλλά για τους μεγάλους, που έχουν τα μέσα να κάνουν λαθραία διακίνηση μεγάλης κλίμακας, ακόμη και αυτή η διαφορά φόρου μεταξύ πετρελαίων θέρμανσης και κίνησης είναι αρκετή για να… στηθεί πάρτι.
Οι πραγματικές λύσεις στο πρόβλημα, όπως τονίζουν τα ίδια στελέχη, μπορούν να είναι μόνο δύο: ή θα επανέλθουμε σε μια πραγματικά χαμηλή φορολογική επιβάρυνση, σε συνδυασμό με αυστηρά μέτρα πάταξης της λαθραίας διακίνησης, ή θα διατηρηθεί η εξίσωση των φόρων, αλλά με την παροχή ενός γενναίου επιδόματος θέρμανσης στα περισσότερα νοικοκυριά και με απλές διαδικασίες διανομής του. Πειραματισμοί με ενδιάμεσες λύσεις εγκυμονούν τον κίνδυνο να αφήσουν τα νοικοκυριά στο κρύο και να προσφέρουν βούτυρο στο ψωμί των λαθρεμπόρων.