Αχνές κόκκινες γραμμές και… αγκάθια στο Παρίσι

Ώρες πριν το πρώτο τετ α τετ  με τους εκπροσώπους της τρόικας στη γαλλική πρωτεύουσα, η κυβέρνηση φροντίζει να ρίξει τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί και σβήνει τις «κόκκινες γραμμές» της διαπραγμάτευσης, για τις οποίες γινόταν συνεχώς λόγος τις τελευταίες ημέρες από τα κυβερνητικά στελέχη.

Μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό, Α. Σαμαρά, και τον Ευ. Βενιζέλο, ο υπουργός Οικονομικών, Γκίκας Χαρδούβελης έσπευσε να διευκρινίσει ότι η κυβέρνηση δεν βάζει «κόκκινες γραμμές» στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα και να παραδεχθεί ότι έχουν δημιουργηθεί υπερβολικές προσδοκίες από αυτές τις συναντήσεις.

Ξεκαθάρισε δε το αυτονόητο: ότι, δηλαδή, τα στελέχη του ΔΝΤ της Κομισιόν και της ΕΚΤ «μπορούν να μιλήσουν μόνο για το μνημόνιο, όχι για κάτι περισσότερο. Δεν μπορούμε να περιμένουμε από αυτούς να αποφασίσουν πολιτικά», πρόσθεσε, σε μια προσπάθεια να προσγειώσει τις προσδοκίες για διαπραγμάτευση με πολιτικούς όρους, που θα έφερνε σημαντικά κέρδη στην ελληνική πλευρά.

Στην πραγματικότητα, οι συναντήσεις στο Παρίσι δεν αποτελούν παρά το προοίμιο των σκληρών ελέγχων από την τρόικα, που θα γίνουν στην Αθήνα μέσα στο δεύτερο δεκαπενθήμερο. Για αυτό και οι συναντήσεις θυμίζουν περισσότερο επικίνδυνη αποστολή, παρά… ρομαντικό ραντεβού.

Τα αγκάθια θα κάνουν την εμφάνισή τους από την πρώτη ημέρα της διαπραγμάτευσης, καθώς στο σκέλος των δημοσιονομικών, το οποίο συνδέεται άρρηκτα με τα σχέδια της κυβέρνησης για φοροελαφρύνσεις, οι θέσεις των δύο πλευρών χωρίζονται από… άβυσσο.

Στην πρώτη συνάντηση, ειδικότερα, θα πρέπει να συζητηθεί ο προϋπολογισμός του 2015, με δεδομένο ότι η τρόικα απορρίπτει κάθε συζήτηση για χαλάρωση των δημοσιονομικών στόχων του μνημονίου, κάτι που σημαίνει ότι τον επόμενο χρόνο θα πρέπει το πρωτογενές πλεόνασμα να εκτιναχθεί στο 3% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που είχε κάνει η τρόικα, στο πλαίσιο του προηγούμενου ελέγχου, θα χρειασθούν πρόσθετα, μόνιμα μέτρα εξοικονόμησης ίσης με 1% του ΑΕΠ το 2015, προκειμένου να κλείσει αυτό το δημοσιονομικό κενό.

Στη δύσκολη δημοσιονομική εξίσωση προστίθενται δύο ακόμη συντελεστές:

1. 1.Το υψηλό κόστος συμμόρφωσης του Δημοσίου με τις δικαστικές αποφάσεις για τα ειδικά μισθολόγια, κυρίως δηλαδή για το μισθολόγιο των ενστόλων, για το οποίο η κυβέρνηση κρατά ως τώρα «στον πάγο» την εφαρμογή της σχετικής απόφασης του ΣτΕ, προκειμένου να συμφωνηθεί με την τρόικα η διαχείριση του προβλήματος.
2. 2.Η απόφαση του πρωθυπουργού να προχωρήσει σε φορο-ελαφρύνσεις, απόφαση που ενισχύεται μετά τη διαμόρφωση κλίματος ακραίας κοινωνικής δυσφορίας για τον ΕΝΦΙΑ και τον «τσουχτερό», φετινό φόρο εισοδήματος. Το «πακέτο» ελαφρύνσεων που έχει ως τώρα παρουσιασθεί είναι αρκετά μετριοπαθές, καθώς το πιο «ακριβό» μέτρο του είναι η μείωση στο μισό της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης, η οποία θα κοστίσει περί τα 600 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό. Από την άλλη πλευρά, μία από τις σημαντικές ελαφρύνσεις, η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, αναμένεται ότι θα έχει θετικό πρόσημο για τον προϋπολογισμό, αυξάνοντας τα έσοδα. Έτσι, ο τελικός λογαριασμός των ελαφρύνσεων υπολογίζεται ότι θα είναι της τάξεως των 500 εκατ. ευρώ, ποσό όχι ιδιαίτερα υψηλό, που πάντως θα δυσκολέψει τη συμφωνία με την τρόικα για τον προϋπολογισμό του 2015.

Για να αποφύγει τις πιέσεις της τρόικας για πρόσθετα μέτρα, το υπουργείο Οικονομικών θα επικαλεσθεί δύο στοιχεία: την καλύτερη από το αναμενόμενο εκτέλεση του φετινού προϋπολογισμού, που το υπουργείο εκτιμά ότι θα συνεχισθεί και το 2015, αλλά και τις ενδείξεις που υπάρχουν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης, φέτος και το 2015, θα είναι υψηλότερος από τις αρχικές προβλέψεις. Βέβαια, τέτοια επιχειρήματα είχαν παρουσιασθεί από ελληνικής πλευράς και στον προηγούμενο έλεγχο, για να απαντήσει τότε ο Πόουλ Τόμσεν ότι δεν πιστεύει πως η οικονομική ανάκαμψη είναι από μόνη της αρκετή για να εκπληρωθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι.