Image default
Πρώτο Θέμα

Η Ευρώπη οφείλει να δράσει άμεσα, για να αποφύγει μία «χαμένη δεκαετία»

Η Ευρώπη οφείλει να δράσει άμεσα, για να αποφύγει μία «χαμένη δεκαετία»

Στις πρόσφατες συζητήσεις –είτε με την αμερικανική Fed, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ή το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο– παρατηρείται μία σημαντική, κοινή θεματολογία:

τα πράγματα στην Ευρώπη είναι άσχημα και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής φαίνεται να έχουν μείνει ήδη πίσω στις εξελίξεις. Η ποσοτική χαλάρωση έρχεται μεν στην Ευρώπη, αλλά με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς για να αποφευχθεί μία σοβαρή επιβράδυνση και μία ακόμη πιο ανώμαλη «προσγείωση».

Η υποτίμηση του ευρώ, αν και ευπρόσδεκτη, δεν θα είναι αρκετή για να ξελασπώσει την οικονομία από την ύφεση, και πρέπει να γίνουν πολλά περισσότερα ως προς τη νομισματική πολιτική και τις δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είναι έτοιμη να στηρίξει τις επενδύσεις σε υποδομές, αλλά σε τέτοια κλίμακα που επί του παρόντος μοιάζει υπερβολικά μικρή για να κάνει τη διαφορά.

Εντωμεταξύ, η ΕΚΤ θα δράσει όσο πιο γρήγορα μπορεί προκειμένου να επεκτείνει τον ισολογισμό της. Το πρόβλημα είναι απλά ότι μπορεί να μην υπάρχουν αρκετά περιουσιακά στοιχεία να αγοράσει. Ο Μάριο Ντράγκι, ο πρόεδρος της ΕΚΤ, έχει καταστήσει σαφές ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να αυξήσει τον ισολογισμό της κατά τουλάχιστον €1 τρισ. –μία δύσκολη εντολή δεδομένου ότι ο ισολογισμός της θα συνεχίσει να συρρικνώνεται κατά το επόμενο έτος, καθώς θα ξεδιπλώνονται οι πράξεις πιο μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης (ΠΠΜΑ) που πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα. Η πραγματικότητα είναι ότι η ΕΚΤ θα χρειαστεί να αγοράσει τουλάχιστον άλλο €1,5 τρισ. σε περιουσιακά στοιχεία, και ακόμη και αυτό μπορεί να μην αποδειχθεί αρκετό.

Το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα αγοράς τίτλων εκδοθέντων έναντι περιουσιακών στοιχείων (asset-backed securities) θα αποδώσει μόνο περίπου €250 – €450 δισ. σε περιουσιακά στοιχεία κατά τα επόμενα δύο χρόνια. Οι περισσότερες ΠΠΜΑ (ή οι ΠΠΜΑ με νέους στόχους) θα αποδειχθούν μία νέα πρόκληση, καθώς οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στην Ευρώπη είναι τόσο χαμηλές που μία μεγάλη επέκταση του ισολογισμού κατ’ αυτόν τον τρόπο φαίνεται ανέφικτη. Μπορεί ίσως να υπάρξουν ακόμη €500 – €750 δισ. για τον επόμενο χρόνο ή τα επόμενα δύο χρόνια. Οι οριστικές αγορές κρατικού χρέους θα αποδειχθούν πολιτικά δύσκολες, καθώς πολλοί θα ερμηνεύσουν αυτού του είδους τις αγορές ως παραβίαση της εντολής της ΕΚΤ και το ζήτημα είναι πιθανό να καταλήξει στα ευρωπαϊκά δικαστήρια.

Το συμπέρασμα είναι ότι κανένα από τα σημερινά εργαλεία δεν είναι σωστά για τη δουλειά. Δεν υπάρχουν αρκετά περιουσιακά στοιχεία για να αγοραστούν ή να χρηματοδοτηθούν, και το χρονοδιάγραμμα για ο,τιδήποτε τέτοιο είναι εξαιρετικά μεγάλης διάρκειας. Οι φορείς χάραξης πολιτικής δεν έχουν την πολυτέλεια ενός ή δύο ετών προκειμένου να βρουν τη λύση. Ο ισολογισμός της ΕΚΤ συρρικνώνεται μέρα με τη μέρα και μαζί του συρρικνώνεται και η νομισματική βάση της Ευρώπης, ασκώντας καθοδικές πιέσεις στις τιμές. Είναι σαφές ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να πέσει στην παγίδα της ρευστότητας –αν υποθέσουμε ότι δεν έχει πέσει ήδη. Η πιθανότητα μίας «χαμένης δεκαετίας», παρόμοιας με αυτήν που βίωσε η Ιαπωνία, αυξάνεται όλο και περισσότερο. Η ΕΚΤ οφείλει να δράσει, και μάλιστα γρήγορα.

Πώς επηρεάζει όλο αυτό τις αγορές; Το πρόσφατο ράλι στο σταθερό εισόδημα των ΗΠΑ είναι διαφορετικό από όταν τα επιτόκια πλησίασαν το 2% την τελευταία φορά. Προηγουμένως, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ διαχειριζόταν ενεργά την καμπύλη των αποδόσεων προκειμένου να μειώσει το κόστος του μακροπρόθεσμου δανεισμού για να τονώσει την οικονομία. Το τρέχον ράλι προκαλείται από ένα τεράστιο κύμα αποπληθωρισμού που εξαπολύθηκε στις ΗΠΑ από πολιτικές προώθησης σε βάρος των άλλων (beggar-thy-neighbour policies) στην Ευρώπη και την Ασία.

Η απότομη πτώση στις τιμές ενέργειας και βασικών αγαθών και οι ανταγωνιστικές πιέσεις στις τιμές των εμπορεύσιμων προϊόντων θα ωθήσουν πιθανότατα προς τα κάτω τον πληθωρισμό, όπως μετριέται από τον προτιμώμενο δείκτη τιμών των δαπανών της προσωπικής κατανάλωσης της Fed, πίσω προς το 1 τοις εκατό. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα προώθησης οποιασδήποτε αύξησης των επιτοκίων από τη Fed, το 2016 ή και αργότερα.

Με τις πληθωριστικές προσδοκίες να μειώνονται και την ελκυστικότητα των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων σε σχέση με τα γερμανικά και τα ιαπωνικά ομόλογα, τα μακροπρόθεσμα επιτόκια των ΗΠΑ είναι πιθανόν να συνεχίσουν να υποστηρίζονται με περιορισμένα περιθώρια για αυξήσεις και με μία δυναμική που θα μπορούσε να τα ρίξει ακόμη περισσότερο.

Στην πραγματική οικονομία, η μείωση των τιμών της ενέργειας θα έπρεπε να αντισταθμίζουν την επίδραση της μείωσης των εξαγωγών, γεγονός που στηρίζει την ανάπτυξη των ΗΠΑ βραχυπρόθεσμα. Αυτό θα βοηθήσει τις μετοχές να ανακάμψουν από την πρόσφατη θύελλα της αστάθειας καθώς προχωράμε βαθύτερα στο τέταρτο τρίμηνο, που είναι μία περίοδος ισχύος για το χρηματιστήριο. Ωστόσο, αυτό μπορεί να αποδειχθεί το ιδανικό ράλι για πούλημα. Τα αποτελέσματα από τις νομισματικές μεταφράσεις για τις μεγάλες, πολυεθνικές εταιρείες θα αποδειχθούν μεγάλο βάρος για τα κέρδη του δείκτη S&P 500 κατά το πρώτο μισό του 2015.

Είναι πάρα πολύ νωρίς για να πάρουμε αποφάσεις για του χρόνου, ωστόσο τα γεγονότα προμηνύουν δυσάρεστες εξελίξεις για το τι πρόκειται να ακολουθήσει. Αν εκλάβουμε κάποιο μήνυμα για  την πτωτική αγορά στις αμερικανικές μετοχές, αυτό θα ήταν ότι οι τα γεγονότα στην Ευρώπη προμηνύουν το τι πρόκειται να ακολουθήσει στις ΗΠΑ. Είναι άραγε πολύ αργά για να αλλάξουμε την σκοτεινή αυτή πορεία; Αυτό είναι δύσκολο να το απαντήσουμε. Το σίγουρο είναι ότι ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας.

Σχετικα αρθρα

XA:Άνοδος με ρευστότητα και ουσία

admin

Deloitte: 8 στους 10 Έλληνες CFOs αναμένουν άνοδο εσόδων των εταιρειών τους

admin

ΕΚΤ:Ανάπτυξη αλλά …συνεχίζουμε το τύπωμα χρήματος

admin

Accenture: Η πανδημία επιτάχυνε τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς

admin

Bloomberg: Περιζήτητα τα ελληνικά ομόλογα, βρείτε τα αν μπορείτε

admin

Alpha Bank:Μετατόπιση της τροχιάς της Οικονομικής Μεγέθυνσης σε υψηλότερο επίπεδο

admin

Οι νέες αντικειμενικές αξίες των ακινήτων-Ολοι οι πίνακες

admin

Χωρίς αντίκρυσμα ξανά το δωρεάν χρήμα-John B.Taylor

admin

XA:Ξεκούραση στο δείκτη, η δράση στα μικρομεσαία

admin

Οι 5 αναγκαίες κατευθύνσεις για την οικονομία μας στην μετά Covid εποχή…

admin

Ευρωβαρόμετρο: 1 στους 2 ‘Ελληνες ζητά στήριξη από την ΕΕ για επιχειρήσεις και εργαζομένους

admin

ILO: Έρχεται «άνεργη ανάπτυξη» – Τουλάχιστον 220 εκατ. άνθρωποι άνεργοι

admin