Image default
Πρώτο Θέμα

Η ανικανότητα της ΕΚΤ και η αναπόφευκτη στασιμότητα της ευρωζώνης

Η ανικανότητα της ΕΚΤ και η αναπόφευκτη στασιμότητα της ευρωζώνης

Οι αποδόσεις στις αγορές του δημοσίου χρέους της ευρωζώνης έχουν πέσει σε τόσο χαμηλά επίπεδα, που προβλέπεται, ουσιαστικά, η ύφεση και η έναρξη της «Ιαπωνοποίησης» της ευρωζώνης.

Ταυτόχρονα, οι αποδόσεις των εταιρικών ομόλογων της ευρωζώνης έχουν ακολουθήσει φέτος τον κατήφορο των αποδόσεων των κρατικών ομόλογων, παρά το γεγονός πως κανονικά η ύφεση θα σήμαινε αυξημένο πιστωτικό ρίσκο, εταιρικές πτωχεύσεις, μειωμένες τιμές εταιρικών ομόλογων και αυξημένες αποδόσεις. Πώς μπορεί να εξηγηθεί αυτή η προφανής αντίφαση;

Μία εξήγηση θα μπορούσε να είναι πως καθώς πολλοί παρατηρητές της αγοράς περιμένουν από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να αυξήσει το κεφάλαιό της αγοράζοντας εταιρικά ομόλογα, ή ακόμη και κρατικά ομόλογα, οι επενδυτές πιστεύουν πως η κεντρική τράπεζα θα μετατραπεί σε αγοραστή έσχατης λύσης υπερτιμημένων γραμματίων.

Σε αυτήν την περίπτωση το πιστωτικό ρίσκο στον ιδιωτικό τομέα γίνεται άσχετο. Θα μεταφερόμασταν σε έναν Ιαπωνικού στυλ κόσμο με εταιρίες-ζόμπι που παραμένουν χρεοκοπημένες και βρίσκονται σε μόνιμη τεχνητή υποστήριξη από την ΕΚΤ και όπου οι τράπεζες ξεμαθαίνουν την πειθαρχία του πιστωτικού κινδύνου. Σε αυτό το σενάριο, δημόσιο και ιδιωτικό χρέος βαδίζουν παράλληλα.

Είναι πιθανό, ωστόσο, να αποδίδουμε περισσότερη επιτήδευση από όση πρέπει στη συμπεριφορά της αγοράς. Μια πιο πιθανή εκδοχή είναι πως οι επενδυτές απλά αναζητούν αποδόσεις άσχετα με τον κίνδυνο και πως η πιθανότητα της αγοράς ομολόγων από την ΕΚΤ είναι ένα απρόσμενο μπόνους.

Σε κάθε περίπτωση, θα ήταν λάθος να υποθέσουμε πως η προτεινόμενη επέκταση του ισολογισμού της ΕΚΤ θα σημάνει απαραιτήτως και την πλήρη υιοθέτηση μιας Αμερικανικού στυλ ποσοτικής χαλάρωσης ή πως η δήλωση του διοικητικού συμβουλίου πως είναι «ενωμένο στη δέσμευσή του για τη χρήση επιπρόσθετων αντισυμβατικών εργαλείων στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του» σημαίνει αυτόματα αγορά εταιρικών ομόλογων.

Στην πραγματικότητα η έκταση του προγράμματος της ΕΚΤ για τη μελλοντική αγορά κεφαλαίων παραμένει αβέβαιη. Ενώ ο Μάριο Ντράγκι, ο πρόεδρος της ΕΚΤ, έχει αφήσει να εννοηθεί πως θα ήθελε να επεκτείνει τον ισολογισμό κατά 1 τρις ευρώ, κανείς δε γνωρίζει ακόμη πώς θα επιτευχθεί αυτός ο αριθμός. Επίσης παραμένουν νομικά ερωτήματα για το εάν η αγορά εταιρικών και κρατικών ομόλογων βρίσκεται εντός της δικαιοδοσίας. Η ΕΚΤ είναι άλλωστε διαμορφωμένη κατ’ εικόνα της Bundesbank.

Εάν ο πρόεδρος της Bundesbank Jens Weidmann αισθάνθηκε ικανός να προσυπογράψει τη δήλωση για την επιπρόσθετη αντισυμβατική αγορά, θα πρέπει να είναι επειδή δε θέλει ή δεν περιμένει οι αγορές να συμπεριλάβουν οτιδήποτε θα μπορούσε να έχει μεγάλες δημοσιονομικές επιπτώσεις, κάτι για το οποίο θα επεκταθούμε περισσότερο σε λίγο.

Το ίδιο σημαντικό είναι πως η ποσοτική χαλάρωση θα λειτουργούσε πολύ διαφορετικά στην ευρωζώνη. Στις ΗΠΑ, η ανάπτυξη προωθήθηκε σημαντικά μέσα από μια μετακίνηση του πλούτου που προέκυψε από την άνοδο τόσο στα ομόλογα όσα και στις μετοχές. Στην ευρωζώνη, οι αγορές ομόλογων παίζουν πολύ μικρότερο ρόλο στη χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση. Ενώ η άνοδος των αγορών μετοχών στις ΗΠΑ ήταν άμεσα συσχετισμένη με την επέκταση του ισολογισμού της Ομοσπονδιακής Τράπεζας μέσω της ποσοτικής χαλάρωσης, καμία τέτοια συσχέτιση δε φαίνεται να υπάρχει στην Ευρώπη.

Το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο, μια ομάδα κυρίαρχων διεθνών τραπεζών, επισημαίνει πως ο δείκτης Euro Stoxx έχασε κοντά στο 20% ενώ ο ισολογισμός της ΕΚΤ αυξήθηκε κατά 60% ανάμεσα στον Ιούλιο του 2011 και τα μέσα του 2012. Από τότε ο δείκτης του χρηματιστηρίου έχει ανέβει κατά 35% ενώ ο ισολογισμός της ΕΚΤ έχει συρρικνωθεί κατά περισσότερα από 1 τρις ευρώ.

Στην πραγματικότητα η ευρωζώνη είχε ήδη μια μετακίνηση πλούτου βασισμένη σε μια ώθηση από τις ΗΠΑ: υπάρχει πολύ πιο στενή σχέση ανάμεσα στους δείκτες των Euro Stoxx και S&P 500 παρά με την ΕΚΤ. Η ερώτηση λοιπόν είναι πώς ακριβώς η ποσοτική χαλάρωση θα αποτελέσει κίνητρο όταν οι αποδόσεις των ομόλογων είναι τόσο χαμηλές και οι μετοχές έχουν ήδη σημειώσει άνοδο σε πείσμα μιας στάσιμης ευρωπαϊκής οικονομίας και πώς ακριβώς ο περαιτέρω πληθωρισμός των στοχευμένων αγορών κινητών αξιών της ΕΚΤ θα προωθούσε τον δανεισμό.

Το πιο πιθανό είναι, όπως πιστεύουν πολλοί από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ, πως η ποσοτική χαλάρωση θα έχει περιορισμένη δραστικότητα και πως δεν απομένουν πολλά στο νομισματικό ντουλάπι. Το κλειδί στην αντιμετώπιση της ελλιπούς ζήτησης της ευρωζώνης βρίσκεται στη δημοσιονομική πολιτική. Φυσικά, η ΕΚΤ μπορεί να κάνει κάτι. Οι αγορές κεφαλαίου είναι ημι-δημοσιονομικές ως προς το σημείο όπου εκθέτουν τους ευρωπαίους φορολογούμενους στον κίνδυνο της απώλειας κεφαλαίου και της πτώχευσης. Με τα σημερινά, ιστορικώς χαμηλά επίπεδα απόδοσης, οι απώλειες των κεφαλαίων φαίνονται σχεδόν βέβαιες. Αυτή είναι μια σαφής βάση για τον σκεπτικισμό γύρω από την πλήρη ποσοτική χαλάρωση.

Τελικώς, το πρόβλημα της ευρωζώνης είναι πολιτικό. Μέχρι να πειστεί η Γερμανία να λάβει υπόψη μια πιο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, η στασιμότητα είναι αναπόφευκτη. Ίσως χρειαστεί μια ύφεση με ακόμη μεγαλύτερα επίπεδα ευρωπαϊκής ανεργίας για να συμβεί αυτό.    

Σχετικα αρθρα

Ευρώπη:Θα προκαλέσει ο Covid νέα οικονομική κρίση;

admin

Ο κίνδυνος του πληθωρισμού είναι εντελώς πραγματικός

admin

XA:Άνοδος με ρευστότητα και ουσία

admin

Deloitte: 8 στους 10 Έλληνες CFOs αναμένουν άνοδο εσόδων των εταιρειών τους

admin

ΕΚΤ:Ανάπτυξη αλλά …συνεχίζουμε το τύπωμα χρήματος

admin

Accenture: Η πανδημία επιτάχυνε τον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς

admin

Bloomberg: Περιζήτητα τα ελληνικά ομόλογα, βρείτε τα αν μπορείτε

admin

Alpha Bank:Μετατόπιση της τροχιάς της Οικονομικής Μεγέθυνσης σε υψηλότερο επίπεδο

admin

Οι νέες αντικειμενικές αξίες των ακινήτων-Ολοι οι πίνακες

admin

Χωρίς αντίκρυσμα ξανά το δωρεάν χρήμα-John B.Taylor

admin

XA:Ξεκούραση στο δείκτη, η δράση στα μικρομεσαία

admin

Οι 5 αναγκαίες κατευθύνσεις για την οικονομία μας στην μετά Covid εποχή…

admin