Tην προσφυγή δύο εκ των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στο μηχανισμό στήριξης του ELA της Tραπέζης της Ελλάδος για παροχή έκτακτης χρηματοδότησης, λόγω έλλειψης ρευστού, επιβεβαιώνουν κύκλοι από την Τράπεζα της Ελλάδος, προκαλώντας έντονο προβληματισμό για την πορεία της οικονομίας μας, μία σχεδόν εβδομάδα πριν τις κρισιμότερες εκλογές μετά τη Μεταπολίτευση.
Πληροφορίες αναφέρουν πως πρόκειται για την Eurobank και την Alpha Bank, οι οποίες, λέγεται, πως ζήτησαν από την Τράπεζα της Ελλάδας χρήματα μέσω του ELA την Πέμπτη. Ωστόσο, η ΤτΕ αποφεύγει προς το παρόν να κατονομάσει τους ομίλους.
Το αίτημα θα συζητηθεί στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τις επόμενες ημέρες.Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, σε ανάλογες κινήσεις αναμένεται να προχωρήσουν και άλλα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, προκειμένου να αντεπεξέλθουν κατά την προεκλογική περίοδο.
Η κίνηση αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως μέτρο πρόληψης, σε περίπτωση που οι χρηματοδοτικές ανάγκες αυξηθούν κατά πολύ το επόμενο χρονικό διάστημα, υποστηρίζουν τραπεζικοί παράγοντες. Οι ίδιοι δε επισημαίνουν πως οι εξελίξεις δρομολογήθηκαν, έπειτα και από την απόφαση της ελβετικής Τράπεζας να διακόψει την ισοτιμία με το ευρώ στο 1,20, “αναστατώνοντας” τις διεθνείς αγορές και προκαλώντας “σύγκρυο” σε 60.000 δανειολήπτες, που έχουν στεγαστικό σε ελβετικό φράγκο.
Κύκλοι προσκείμενοι στη Eurobank ανέφεραν ότι η τράπεζα προχώρησε σε προληπτική αίτηση για ένταξη στον ELA. Αυτό δεν σημαίνει ότι η τράπεζα θα προχωρήσει να κάνει χρήση της συγκεκριμένης βοηθητικής γραμμής ακόμα. Εκτιμάται μάλιστα ότι είναι πιθανό κάτι τέτοιο να αποφευχθεί μέχρι τις εκλογές και στη συνέχεια να εξομαλυνθεί η κατάσταση.
Όσον αφορά τις χρηματοδοτήσεις της τράπεζας σε ελβετικό φράγκο είναι ύψους 3 δισ. αλλά είναι καλυμμένες (hedge) από θέσεις τέτοιες για αποδεχθούν επιπτώσεις όπως συνέβη κατά τη χθεσινή υποτίμηση του ευρώ.
Εθνική και Πειραιώς ανέφεραν ότι δεν έχουν καταθέσει αίτημα για προσφυγή στον μηχανισμό. Ωστόσο, πηγές της αγοράς αναφέρουν ότι δεν αποκλείεται να ακολουθήσουν και αυτές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η προσφυγή στον ELA είναι έκτακτη και δεν μπορεί να διαρκέσει πάνω από 6 μήνες. Γίνεται με τη σύμφωνη γνώμη της ΕΚΤ αλλά υπό τον απόλυτο έλεγχο της Κεντρικής Τράπεζας της χώρας που ανήκουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Ο μηχανισμός ELA αξιοποιείται σε έκτακτες περιπτώσεις και έχει προσωρινό χαρακτήρα. Παραχωρείται σε φερέγγυα πιστωτικά ιδρύματα, τα οποία δεν μπορούν να εξασφαλίσουν ρευστότητα μέσω των αγορών ή μέσω της συνήθους συμμετοχής τους σε πράξεις ρευστότητας.
Σύμφωνα με τους κανονισμούς της ΕΚΤ, η ΤτΕ θα πρέπει να ενημερώνει εγκαίρως το ΔΣ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σε ποια τράπεζα έδωσε, πόσα χρήματα, πότε θα επιστραφούν, τους λόγους που το έκανε, την πιστοληπτική αξιολόγηση της τράπεζας, τυχόν συστημικές επιδράσεις κλπ. Μάλιστα σε περίπτωση που η ρευστότητα που δίνεται σε μια τράπεζα ξεπερνά τα 500 εκατ ευρώ τότε η ΤτΕ είναι υποχρεωμένη να ενημερώσει εκ των προτέρων την ΕΚΤ και να λάβει σχετική άδεια.
Οι ελληνικές τράπεζες έχουν προσφύγει ξανά στον έκτακτο μηχανισμό προκειμένου να ενισχύσουν τη ρευστότητά τους. Εγινε την περίοδο 2011- 2012 όταν η μαζική απόσυρση καταθέσεων είχε «γονατίσει» τις τράπεζες οι οποίες χρειάστηκαν περί τα 124 δισ. ευρώ για να ορθοποδήσουν. Η εντυπωσιακή πρόοδος της ελληνικής οικονομίας και των τραπεζών οδήγησε μέσα σε δύο χρόνια στην απαγκίστρωση από τον ELA.
Ρευστότητα από τον πυλώνα ΙΙ για Πειραιώς και Εθνική
Εν τω μεταξύ, αίτημα στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και την Κομισιόν για την άντληση του εναπομείναντος ποσού από τον πυλώνα ΙΙ του νόμου Αλογοσκούφη έχουν υποβάλει, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες η τράπεζα Πειραιώς και η Εθνική.
Η έγκριση των αιτημάτων αναμένεται να δοθεί τις επόμενες ημέρες. Οι δυο ελληνικές τράπεζες δεν είχαν εξαντλήσει τα ποσά που τους αντιστοιχούσαν με βάση τον πυλώνα ΙΙ του σχετικού νόμου και εξ αυτού η Πειραιώς έχει αιτηθεί για το ποσό των 3 δισ. ευρώ και ο όμιλος της Εθνικής για 1 με 1,5 δισ. ευρώ.
Πρόκειται σύμφωνα με τις ίδιες πηγές για σημαντική ενίσχυση της ρευστότητας των δυο τραπεζών, ιδιαίτερα κρίσιμη με δεδομένη την αβεβαιότητα που επικρατεί επί του παρόντος στην ελληνική οικονομία.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι προ μηνών οι δυο τράπεζες είχαν αποφασίσει να μην κάνουν πλήρη χρήση των ποσών που τους προσέφερε ο συγκεκριμένος πυλώνας με δεδομένο ότι στις αρχές Μαρτίου λήγει η παράτασή του. Ωστόσο τα νέα δεδομένα που επικρατούν στην ελληνική αγορά «ακύρωσαν» την παλαιότερη απόφαση και οδήγησαν τις δυο τράπεζες στο να εξαντλήσουν όλα τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά τους εργαλεία.