Τη στιγμή που πειθόμαστε πως ο Αλέξης Τσίπρας, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας, δεν μπορεί να προκαλέσει νέες εκπλήξεις, τα καταφέρνει και πάλι.
Αφού εξόργισε τους πιστωτές του ανακηρύσσοντας δημοψήφισμα για τις τελευταίες απαιτήσεις τους το σαββατοκύριακο και υποστήριξε την απόρριψή του, το πρωί της Τετάρτης ο κ. Τσίπρας τους έστειλε ένα γράμμα. Λέει πως η Ελλάδα, τελικά, θα δεχτεί τους όρους τους, με προϋπόθεση κάποιες μικρές αλλαγές.
Αυτή η εξέλιξη έγινε το πρωί της επόμενης ημέρας που το προηγούμενο δανειακό πρόγραμμα της Ελλάδας, το οποίο ήταν σχεδιασμένη να παρατείνει η πρόταση των πιστωτών, έληξε ανεπιστρεπτί και η Ελλάδα αθέτησε την οφειλή της προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Τι να συμπεράνουμε από όλα αυτά;
Υπάρχουν τρεις πιθανότητες.
Πρώτον, η ελληνική κυβέρνηση να είναι ανεπαρκής, μπερδεμένη και να μην ξέρει τι κάνει. Αυτή είναι μια άποψη που πολλοί στην ευρωζώνη στηρίζουν με προθυμία. Από την άλλη, είναι λογικό να το λένε, για να φανούν οι ίδιοι λογικοί συγκριτικά.
Δεύτερον, είναι μπλόφα: ο κ. Τσίπρας αποζητά την απόρριψη για να ενισχύσει την ψήφο του «όχι» στο δημοψήφισμα της Κυριακής.
Η τρίτη πιθανότητα είναι πιο ενδιαφέρουσα. Πως είναι μια γνήσια, συνειδητή θέση. Κάτι τέτοιο θα είχε λογική μόνον εάν ο κ. Τσίπρας πιστεύει πως μπορεί να το κάνει να μοιάζει με νίκη. Αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να ψάχνει το μοναδικό κέρδος που δεν έχει απορρίψει: μία στέρεα υπόσχεση για ανακούφιση χρέους.
Επίσης προϋποθέτει πως ο κ. Τσίπρας έχει κάποιον λόγο να πιστεύει ότι θα πετύχει. Το ότι άφησε το προηγούμενο δανειακό πρόγραμμα να λήξει αποτελεί σημαντική αλλαγή σε αυτόν τον τομέα. Τα προηγούμενα δάνεια βρίσκονταν υπό εξειδικευμένα δανειακά κέντρα που δημιουργήθηκαν βιαστικά τον Μάιο του 2010. Ένα νέο δάνειο θα προερχόταν από τον ιδρυμένο με συνθήκη Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. Η Αθήνα μάλιστα έκανε αίτηση για χρηματοδότηση από τον ΕΜΣ νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα.
Η μεταφορά στον ΕΜΣ έχει κάποια πλεονεκτήματα. Δίνει σε όλα τα μέρη την ευκαιρία, αν και μικρή, να βγουν από κάποια από τα χαρακώματα που έχουν σκάψει. Τώρα που το προηγούμενο πρόγραμμα έχει λήξει, κανείς δε χρειάζεται πλέον να επιμείνει για την ολοκλήρωση του προηγούμενου γύρου προτού συζητηθεί ένας νέος.
Επιπλέον, η συνθήκη του ΕΜΣ προβλέπει ρητά τη δυνατότητα ανακούφισης χρέους, κάτι που έχει τις ρίζες του στη συνάντηση της Άγκελα Μέρκελ με τον Νικολά Σαρκοζί στο Deauville πριν από τεσσεράμισι χρόνια.
Εάν θα αυτή θα συμβεί, εξαρτάται φυσικά από την πολιτική συμφωνία. Ωστόσο, υπάρχει ουσιαστική στήριξη για κάποιου είδους ανακούφιση χρέους ανάμεσα στους πιστωτές της Ελλάδας. Το ΔΝΤ το έχει υποστηρίξει για χρόνια και τώρα βλέπει τον κ. Τσίπρα να δέχεται σε μεγάλο βαθμό τις άλλες πολιτικές για τις οποίες επέμενε.
Η Γαλλία έχει τελευταία ανακαλύψει τη δύναμή της στα ζητήματα της ευρωζώνης και έχει υπάρξει μια ισχυρή δύναμη λογικής τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κομισιόν, και ο αυτοανακηρυγμένος Φίλος του Ελληνικού Λαού, κουνάει το καρότο της ανακούφισης χρέους.
Η αποδοχή των όρων των πιστωτών σε αντάλλαγμα για σημαντική ανακούφιση χρέους είναι κάτι που ο κ. Τσίπρας μπορεί να πάρει πίσω στην πατρίδα του και να ζητήσει από τον ελληνικό λαό να ψηφίσει «ναι». Η ερώτηση είναι εάν θα το δεχτούν και οι πιστωτές. Κάποιοι από αυτούς το δέχονται ήδη. Και οι υπόλοιποι θα πρέπει να μπορέσουν να αντέξουν την ανακούφιση χρέους, αρκεί αυτή να μη λάβει τη μορφή της περικοπής της ονομαστικής αξίας των οφειλόμενων ποσών, αλλά της αναχρηματοδότησης και της παράτασης των όρων των υπαρχόντων δανείων.
Αυτή είναι, ομολογουμένως, η πιο γενναιόδωρη ερμηνεία του τι προσπαθεί να κάνει ο κ. Τσίπρας. Είναι, όμως, και αυτή που έχει τις περισσότερες πιθανότητες για ένα αξιοπρεπές αποτέλεσμα.
Απευθυνόμενη στη γερμανική βουλή την Τετάρτη, η κυρία Μέρκελ, η γερμανίδα καγκελάριος, είπε: «Ένας καλός ευρωπαίος δεν είναι ένα άτομο που δέχεται μια συμφωνία με κάθε κόστος».
Σε αυτό, αν όχι σε οτιδήποτε άλλο, εκείνη κι ο κ. Τσίπρας συμφωνούν.