Σε τρία στάδια που αναμένεται να εκδηλωθούν μέχρι το τέλος του χρόνου, η ΕΚΤ σχεδιάζει να ενισχύσει τα επίπεδα ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος και της οικονομίας γενικότεραΑρνητική είναι η ΕΚΤ στο ενδεχόμενο να υπάρξει «κούρεμα» στους καταθέτες των ελληνικών τραπεζών, σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη αναδιάρθρωσης, μέσω bail-in, κάποιου ελληνικού χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, όπως ξεκαθάρισε ο πρόεδρός της Μάριο Ντράγκι.
Διευκρίνισε, όμως, ότι η ΕΚΤ δεν έχει κάποιο πρόβλημα να συμμετάσχουν σε ενδεχόμενο bail-in οι κάτοχοι ομολόγων και εν γένει οι μέτοχοι των τραπεζών. Όπως τόνισε η «συμμετοχή» των καταθετών «θα ήταν αρνητική και αντιπαραγωγική για την ανάπτυξη, θα έπληττε την οικονομία. Θα είχε θύματα χιλιάδες καταθέτες αλλά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αντίθετα δεν υπάρχουν αντίστοιχες ανησυχίες για τους κατόχους ομολόγων (σ.σ.: αναφορικά με τη συμμετοχή στο bail-in)».
Παράλληλα, απατώντας σε ερώτηση σχετικά με το ενδεχόμενο και τα ελληνικά ομόλογα να «συμμετάσχουν» στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και επομένως να υπάρξει επαναφορά του waiver, ο κ. Ντράγκι ήταν απόλυτα ξεκάθαρος, ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί για μία χώρα η οποία βρίσκεται ακόμη σε πρόγραμμα.
Όπως διευκρίνισε υπάρχουν ορισμένοι όροι προκειμένου και τα ελληνικά ομόλογα να ενταχθούν στο QE:
α. Ορθή εφαρμογή του προγράμματος στήριξης και πλήρης αξιολόγηση της πορείας του,
β. Επίτευξη συγκεκριμένων σημείων-σταθμών του προγράμματος και
γ. Ύπαρξη μίας αξιόπιστης ανάλυσης για τη βιωσιμότητα του χρέους. Εάν οι παραπάνω τρεις όροι «καλυφθούν» πλήρως, τότε το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ θα μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο «επιστροφής» του waiver και επομένως αγοράς ελληνικών, κρατικών ομολόγων.
Μείωση του ELA
Την μείωση του ELA για τις ελληνικές τράπεζες κατά 600 εκατ. ευρώ, αποφάσισε νωρίτερα σήμερα η ΕΚΤ, όπως μεταδίδει το Reuters, δηλαδή από τα 89,7 δισ. ευρώ στα 89,1 δισ. ευρώ. «Ο ELA μειώθηκε χαρη στην ομαλοποίηση των συνθηκών και των εισροών» ανέφερε η πηγή στο Reuters.
Στο μεταξύ, σε τρία στάδια που αναμένεται να εκδηλωθούν μέχρι το τέλος του χρόνου, η ΕΚΤ σχεδιάζει να ενισχύσει τα επίπεδα ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος και της οικονομίας γενικότερα.
Πρώτη κίνηση που θα πρέπει να περιμένουμε άμεσα θα είναι η επαναφορά του waiver, η εξαίρεση δηλαδή που επιτρέπει στις ελληνικές τράπεζες να χρησιμοποιούν τίτλους με την εγγύηση του Δημοσίου, ομόλογα κτλ, για τις πράξεις χρηματοδότησης της ΕΚΤ.
Η δεύτερη κίνηση, που λογικά τοποθετείται περί το Νοέμβριο θα είναι η ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης QE που σημαίνει ότι η ΕΚΤ θα αγοράζει σε μηνιαία βάση ελληνικά ομόλογα ενισχύοντας έτσι σταθερά τα επίπεδα ρευστότητας της ελληνικής αγοράς.
Η κίνηση που έπεται θα είναι η επαναφορά των collaterals, των εγγυήσεων δηλαδή που δίνουν οι τράπεζες στην ΕΚΤ για να χρηματοδοτηθούν.
Τα τρία βήματα για την ενίσχυση της οικονομίας και του τραπεζικού συστήματος, προϋποθέτουν ότι η χώρα μετά τις εκλογές θα διαθέτει μία κυβέρνηση, η οποία ανεξαρτήτως σύνθεσης θα έχει τη βούληση αλλά και την πλειοψηφία να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα με το τρίτο μνημόνιο.
Αναλόγως με το εκλογικό αποτέλεσμα θα ληφθούν και οι αποφάσεις αναφορικά με την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, κυρίως με τον τρόπο αλλά και το μέγεθος της.
Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει σήμερα το Εκτελεστικό Συμβούλιο της ΕΚΤ που συνεδριάζει στη Φρανκφούρτη, και το οποίο περισσότερο θα ενημερωθεί για τις μέχρι τώρα εξελίξεις στο μέτωπο των ελέγχων.
Παράλληλα το Εκτελεστικό Συμβούλιο αναμένεται να αποφασίσει για τον ELA και εάν χρειάζεται να αυξηθεί το όριο στο πλαίσιο της έκτακτης χρηματοδότησης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.
Αναφορικά με την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών πάντως εξακολουθούν να κυκλοφορούν πολλά σενάρια κυρίως καθώς υπάρχει ένα μεγάλο ερωτηματικό για τις προβλέψεις του ακραίου σεναρίου στα στρες τεστς, για τις παραδοχές των κόκκινων δανείων αλλά και για το τι μέλλει γενέσθαι με την αναβαλλόμενη φορολογία.
«Κανονικά το χρονοδιάγραμμα»
Το μόνο που φαίνεται να έχει κλειδώσει είναι το χρονοδιάγραμμα. Και αυτό καθώς χθες με έγγραφο του προς το Ολλανδικό Κοινοβούλιο ο υπ. Οικονομικών της χώρας και Πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ ενημέρωσε πως οι ελληνικές εκλογές δεν θα καθυστερήσουν τη διαδικασία αξιολόγησης του δανειακού χαρτοφυλακίου των ελληνικών τραπεζών και της ανακεφαλαιοποίησης τους, που θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί ως τα τέλη του 2015. Γνωστοποιεί δε ότι η έκθεση αξιολόγησης του ενεργητικού θα ολοκληρωθεί εντός του φθινοπώρου.
Η τήρηση του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος απομακρύνει το ενδεχόμενο “κουρέματος” των καταθέσεων, εκτιμά με τη σειρά του ο οίκος αξιολόγησης Fitch που σε έκθεση του προειδοποιεί ότι εάν η ανακεφαλαιοποίηση καθυστερήσει, η πλήρης εφαρμογή της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τις τράπεζες (BRRD) και η ενεργοποίηση του Ενιαίου Μηχανισμού Εκκαθαρίσεων από τις αρχές του 2016 μπορεί να περιορίσουν τηςν ελευθερία των κινήσεων των Αρχών.
Οι προβλέψεις της Fitch
Στη σχετική έκθεση του ο οίκος ανεβάζει τις ανάγκες της κεφαλαιοποίησης από τα 7,2 δισ ευρώ και τα 15,1 δισ ευρώ, ανάλογα με το σενάριο για τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας που θα απαιτηθεί και ο οποίος μπορεί να κυμανθεί από το ελάχιστον 10% ή να φθάσει και το 14%. Οι υπολογισμοί αυτοί προϋποθέτουν ότι λαμβάνεται υπ’ όψιν ο αναβαλλόμενος φόρος στα εποπτικά κεφάλαια, διότι σε αντίθετη περίπτωση οι κεφαλαιακές ανάγκες εκτινάσσονται στα ύψη. Ξ
Έτσι, το ενδιάμεσο σενάριο της ΕΒΑ προσδιορίζει τις κεφαλαιακές ανάγκες στα 11,2 δισ ευρώ. Κάτω από το σενάριο της ΕΒΑ το προβληματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο των τραπεζών αναμένεται να επιβαρυνθεί κατά 25 δισ ευρώ αγγίζοντας το 52% του συνολικού χαρτοφυλακίου, από το 40% που βρίσκεται σήμερα. Με βάση το ίδιο σενάριο το ποσοστό κάλυψης των προβληματικών δανείων αναμένεται να αυξηθεί στο 60% ενώ η αξία των κρατικών ομολόγων αναμένεται να προσαρμοστεί κατά 20%.
Οι οίκος καταγράφει επίσης τις κεφαλαιακές ανάγκες με βάση το “κυπριακό σενάριο”, που ανεβάζει τα κεφάλαια που θα χρειαστούν ενόψει της ανακεφαλαιοποίησης από τα 12 ως και σε 20 δισ ευρώ, ανάλογα με το εάν ο απαιτούμενος δείκτης εποπτικών κεφαλαίων διαμορφωθεί μεταξύ 10% ή 14%.
Κάτω από αυτό το “ακραίο” σενάριο το προβληματικό χαρτοφυλάκιο θα μπορούσε να φθάσει και το 60% του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου και η επίτευξη βασικού δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας 12% διαμορφώνει τις κεφαλαιακές ανάγκες στα 15,9 δισ ευρώ.
Το πιο εφιαλτικό σενάριο πάντως είναι αυτό που δεν περιλαμβάνει τον αναβαλλόμενο φόρο στα εποπτικά κεφάλαια των τραπεζών και το οποίο εκτινάσσει τις ανάγκες από τα 26,1 έως και σε 34 δισ ευρώ με βάση τους υπολογισμούς για τα προβληματικά δάνεια της ΕΒΑ και από 32,8 έως και 40,7 δισ ευρώ με βάση το κυπριακό μοντέλο.