Οι παγκόσμιες χρηματιστηριακές αγορές καταβλήθηκαν από ένα νέο κύμα πανικού τη Δευτέρα, δημιουργώντας φόβους για την υγεία του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος για πρώτη φορά μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση.
Οι ευρωπαϊκές αγορές έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδό τους σε εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια, εν μέσω επίμονα δυσοίωνης προοπτικής για την παγκόσμια αγορά και ανησυχιών για την αντοχή των μεγαλύτερων πιστωτικών ιδρυμάτων του κόσμου.
Ο δείκτης Euro Stoxx 600 των κυρίαρχων τραπεζικών μετοχών έπεσε μέχρι και 6% κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Δευτέρας, κλείνοντας με απώλειες 5,6%, φτάνοντας σε βάθη που δεν έχουν παρατηρηθεί μετά τον Αύγουστο του 2012. Οι τράπεζες της ηπείρου έχουν χάσει 17,3% της αξίας τους τις τελευταίες 30 ημέρες.
Η αστάθεια ανάγκασε τις μετοχές της Barclays να εξαιρεθούν από τις συναλλαγές του απογεύματος. Η Barclays, καθώς και οι BNP Paribas και ING Santander, έκλεισαν με απώλειες μεγαλύτερες του 5%.
Η Deutsche Bank ήταν η τράπεζα που σημείωσε τη μεγαλύτερη πτώση στον κόσμο, με τις μετοχές της να χάνουν έως και 11,8%. Η μεγαλύτερη τράπεζα της Γερμανίας, η οποία σημείωσε ρεκόρ απωλειών το 2015, έκλεισε την ημέρα κατά 9,5% χαμηλότερα και έχει δει το 40% της κεφαλαιοποίησής της στην αγορά να εξαφανίζεται από το ξεκίνημα της χρονιάς. Οι μετοχές της βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο χαμηλότερο επίπεδο της ιστορίας τους, στα 13,82 ευρώ ανά μετοχή.
Οι απώλειες συνέβαλαν στο να γυρίσουν όλοι οι μεγάλοι δείκτες της Ευρώπης στο κόκκινο. Ο FTSE 100 έπεσε κατά 2,7%, κλείνοντας κάτω από το όριο των 5700 μονάδων για πρώτη φορά μετά τις 20 Ιανουαρίου. Ο γερμανικός Dax και ο γαλλικός CAC έχασαν 3,3% και 3,2% αντίστοιχα.
Ο ταλαιπωρημένος δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών είδε την κεφαλαιοποίησή του στην αγορά να καταρρέει σε επίπεδα που είδε τελευταία φορά το 1990.
Οι τράπεζες βρέθηκαν στο επίκεντρο του ξεπουλήματος, καθώς το «άσχημο φάντασμα» των αρνητικών επιτοκίων σε δύο από τις τρεις μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του κόσμου – της Ευρώπης και της Ιαπωνίας – τρομοκράτησε τους επενδυτές, σύμφωνα με τον Jasper Lawler της CMC Markets.
Η Τράπεζα της Ιαπωνίας μπήκε στη λέσχη του αρνητικού επιτοκίου στο τέλος του Ιανουαρίου. Η Ιαπωνία, μαζί με τη Δανία, τη Σουηδία, την Ελβετία και την ευρωζώνη τιμωρούν στην πράξη τις εμπορικές τράπεζες που διατηρούν αποθέματα στην κεντρική τράπεζα.
Τα αρνητικά επιτόκια, μαζί με την αδύναμη ανάπτυξη των εσόδων σε κάποιες από τις μεγαλύτερες τράπεζες του κόσμου, και οι ανησυχίες για τους νέους κανονισμούς «bail-in» της ΕΕ, που έχουν σχεδιαστεί για να αναγκάσουν τους επενδυτές να επιμεριστούν το βάρος των χρεοκοπιών, επιβάρυναν τις τραπεζικές μετοχές.
«Οι επενδυτές έχουν επανεξετάσει σημαντικά την πιθανότητα ανάκαμψης των κερδών ύστερα από χρόνια ρυθμιστικών προστίμων για παραπτώματα του παρελθόντος» ανέφερε ο κ. Lawler.
Το κλίμα αποφυγής ρίσκου κυριάρχησε σε μια αναστατωμένη ημέρα συναλλαγών, καθώς οι ροές προς ασφαλή καταφύγια έριξαν τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων σε νέα χαμηλά.
Τα διετή γερμανικά ομόλογα έπεσαν σε ιστορικά χαμηλά, στο -0,506%, ενώ τα δεκαετή βρετανικά χρεόγραφα υποχώρησαν κατά 13 μονάδες βάσης, στο 1,43% – το χαμηλότερό τους επίπεδο μετά τον Φεβρουάριο του 2015.
Το πτωτικό κλίμα πυροδοτήθηκε από τις επίμονες ανησυχίες για την υγεία της κινέζικης οικονομίας, το ισχυρό αμερικανικό δολάριο, και τους φόβους μιας ανίσχυρης παγκόσμιας ανάπτυξης το 2016.
«Δυσκολευόμαστε να θυμηθούμε πολλές περιστάσεις όταν το επενδυτικό κλίμα ήταν τόσο πτωτικό και διαδεδομένο όσο είναι σήμερα» είπε ο Graham Secker της Morgan Stanley.
«Αναμφισβήτητα, το 2008 ήταν χειρότερα καθώς η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση και οι φόβοι μιας παγκόσμιας ύφεσης δημιούργησαν πανικό στις αγορές, όμως η σημερινή ψύχραιμη απόρριψη των επισφαλών περιουσιακών στοιχείων δύσκολα ξεπερνιέται.»
Το κόστος ασφάλισης έναντι αθέτησης για επενδυτικού βαθμού τραπεζικό χρέος ανέβηκε στο υψηλότερο επίπεδό του από το 2013, στις 119 μονάδες βάσης.
«Η ανάληψη συναλλαγών αυτή τη στιγμή μοιάζει με το να στέκεσαι μπροστά από επερχόμενο τρένο» είπε ο Juan Esteban Valencia της Societe Generale.
«Υπάρχουν πάρα πολλά ζητήματα για να ανησυχεί κανείς, είτε είναι το πετρέλαιο, είτε η επιβράδυνση της Κίνας, οι αναδυόμενες αγορές ή οι τραπεζικές εκθέσεις στις αναδυόμενες αγορές και τα προϊόντα.»