Η παγκόσμια οικονομία περιβάλλεται από σωρεία πολιτικών κινδύνων, από την τρομοκρατία μέχρι την πιθανή αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μια περίοδο που η ανάπτυξη είναι στην καλύτερη περίπτωση μέτρια, είπε η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ.
Οι παγκόσμιες προοπτικές επισκιάζονται από «την αδύναμη ανάπτυξη, την έλλειψη νέων θέσεων εργασίας, την απουσία υψηλού πληθωρισμού, την επιμονή του υψηλού χρέους – όλα αυτά που θα έπρεπε να είναι χαμηλά και είναι υψηλά» ανέφερε η Λαγκάρντ σε συνέντευξη στη Φρανκφούρτη την Τρίτη. Οι κίνδυνοι πτώσεις έχουν αυξηθεί και «δε βλέπουμε πολλά που να υποδεικνύουν άνοδο» προσέθεσε.
Η άποψη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για την παγκόσμια οικονομία έχει θολώσει τους τελευταίους έξι μήνες, επιδεινωμένη από την επιβράδυνση στην Κίνα, τις χαμηλότερες τιμές των προϊόντων και τον κίνδυνο χρηματοπιστωτικής λιτότητας σε πολλές χώρες. Το ταμείο με έδρα στην Ουάσινγκτον, το οποίο θα διεξάγει τις ανοιξιάτικες συνεδριάσεις του ξεκινώντας στις 15 Απριλίου, προειδοποιεί πως ο πολιτικός λαϊκισμός αποτελεί επίσης έναν αυξανόμενο κίνδυνο για την οικονομική τάξη, πυροδοτούμενος από την ανισότητα εισοδήματος και τις συνεχείς εντάσεις λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης της τελευταίες δεκαετίας.
«Αυτό που φοβόμαστε είναι αυτό το είδος της νέας μετριότητας» είπε η Λαγκάρντ στη συνέντευξή της, αφού εξήγγειλε ομιλία στο Πανεπιστήμιο Γκαίτε της Φρανκφούρτης. Στην ομιλία της, κάλεσε τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που μπορούν να κινητοποιήσουν τις προοπτικές ανάπτυξης και προειδοποίησε πως η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να επωμιστεί μόνη όλο το βάρος της στήριξης της παραγωγής.
Η Λαγκάρντ, στα 60 της, πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, χρησιμοποίησε απόσπασμα από τον «Φάουστ» του Γκαίτε για να επιπλήξει τις κυβερνήσεις που δεν κάνουν αρκετά στα μέτωπα των μεταρρυθμίσεων ή των δημοσιονομικών δαπανών για να εμποδίσουν τις οικονομίες να πέσουν σε λήθαργο.
«Το μήνυμα καλά ακούω, η πίστη μου από μόνη της είναι αδύναμη» είπε. «Υπάρχει πάντα καλός λόγος για απραξία. Όμως αυτό θα ήταν ακριβώς η λάθος κίνηση. Η δυναμική της ανάπτυξης είναι ισχνή, οι κίνδυνοι είναι μάλλον σε άνοδο, και η εμπιστοσύνη είναι επώδυνα ελλιπής.»
Η Λαγκάρντ πέταξε στο Βερολίνο την Τρίτη για να συναντηθεί με τη γερμανίδα καγκελάριο Άνγκελα Μέρκελ, με την οποία το ΔΝΤ βρίσκεται σε διαφωνία για το ζήτημα της ελάφρυνσης του χρέους της Ελλάδας. Η Λαγκάρντ μίλησε ύστερα από ανταλλαγή γραμμάτων με σκληρή γλώσσα μετά τη δημοσίευση από το WikiLeaks φερόμενων ως πρακτικά από τηλεδιάσκεψη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα διάσωσης της χώρας.
Δίνοντας μήνυμα μιας κάποιας ευελιξίας από την πλευρά του ΔΝΤ για τους δημοσιονομικούς στόχους που θα πρέπει να πετύχει η Ελλάδα για να λάβει περισσότερα χρήματα από το ταμείο, η Λαγκάρντ είπε πως σε αυτήν την περίπτωση, θα χρειαστούν περισσότερες ενέργειες για τη βιωσιμότητα του χρέους. Η γερμανική κυβέρνηση υποστηρίζει πως τα κόστη εξυπηρέτησης του χρέους της Ελλάδας είναι ήδη βιώσιμα.
«Εάν το πρωτογενές πλεόνασμα είναι λίγο χαμηλότερο» τότε η λειτουργία του χρέους θα πρέπει να είναι ισχυρότερη ή πιο μακροπρόθεσμη, «αλλά θα πρέπει να βγαίνουν οι αριθμοί», είπε η Λαγκάρντ. Το ΔΝΤ δεν είναι πρόθυμο να «κάνει μια συμφωνία επιπλέον», κάμπτοντας τους ίδιους του τους κανόνες για τη βιωσιμότητα του χρέους και τις μεταρρυθμίσεις.
Η Λαγκάρντ, έχοντας μόλις κερδίσει μια νέα πενταετή θητεία στην ηγεσία του ταμείου, χρησιμοποίησε την ομιλία της στο πανεπιστήμιο για να προειδοποιήσει κατά της έλξης από το είδος των δυνάμεων που πυροδότησαν τις ωθούμενες από τον λαϊκισμό υποψηφιότητες του Μπέρνι Σάντερς και του Ντόναλντ Τραμπ στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ. Παρ’ ότι η ανισότητα μειώνεται σε παγκόσμια κλίμακα, η εντύπωση παραμένει πως «η τύχη δεν ευνοεί τον κοινό άνθρωπο αλλά τις ελίτ» είπε.
«Για κάποιους, η απάντηση είναι η ενδοσκόπηση, το ξετύλιγμα αυτών των συνδέσεων, το κλείσιμο των συνόρων και η επιστροφή στον προστατευτισμό» είπε, χωρίς να αναφερθεί σε συγκεκριμένους πολιτικούς. «Όπως μας έχει δείξει η ιστορία – ξανά και ξανά – αυτή θα ήταν μια τραγική πορεία.»
Τα σχόλια της Λαγκάρντ για την παγκόσμια οικονομία προστίθενται στις ενδείξεις πως το ΔΝΤ θα μειώσει την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη όταν εκδώσει το ενημερωμένο World Economic Outlook στις 12 Απριλίου. Οι υπουργοί Οικονομικών και οι κεντρικοί τραπεζίτες από τα 188 μέλη του ταμείου θα συναντηθούν αργότερα εκείνη την εβδομάδα για τις ανοιξιάτικες συνεδριάσεις.
«Τα καλά νέα είναι πως η ανάκαμψη συνεχίζεται, έχουμε ανάπτυξη και δε βρισκόμαστε σε κρίση» είπε η Λαγκάρντ. «Τα όχι και τόσο καλά νέα είναι πως η ανάκαμψη παραμένει πάρα πολύ αργή, πολύ ευάλωτη και οι κίνδυνοι για την αντοχή της αυξάνονται.»
Η Λαγκάρντ επανέλαβε την έκκλησή της προς όλες τις χώρες να χρησιμοποιήσουν τα τρία βασικά εργαλεία που έχουν στη διάθεσή τους για να ωθήσουν την ανάπτυξη: τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, τα δημοσιονομικά κίνητρα και τη νομισματική πολιτική.
Στη συνέντευξή της, θύμισε τους πολιτικούς κινδύνους που απειλούν το σενάριο της σταδιακής βελτίωσης των προοπτικών της ανάπτυξης που επιφέρουν οι μεταρρυθμίσεις. Μεταξύ αυτών, η πιθανότητα το Ηνωμένο Βασίλειο να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση μετά από το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου παραμένει μεγάλη, είπε η Λαγκάρντ.
«Βλέπουμε επίσης κάποιες πολύ ανησυχητικές γεωπολιτικές απειλές» είπε στη συνέντευξή της. Το Brexit είναι «αναμφίβολα μέρος της αβεβαιότητας που έχουμε αυτή τη στιγμή».