Η θέση της Ελλάδας πως δε χρειάζεται να βρει επιπλέον δημοσιονομικές εξοικονομήσεις ενισχύθηκε από τα νέα στοιχεία που δείχνουν πως η χώρα ξεπέρασε τους στόχους που είχαν τεθεί στο πρόγραμμα διάσωσής της.
Η χώρα απέφερε δημοσιονομικό έλλειμμα, πριν από τις πληρωμές των τόκων, ύψους 3,4% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος το 2015, το οποίο συγκρίνεται με πλεόνασμα 0,4% για τον προηγούμενο χρόνο, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής που φέρουν την έγκριση της Eurostat. Αφαιρώντας το κόστος της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, το οποίο δεν συμπεριλαμβάνεται στον ορισμό του πρωτογενούς αποτελέσματος στο πρόγραμμα διάσωσης, η χώρα έχει πρωτογενές πλεόνασμα 0,7%, καλύτερα από τον στόχο του μικρού ελλείμματος.
Οι έλληνες διαπραγματευτές βρίσκονται σε συζητήσεις με αξιωματούχους της ευρωζώνης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για να συμφωνήσουν στα μέτρα λιτότητας που θα χρειαστούν για να απελευθερωθούν τα δάνεια, με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να υποστηρίζει πως οι προτάσεις του επαρκούν για να επιτευχθούν οι δημοσιονομικοί στόχοι. Υπό τη συμφωνία διάσωσης της χώρας τον περασμένο χρόνο, η κυβέρνηση αναμενόταν να έχει πρωτογενές έλλειμμα 0,25% το 2015, με μια βελτίωση έως το πλεόνασμα 3,5% μέχρι το 2018.
«Είναι σίγουρα θετικό όταν υπάρχει καλύτερη δημοσιονομική επίδοση από την αναμενόμενη, όπως κι αν επιτυγχάνεται αυτή» είπε ο Τάσος Αναστασάτος, οικονομολόγος της Eurobank στην Αθήνα. «Είναι όμως σημαντικό να δούμε πώς επιτεύχθηκαν αυτά τα νούμερα, να δούμε τις προεκτάσεις στο 2016 και πώς αυτό θα επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις για το δημοσιονομικό κενό τα επόμενα χρόνια.»
Οι καθυστερήσεις στην τελευταία αξιολόγηση του προγράμματος έχουν επιβαρύνει τις ελληνικές αγορές, με τα ομολόγα της χώρας να αποδίδουν τις χειρότερες επιστροφές από όλα τα κρατικά χρεόγραφα που παρακολουθούνται από τον δείκτη παγκοσμίων ομολόγων του - φέτος. Οι αποδόσεις των διετών χρεογράφων ανέβηκαν 17 μονάδες βάσης, στο 12,47% την Πέμπτη, ενώ ο βασικός δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών υποχώρησε κατά 1,5%.
Η Ελλάδα παραμένει η πιο υπερχρεωμένη χώρα της ευρωζώνης, ακόμη και μετά την υποχώρηση του δημοσίου χρέους της στο 176,9% του ΑΕΠ πέρυσι, από το 180,1%, σύμφωνα με ξεχωριστή δημοσίευση από τη στατιστική υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα επεκτάθηκε στο 7,2% του ΑΕΠ από το 3,6% το 2014.
Ο γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε είπε την Τετάρτη πως δεν είναι σίγουρος εάν το πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας θα πετύχει, παρ’ ότι υπάρχει πρόοδος στον πιο άμεσο στόχο της ολοκλήρωσης της παρούσας αξιολόγησης. Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα συζητήσουν την πρόοδο της χώρας στην εκπλήρωση των απαιτήσεων των πιστωτών σε συνάντησή τους την Παρασκευή, ενώ μειώνονται οι ελπίδες πως οι διαπραγματευτές θα καταφέρουν να φτάσουν σε συμφωνία εγκαίρως.
Άλλες χώρες της ευρωζώνης έχουν ξεκαθαρίσει πως η συμφωνία θα χρειαστεί τη συνεχή εμπλοκή του ΔΝΤ, κάτι που έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση καθώς οι αξιωματούχοι του ταμείου έχουν εκφράσει τις αμφιβολίες τους για τη δυνατότητα της Ελλάδας να ικανοποιήσει τους στόχους του δημοσιονομικού πλεονάσματος. Η Κριστίν Λαγκάρντ, η διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ, προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα κατά των «υπερβολικών φαντασιακών υποθέσεων σε ότι αφορά το μέλλον της ελληνικής οικονομίας» και επανέλαβε την έκκλησή τους για «εγχείρηση χρέους».
Ένα σημείο δυσκολίας στις συζητήσεις είναι η μείωση του ορίου αφορολόγητου εισοδήματος, με το ΔΝΤ να επιμένει πως χρειάζεται για τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και να συνοδεύσει τις δημοσιονομικές προσαρμογές με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Η Ελλάδα έχει υποβάλει προτάσεις φορολογικών μεταρρυθμίσεων που θα φτάσουν το όριο στα 9.100 ευρώ, υψηλότερα απ’ ότι ζήτησαν οι πιστωτές.
Το προσαρμοσμένο πρωτογενές πλεόνασμα υπονομεύει την αξιοπιστία των υπολογισμών και της θέσης του ΔΝΤ πως η κυβέρνηση θα χρειαστεί επιπλέον μέτρα λιτότητας, σύμφωνα με αξιωματούχο της ελληνικής κυβέρνησης.
Για την ευρωζώνη ως σύνολο, το δημόσιο χρέος έπεσε στο 90,7% του ΑΕΠ το 2015, από το 92% του προηγούμενου έτους. Το δημοσιονομικό έλλειμμα της νομισματικής ένωσης υποχώρησε στο 2,1% από το 3%.
«Τα στοιχεία του χρέους και του ελλείμματος που δημοσιεύτηκαν σήμερα δείχνουν συνολικά θετικές εξελίξεις σε όρους συνολικών κρατικών ελλειμμάτων στην ευρωζώνη και την ΕΕ» είπε η Ανίκα Μπράιτχαρτ, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Κομισιόν, μιλώντας σε δημοσιογράφους στις Βρυξέλλες. «Αυτή τη στιγμή αναλύουμε τα δεδομένα των ξεχωριστών χωρών. Αυτά θα συμπεριληφθούν στις εαρινές προβλέψεις μας, οι οποίες θα δημοσιευτούν στις αρχές του Μαΐου.»