Image default
Πρώτο Θέμα

Η μυστική διάσωση της Ευρώπης

Ενώ ο κόσμος ανησυχεί για τον Ντόναλντ Τραμπ, το Brexit, τη ροή των προσφύγων από τη Συρία και άλλες εμπόλεμες χώρες, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεχίζει να εργάζεται επίμονα και κάτω από το δημόσιο ραντάρ πάνω στο σχέδιο αναδιάρθρωσης χρέους της – επίσης γνωστό ως ποσοτική χαλάρωση (QE) – για να μειώσει το βάρος από υπερχρεωμένες χώρες της ευρωζώνης.

Υπό το πρόγραμμα QE της ΕΚΤ, το οποίο ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2015 (και πιθανότατα θα παραταθεί μετά την προγραμματισμένη λήξη του τον Μάρτιο του 2017), οι κεντρικές τράπεζες των μελών της ερυωζώνης αγοράζουν χρεόγραφα ιδιωτικών αγορών με 1,74 τρισεκατομμύρια ευρώ, με περισσότερα από 1,4 τρισεκατομμύρια να χρησιμοποιούνται για την αγορά του κρατικού χρέους των δικών τους χωρών.

Το πρόγραμμα QE μοιάζει να είναι συμμετρικό, επειδή κάθε κεντρική τράπεζα αγοράζει το χρέος της δικής της κυβέρνησης σε αναλογία με το μέγεθος της χώρας. Όμως δεν έχει συμμετρικό αποτέλεσμα, επειδή το κρατικό χρέος των νότιων ευρωπαϊκών χωρών, όπου δημιουργήθηκαν οι υπερβολές του χρέους και τα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών του παρελθόντος, αγοράζονται κυρίως στο εξωτερικό.

Για παράδειγμα, η Τράπεζα της Ισπανίας επαναγοράζει ομόλογα του ισπανικού κράτους από όλον τον κόσμο, με αυτόν τον τρόπο απομοχλεύοντας τους ιδιώτες πιστωτές της χώρας. Με αυτόν τον στόχο, ζητά από άλλες κεντρικές τράπεζες των μελών της ευρωζώνης, ιδιαίτερα τη γερμανική Bundesbank και σε κάποιες περιπτώσεις την κεντρική τράπεζα της Ολλανδίας, να πιστώσουν τις εντολές πληρωμής στους γερμανούς και ολλανδούς πωλητές ομολόγων. Συχνά, εάν οι πωλητές των ισπανικών κρατικών ομολόγων βρίσκονται εκτός της ευρωζώνης, θα ζητήσει από την ΕΚΤ να πιστώσει τις εντολές πληρωμής.

Στην τελευταία περίπτωση, αυτό έχει συχνά ως αποτέλεσμα τριγωνικές συναλλαγές, με τους πωλητές να μεταφέρουν τα χρήματα στη Γερμανία ή την Ολλανδία για να επενδύσουν σε χρεόγραφα με σταθερά επιτόκια, εταιρείες, ή εταιρικές μετοχές. Έτσι, η γερμανική Bundesbank και η ολλανδική κεντρική τράπεζα πρέπει να πιστώσουν όχι μόνο τις άμεσες εντολές πληρωμής από την Ισπανία, αλλά και τις έμμεσες εντολές που προκύπτουν από τις επαναγορές της Banca de España από τρίτες χώρες.

Οι πιστώσεις εντολών πληρωμής που προσφέρονται από τη Bundesbank και την ολλανδική κεντρική τράπεζα καταγράφονται ως αξιώσεις στόχου έναντι του ευρωσυστήματος. Στα τέλη του Σεπτεμβρίου, αυτές οι αξιώσεις έφταναν τα 819,4 δισεκατομμύρια ευρώ, με τη Bundesbank να μετρά 715,7 δισεκατομμύρια από αυτά, τα οποία αντιστοιχούν σε 46% των καθαρών εξωτερικών περιουσιακών στοιχείων της Γερμανίας για το εξάμηνο. Από το ξεκίνημα του έτους, οι συνολικές αξιώσεις και των δύο χωρών έχουν αυξηθεί κατά 180,4 δισεκατομμύρια ευρώ, ή 20 δισεκατομμύρια τον μήνα, κατά μέσο όρο. Αντίστροφα, το χρέος στόχου των χωρών της νοτίου Ευρώπης – Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία – έφτανε τα 816,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Για τις νοτιοευρωπαϊκές χώρες, οι συναλλαγές αυτές υπήρξαν εξαιρετική ευκαιρία. Μπορούν να ανταλλάξουν έντοκα κρατικά χρέη με σταθερές προθεσμίες στα χέρια των ιδιωτών επενδυτών με άτοκο (αυτή τη στιγμή) και απλήρωτο χρέος στόχου των κεντρικών τραπεζών τους – ιδρύματα που η συνθήκη Μάαστριχ περιγράφει ως εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, καθώς τα κράτη μέλη δε χρειάζεται να τις ανακεφαλαιοποιήσουν όταν έχουν υπερβολικά χρέη.

Εάν προκύψει κρίση και αυτές οι χώρες βρεθούν έξω από το ευρώ, οι εθνικές κεντρικές τους τράπεζες πιθανότατα θα χρεοκοπήσουν, αφού μεγάλο μέρος του χρέους της είναι σε ευρώ, ενώ οι αξιώσεις τους στα αντίστοιχα κράτη και τράπεζες θα μετατραπούν στο νέο υποτιμημένο νόμισμα. Οι αξιώσεις στόχου του υπόλοιπου ευρωσυστήματος θα εξαϋλωθούν τότε, και η Bundesbank και η ολλανδική κεντρική τράπεζα θα μπορούν μόνο να ελπίζουν πως οι υπόλοιπες εναπομείνασες κεντρικές τράπεζες θα μοιραστούν τις απώλειές τους. Τότε, οι πωλητές γερμανικών και ολλανδικών περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν σήμερα χρήματα κεντρικών τραπεζών θα δουν πως οι μετοχές τους είναι αξιώσεις έναντι των κεντρικών τους τραπεζών που δεν καλύπτονται πια.

Δε θα πρέπει να υποθέτει κανείς πως υπάρχει κάποιος που προσδοκά μια κρίση. Ωστόσο, εν όψει των διαπραγματεύσεων – που αναμένεται να ξεκινήσουν το 2018 – για την ευρωπαϊκή δημοσιονομική ένωση (που θα σημαίνει συστηματικές μεταφορές από τον βορρά στον νότο της ΕΕ), θα ήταν χρήσιμο η Γερμανία και η Ολλανδία να γνωρίζουν τι θα συμβεί εάν δεν υπογράψουν μια πιθανή συνθήκη. Όπως έχουν τα πράγματα, μάλλον θα συμφωνήσουν σε μια δημοσιονομική ένωση, αν μη τι άλλο, επειδή θα τους επιτρέψει να κρύψουν τις αναμενόμενες απώλειες διαγραφής σε μια ευρωπαϊκή ένωση μεταφορών, αντί να αποκαλύψουν αυτές τις απώλειες τώρα.  

Σχετικα αρθρα

ΤτΕ: Η επίτευξη ενός ικανοποιητικού επιπέδου οργανικής κερδοφορίας μια από τις προκλήσεις για τις ελληνικές τράπεζες

admin

ESM: ΕΚΤ και Ταμείο Ανάκαμψης επέτρεψαν στην Ελλάδα να διατηρήσει υψηλά ταμειακά υπόλοιπα

admin

Μπάιντεν-Πούτιν: Οι χαμηλές προσδοκίες επιβεβαιώθηκαν

admin

Fed:Πότε θα αλλάξει πολιτική

admin

Πώς να εμποδίσουμε τη Γερμανία να γίνει μια ευρωσκεπτικιστική χώρα

admin

Η σχέση ΗΠΑ-Ευρώπης έχει αλλάξει για πάντα – Και ο Πούτιν το γνωρίζει καλά

admin

Ευρώπη:Θα προκαλέσει ο Covid νέα οικονομική κρίση;

admin

Ο κίνδυνος του πληθωρισμού είναι εντελώς πραγματικός

admin

XA:Άνοδος με ρευστότητα και ουσία

admin

Μετά την πανδημία κερδίζει η… Κίνα – Γιατί διαγκωνίζονται για επενδύσεις οι ευρωπαϊκοί κολοσσοί

admin

Deloitte: 8 στους 10 Έλληνες CFOs αναμένουν άνοδο εσόδων των εταιρειών τους

admin

ΕΚΤ:Ανάπτυξη αλλά …συνεχίζουμε το τύπωμα χρήματος

admin