Μπορεί το Brexit να μην έχει χαλάσει τα Χριστούγεννα του 2016, όμως του χρόνου τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικα.
Ερχόμενος ο Ιανουάριος, οι βρετανοί θα πληρώνουν 5% περισσότερο για τα Lego τους, καθώς η δανέζικη εταιρεία θα αυξήσει τις τιμές ως απάντηση στην πτώση της λίρας μετά την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να βγει από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Και εάν το Γραφείο Δημοσιονομικής Ευθύνης έχει δίκιο, τα εισοδήματα δε θα αυξηθούν αρκετά για να αντιστοιχήσουν στις υψηλότερες τιμές των καταναλωτικών αγαθών.
Μία από τις λίγες οικονομικές συνέπειες του Brexit για τις οποίες συμφωνούν και οι δύο πλευρές του διαλόγου είναι πως θα πυροδοτήσει τον πληθωρισμό. Οι αριθμοί που εκδόθηκαν τη Δευτέρα δείχνουν πως οι καταναλωτικές τιμές αναρριχήθηκαν κατά 1,2% τον Νοέμβριο, τον ταχύτερο ρυθμό σε περισσότερο από δύο χρόνια. Οι εισαγωγικές τιμές αυξήθηκαν σχεδόν 15%, η μεγαλύτερη ετήσια άνοδος των τελευταίων πέντε ετών.
Το Γραφείο Δημοσιονομικής Ευθύνης, μια ανεξάρτητη αρχή που ελέγχει τα δημόσια οικονομικά για να εξασφαλίσει πως η κυβέρνηση «δεν μπορεί να βαθμολογήσει τις δικές της εργασίες», προβλέπει πως οι καταναλωτικές τιμές θα κινηθούν υψηλότερα. Οι προβλέψεις του Νοεμβρίου δείχνουν τον πληθωρισμό να φτάνει τον στόχο της Τράπεζας της Αγγλίας του 2% στο πρώτο τρίμηνο του επόμενου έτους, και να παραμένει γύρω στο 2,5% μέχρι το 2018. Έτσι, μέχρι το τέλος του επόμενου έτους, οι τιμές θα αυξάνονται γρηγορότερα από τα εισοδήματα.
Όπως υποδεικνύει το σχεδιάγραμμα, οι βρετανοί δεν έχουν ακόμη αποκαταστήσει αυτά που έχασαν μεταξύ 2010 και 2014, όταν οι αυξανόμενες τιμές ξεπέρασαν σε ρυθμό την άνοδο των μισθών κατά περισσότερο από μία ποσοστιαία μονάδα. Μέχρι τώρα σε αυτή τη δεκαετία, η μέση αύξηση των μισθών ήταν μόλις 1,8%, ενώ ο πληθωρισμός είχε μέσο όρο 2%.
Και ενώ μπορεί να περιμένει κανείς πως ο γρηγορότερος πληθωρισμός μπορεί να αναγκάσει τους εργοδότες να ενισχύσουν τις αμοιβές, ο οικονομολόγος του - Intelligence Νταν Χάνσον λέει πως η ιστορία δείχνει πως δε θα το κάνουν. «Όταν ο πληθωρισμός έχει στο παρελθόν ενισχυθεί από μια πτώση της λίρας, η προσωρινή άνοδος στην ανάπτυξη των τιμών δεν είχε εμφανείς επιδράσεις στους μισθούς» λέει.
Το αυξημένο κόστος κάποιων καταναλωτικών τιμών δε θα είναι τίποτα σε σύγκριση με το βάρος των πιο ακριβών στεγαστικών δανείων. Οι τιμές στην προθεσμιακή αγορά δείχνουν πως υπάρχει πιθανότητα 10% η Τράπεζα της Αγγλίας να αυξήσει τα επιτόκια μέχρι τον Αύγουστο, φτάνοντας στο 30% μέχρι το τέλος του επόμενου έτους. Οι τράπεζες είναι πιθανό να προλάβουν την αυστηρότερη νομισματική πολιτική, αυξάνοντας τα κόστη δανεισμού εκ των προτέρων, πριν από το μέτρο της κεντρικής τράπεζας.
Οι «ηλιόλουστες κορυφές» που υποσχέθηκαν οι υποστηρικτές του Brexit πριν από το δημοψήφισμα θα αρχίσουν να μοιάζουν οικονομικά ζοφερές, απειλώντας να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Η συναινετική άποψη των οικονομολόγων είναι πως το Ηνωμένο Βασίλειο έχει πιθανότητα 25% να πέσει σε ύφεση σε έναν χρόνο, έχοντας ήδη ανέβει από το 5% πριν από το δημοψήφισμα, και μπορεί να ανέβει ακόμη υψηλότερα εάν ο κίνδυνος του στασιμοπληθωρισμού – ο συνδυασμός του αυξανόμενου πληθωρισμού με την άνοδο της ανεργίας – θεωρηθεί αυξημένος.
Υπάρχει ισχυρό επιχείρημα πως οι οικονομικά απογοητευμένοι ψηφοφόροι βρίσκονται πίσω από την απόφαση του Brexit (αλλά και από το 13% των ψήφων για το αντιμεταναστευτικό, αντιευρωπαϊκό Κόμμα Ανεξαρτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου το 2015). Εάν είναι έτσι, οι συνθήκες μπορεί να γίνουν κατάλληλες για πολιτική αναταραχή, καθώς η μερίδα των ψηφοφόρων που προσδιορίζεται ως «μόλις τα καταφέρνουν» θα βρει τον εαυτό της να υποφέρει από τις οικονομικές συνέπειες του Brexit πριν καν το Ηνωμένο Βασίλειο βγει πραγματικά από την ΕΕ.